Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Starostwo Powiatowe w Ostrzeszowie

Archiwum Państwowe w Kaliszu
- brak danych - [1912] 1919-1932
- brak danych - 1919 - 1932
- brak danych - tak
administracja ogólna - władze powiatowe, okręgowe polski
niemiecki
inwentarz książkowy Yes sygn. 1-219 + 6a
Organizacja władz administracyjnych I instancji w II Rzeczypospolitej przebiegała odmiennie w poszczególnych zaborach. W byłym zaborze pruskim Komisariat Naczelnej Rady Ludowej przejął w połowie stycznia 1919 r. kontrolę nad wszystkim urzędami cywilnymi (Tygodnik Urzędowy Naczelnej Rady Ludowej, 1919, nr 1, s. 4). Przy niemieckich starostach (landratach) ustanowiono tzw. kontrolerów, których zadaniem było nadzorowanie przydzielonych im urzędów (m.in. poprzez obowiązek kontrasygnaty wszelkich aktów prawnych). Ustawa z 1 sierpnia 1919 r. o tymczasowej organizacji b. dzielnicy pruskiej (Dz.P., nr 64, poz. 385) sankcjonowała funkcjonowanie starostw według przepisów pruskiej ustawy organizacji administracji terenowej z 1879 r. Podlegały one (do czasu likwidacji w 1922 r.) Ministerstwu byłej Dzielnicy Pruskiej, które posiadało uprawnienia do zmiany niemieckich przepisów w dziedzinie administracji.
Jednolitą dla całego kraju organizację starostw wprowadziły: rozporządzenie Prezydenta RP z 19 stycznia 1928 r. (tekst jednolity: Dz.U., 1936, nr 80, poz. 555) oraz rozporządzenie wykonawcze Ministra Spraw Wewnętrznych z 30 czerwca 1930 r. (Dz.U., nr 55, poz. 464). Starosta był na obszarze powiatu przedstawicielem rządu, sprawującym z tego tytułu funkcje przekazane mu rozporządzeniem z 1928 r. lub inne, specjalnie zlecone przez rząd. Był również szefem administracji ogólnej tj. administracji spraw wewnętrznych oraz innych działów administracji bezpośrednio zespolonych we władzach administracji ogólnej. Swoje zadania starosta załatwiał osobiście, poprzez starostwo lub inne podległe mu urzędy. Głównym zadaniem starosty było zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego przy pomocy podległym mu organów policji państwowej. Wydawał im polecenia oraz kontrolował działalność. Starosta sprawował także orzecznictwo karno-administracyjne w sprawach wykroczeń oraz stał na czele wydziału powiatowego, który był organem wykonawczym samorządu powiatowego.
Na podstawie rozporządzenia z 1930 r. wojewoda poznański wydał 22 marca 1932 r. jednolity statut organizacyjny starostw województwa poznańskiego (Poznański Dziennik Wojewódzki, nr 14, poz. 221). Zgodnie z nim w każdym starostwie powinno funkcjonować 12 referatów: 1) ogólny - obejmujący sprawy wynikające ze stanowiska starosty jako reprezentanta rządu; 2) organizacyjny - obejmujący sprawy dotyczące wewnętrznej organizacji starostwa, czuwanie nad ogólnym biegiem urzędowania, sprawy osobowe, szkoleniowe, nadzór ogólny nad kancelarią oraz sprawy budżetowo-gospodarcze urzędu; 3) bezpieczeństwa - obejmujący sprawy polityczne, bezpieczeństwa i porządku publicznego; 4) administracyjny - obejmujący sprawy o przeważającym charakterze administracyjno-prawnym, jak sprawy wodne, przemysłowe, rybackie, łowieckie, rolne, obywatelstwa, stanu cywilnego, wyznaniowe, aprowizacyjne, postępowania przymusowego w administracji itp.; 5) wojskowy - obejmujący sprawy z zakresu uzupełnienia i zaopatrzenia armii, sprawy mobilizacji, PWiWF; 6) karno-administracyjny - obejmujący orzecznictwo i politykę karno-administracyjną; 7) opieki społecznej; 8) sanitarny - obejmujący sprawy nadzoru nad działalnością organów i instytucji państwowych i samorządowych oraz prywatnych w dziedzinie zdrowia publicznego, sprawy higieny społecznej, zwalczanie chorób zakaźnych, sprawy pomocy lekarskiej dla funkcjonariuszy państwowych, opinii i orzeczeń lekarskich; 9) weterynaryjny - obejmujący sprawy nadzoru państwowego w zakresie wykonywania przepisów weterynaryjnych; 10) spraw inwalidów wojennych – obejmujący sprawy rejestracji, statystyki, leczenia, szkolenia i komisji wojskowo-lekarskiej dla inwalidów wojennych oraz zaopatrzenia wdów i sierot po nich; 11) ochrony lasów - obejmujący sprawy ochrony lasów niepaństwowych; 12) budowlany. Przy czym referat inwalidów wojennych starostwa ostrowskiego obejmował także powiaty: jarociński, kępiński i krotoszyński, a referat budowlany starostwa jarocińskiego był wspólny dla powiatów: jarocińskiego, krotoszyńskiego, ostrowskiego i kępińskiego. W Starostwie w Krotoszynie miał natomiast siedzibę obwodowy komisarz ochrony lasów dla powiatów: Gostyń, Jarocin, Kępno, Krotoszyn, Leszno Ostrów i Rawicz. W styczniu 1934 r., na podstawie rozporządzenia Prezydenta RP z 27 października 1933 r. (Dz.U., 1933, nr 85, poz. 635), nastąpiło zespolenie urzędów ziemskich z władzami administracji ogólnej, a ich kompetencje przejęły referaty rolnictwa i reform rolnych zajmujące się sprawami przebudowy ustroju rolnego oraz opieki nad rolnictwem. Dodatkowo w województwach pomorskim i poznańskim utworzono referat wodno-melioracyjny, obejmujący sprawy byłych państwowych urzędów budownictwa melioracyjnego (Dz. Urz. Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, 1934, nr 9, s. 271-276).
Starostwo Powiatowe w Ostrzeszowie obejmowało powiat ostrzeszowski w województwie poznańskim. Po likwidacji powiatu 31 marca 1932 r., jego obszar został włączony do powiatu kępińskiego, a kompetencje zlikwidowanego starostwa przejęło starostwo kępińskiego (Dz.U., nr 6, poz. 35).
1) Pomoce archiwalne: repertorium akt (sygn. 1; b.d.).
2) Oddział Prezydialny: wybory do Sejmu i Senatu, organizacja starostwa, stanowisko starosty i sekretarza, akta personalne, okólniki władz nadrzędnych (wojewódzkich i ministerialnych), druki urzędowe (Dziennik Ustaw RP, Dziennik Urzędowy Województwa Poznańskiego, "Orędownik Urzędowy" i "Gazeta Powiatowa"), straż ludowa, przepisy kancelaryjne i tryb urzędowania, zjazdy starostów, inwentarz starostwa, sprawy sądowe, plebiscyt na Górnym Śląsku, Warmii i Mazurach, organizacja komisariatów obwodowych, sprawozdania sytuacyjne starosty (sygn. 2-36, 204-219; 1919-1932).
3) Oddział Administracyjny: pożyczki państwowe, urzędy rozjemcze, parcelacja gruntów rolnych i tworzenie drobnych osad, opieka nad zabytkami historycznymi, poszukiwania surowców mineralnych, przewłaszczenia, nabywanie nieruchomości przez obcokrajowców, rejestracja gruntów, udzielanie zasiłków z powodu klęsk żywiołowych, spółdzielczość, oświata i organizacje rolnicze, opieka społeczna i zdrowotna (wykazy lekarzy, stan zdrowotny), lotnictwo, radiostacja, komunikacja kolejowa i drogowa (sygn. 37-76; 1919-1930).
4) Oddział Budżetowo-Gospodarczy: preliminarze budżetowe i sprawozdania finansowe (sygn. 77-79; 1923-1930).
5) Oddział Policyjny: przepisy policyjno-porządkowe (m.in. sanitarne), sprawy paszportowe, cudzoziemcy, emigracja i reemigracja, sprawy meldunkowe, punkty trygonometryczne, zwalczanie włóczęgostwa, nadzór nad stowarzyszeniami i prasą, ochrona lasów, rybołówstwo, młyny wodne, sprawy wodne, melioracja, zażalenia na policjantów (sygn. 80-120; 1919-1931).
6) Oddział Ogniowy: pożary w obwodzie mikstackim (sygn. 121; 1919-1927).
7) Oddział Wojskowy: mobilizacja, kontrola rezerwistów, rekwizycje, cenzura prewencyjna, jeńcy wojenni i repatrianci, szacowanie szkód wojennych, opcja poborowych, likwidacja b. armii niemieckiej, dezercje (sygn. 122-136; 1920-1930).
8) Oddział Szkolny i Kościelny: sprawy szkolne ogólnie, kościół katolicki, ewangelicki, sprawy żydowskie, kultura i sztuka (sygn. 137-145; 1919-1931).
9) Oddział Samorządowy i Gminny: organizacja wójtostwa, spis i zmiany nazw miejscowości, administracja Mikstatu i Ostrzeszowa (sygn. 146-152; 1919-1930).
10) Oddział Statystyczny: ogólny spis ludności, sprawozdania prasowe, statystyka pożarów, chorób zakaźnych, z zakresu opieki społecznej i rolnictwa, tabele urodzeń, małżeństw i zgonów (sygn. 153-161; 1919-1930).
11) Oddział Obywatelsko-Opcyjny: świadectwa swojeszczyzny, przynależności gminnej oraz państwowej (sygn. 162-163; 1919-1929).
12) Oddział Paszportowy: naturalizacja, emigracja i reemigracja, wysiedlenia z pasa granicznego, ustalenie i ochrona granicy państwa (sygn. 164-168; [1914] 1919-1930).
13) Oddział Ubezpieczeń: sprawy organizacyjno-personalne Urzędu Ubezpieczeń, przepisy ubezpieczeniowe, przyznawanie rent i emerytur, statystyka, ustalanie przeciętnych zarobków, Powiatowa Kasa Chorych (sygn. 169-203; [1912] 1919-1930).





Zmikrofilmowano sygn. 144 i 155 (OK 6800-6801

Amount of archival material

220

220

0

2.10

2.10

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -