Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Gminna Rada Narodowa w Grzegorzowicach

Archiwum Państwowe w Kielcach Oddział w Sandomierzu
- brak danych - 1946 - 1947, 1949-1954
- brak danych - 1946 - 1947
1949 - 1954
- brak danych - tak
administracja ogólna - akta gmin i gromad polski
inwentarz książkowy Yes - brak danych -
Istotną zmianę w organizacji i działalności gmin wprowadza dekret o utworzeniu rad gminnych na terenie b. Królestwa Kongresowego z dnia 17 XI 1918 r. Na podstawie art. 2 tegoż dekretu, w każdej gminie zostały po-wołane rady gminne składające się z 12 członków z wójtem na czele, wybierane na okres 3 lat w tajnym głosowaniu. Do obowiązków rady gminnej należało: współpraca z wójtem, oraz kontrola nad jego czynnościami w sprawach samorządowych. Ponadto rada gminna zarządzała majątkiem gminy, prowadziła budowę i utrzymanie dróg, czuwała nad bezpieczeństwem osób i ich mienia, nad rozwojem rolnictwa, hodowlą, handlem i rzemiosłem, nad zdrowotnością publiczną oraz rozwojem oświaty, Władzą nadzorczą dla Rady Gminnej był Wydział Powiatowy. W okresie lat 1918 - 1933 na administrację gminną składało się: 1. zgromadzenie gminne, jako władza uchwałodawcza w sprawach samorządowych, zbierające się cztery razy do roku. 2. rada gminna, jako reprezentacja ogółu ludności, zwoływana przynajmniej raz w miesiącu. 3. wójt gminy, z którym Rada współpracowała i którego działalność w zakresie spraw samorządowych - kontrolowała. 4. sołtysi, jako organ pomocniczy wójta na terenie gromady, podległy mu służbowo, wykonujący jego polecenia w sprawach administracji gminnej i rządowej, a równocześnie jako organ wykonawczy gromady, przez nią wybrany.Ustawa o częściowej zmianie samorządu terytorialnego z dnia 23 II 1933 r. przyniosła dalsze zmiany w organizacji samorządu. Na mocy art. 7 tej ustawy, zamiast zgromadzeń gminnych, weszły rady gminne, a wyboru radnych gminnych miały dokonywać odpowie-dnie kolegia wyborcze Ustawa wprowadziła podział organów gminnych na:
1. stanowiący i kontrolujący - rada gminna 2. zarządzający i wykonawczy - zarząd gminy z wójtem na czele. Z chwilą wejścia w życie ustawy - kompetencje dawnego zebrania gminnego i część kompetencji rady gminnej dotyczącej kontroli działalności organów wykonawczych gminy t.j. wójta -przeszło na nową radę gminną, a zakres czynności dawnej rady w dziedzinie zarządzania przejął zarząd gminny. W myśl ustawy z 1933 r. rada gminna była organem stanowiącym i kontrolującym zarząd gminy, a zarząd gminy - organem zarządzającym i wykonawczym. Zarząd działał kolegialnie, lub jednoosobowo. Do kolegialnego działania zarządu zastrzeżone były: przygotowanie sprawy, które miały być rozpatrywane przez radę, sprawy budżetu, własnego regulaminu pracy, opiniowanie innych regulaminów, decyzje związane z zaciąganiem pożyczek, umarza-nie należności z tytułów publicznoprawnych i t.p. Uchwały były podstawą do działania wójta, który reprezentował gminę na zewnątrz. Wójt załatwiał jednoosobowo i pod osobistą odpowiedzialnością wszelkie czynności zlecone przez organa ustrojowe gminy, działając jako ciało wykonawcze władz rządowych i władz administracji ogólnej tzw. czynności poruczone. Członkami kolegium zarządu gminnego byli: wójt, podwójci i ławnicy. Do podejmowania uchwał niezbędna była obecność więcej niż połowy ustawowej liczby członków, a uchwały zapadały większości głosów. Rada Gminna mogła powoływać stałe lub czasowe komisje zarówno spośród mieszkańców gminy mających czynne prawo wyborcze jak i spośród członków rady - zalecając im rozpatrywanie i opiniowanie spraw dotyczących administracji i gospodarki gminnej, oraz podejmowanie decyzji w zastępstwie rady w poszczególnych sprawach. Komisje mogły być również powoływane przez zarządy gminne. Miały one wtedy charakter opiniodawczy i wnioskodawczy w sprawach administracji i gospodarki gminy. Sekretarz gminy powoływany był na podstawie wniosku zarządu przez wójta, czuwał nad właściwym funkcjonowaniem kancelarii i uczestniczył w obradach zarządu i rady z głosem doradczym. Zarząd gminy składał się z następujących działów: 1. ogólno - organizacyjny 2. finansowo - budżetowy 3. gospodarki gminnej 4. administracji społecznej 5. administracyjny /sprawy poruczone/ Obszar gminy wiejskiej, o ile nie stanowili jednej miejscowości, dzielił się na gromady. Gromada zarządzała majątkiem gromadzkim i dysponowała dochodami z tych źródeł płynącymi. Ponadto gromada współpracowała-z gminą wiejską w wykonaniu jej zadań. Organem uchwalającym w gromadzie były: rada gromadzka, albo zebranie gromadzkie /Rada gromadzka powoływana była w gro-madach liczących ponad 200 mieszkańców/. Organem wykonawczym w gromadzie był sołtys lub jego zastępca. W okresie okupacji hitlerowskiej - rozporządzenie generalnego gubernatora z dnia 29 listopada 1939 r. o zarządzie gmin polskich, podporządkowało władze gminne okupantom. Wójt był powoływany na drodze nominacji. Jako organ opiniodawczy przewidziana była rada przyboczna wójta, także pochodząca z nominacji. W tym okresie gmina nie posiadała samorządu. Zadania gminy polegały na pomaganiu okupantom w ściąganiu surowców, żywności i siły roboczej. Na skutek zaistniałych przemian społecznych po zakończeniu II wojny światowej wydane zostały: ustawa z 11 IX 1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych oraz dekret o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego z dnia 23 XI 1944 r., które nawzajem uzupełniały się i pozostawały ze sobą w ścisłym związku. Wprowadziły one w ustrój gmin wiejskich istotne zmiany. Dekret o samorządzie terytorialnym nie budował w całości od nowa samorządu terytorialnego polskiego - tylko istniejącą już organizację samorządową ujednolicił drogą częściowej zmiany przedwojennych przepisów o samorządzie terytorialnym.Gminy wiejskie miały w tym czasie dwa organy ustrojowe:
a/ gminną radę narodową jako organ stanowiący i kontrolujący
b/ zarząd gminy jako organ wykonawczy GRN Gminna Rada Narodowa składała się:
1. z przedstawicieli delegowanych przez organizacje polityczne i gospodarcze, zrzeszenia zawodowe i społeczne działające na terenie gminy,
2. z dokooptowanych przez GRN, na wniosek jej prezydium, przedstawicieli wojskowości, nauki, literatury i t.p. /1/6 ogółu rady/.
Działalność GRN mogła obejmować wszystkie sprawy polityczne o znaczeniu lokalnym, o ile nie były wyraźnie zastrzeżone kompetencje władz państwowych. Terytorialnie obejmowała zakresem działania obszar całej gminy. Kompetencje GRN określały nadal art. 33 dekretu o samorządzie terytorialnym, art. 43 z 1933 r., oraz art. 28 i 29 ustawy o radach narodowych. Gminna Rada Narodowa wybierała ze swego grona prezydium złożone z przewodniczącego, jego zastępcy i 3-ch członków. Prezydium miało wyłączne prawo reprezentowania GRN i występowania j w jej imieniu. Ponadto: 1. zajmowało się kontrolą działalności instytucji, zakładów i urządzeń podległych GRN. 2. przygotowywało miesięczne sprawozdania z działalności GRN 3. czuwało nad wykonywaniem uchwał 4. układało porządek obrad GRN i t.p. Gminne Rady Narodowe podlegały Powiatowej Radzie Narodowej, która miała prawo kontroli i inspekcji działalności GRN. Organem wykonawczym GRN był zarząd gminy, który składał się z wójta, podwójciego i 3-ch członków zarządu, wszystkich wybieranych przez GRN. Zakres działania zarządu gminnego był dwojaki: a/ zakres zarządu kolegialnego b/ zakres działania zarządu gminnego jednoosobowego. Kolegium zarządu gminnego składało się: z wójta, jego zastępcy i 3-ch członków zarządu. 0 zarządzie gminnym jednoosobowym można było mówić tylko wtedy, gdy wójt występował i działał w charakterze zarządu gminy.
Do zadań zarządu gminy należało:
1. ustalanie planu wykonania budżetu
2. uchwalanie regulaminów dla siebie, oraz udzielanie na żądanie
wójta, opinii o regulaminach i instrukcjach dla urzędów, zakładów i przedsiębiorstw gminnych.
3. decydowanie o zaciągnięciu pożyczki krótkoterminowej 4. ustalanie sposobu wykonania uchwał rady gminnej
5.rozpatrywanie i zatwierdzanie składanych ofert,
W roku 1950 dla zapewnienia większego udziału mas ludowych w rządzeniu państwem i skupienia w radach narodowych władzy ludowej w terenie zostały powołane na mocy ustawy z dnia 20 III 1950 r. terenowe organa jednolitej władzy państwowej. Jednocześnie zostały zniesione dotychczasowe urzędy władz terenowych I i II instancji. Dotychczasowe funkcje Zarządu Gminnego przejęło Prezydium Gminnej Rady Narodowej, które istniało do likwidacji gmin t. j. do 1954 r. Organami pomocniczymi były komisje. Rady obradowały na sesjach. Prezydium GRN dzieliło się na następujące referaty: 1. ogólno - administracyjny
2,budżetowo - finansowy
3.socjalno - kulturalny
4. gospodarki komunalnej
5. rolnictwa
6. akta stanu cywilnego
W ramach dalszej decentralizacji jednolitych organów władzy ludowej - ustawą z dnia 25 IX 1954 r. - powołane zostały prezydia gromadzkich rad narodowych.
Akta z lat 1949 - 1954 Dział Finansowo-budżetowy , 1.Roczne sprawozdania rachunkowe 1949 sygn.1, 2.Budżety 1950- 1954 sygn. 2- 6, 3.Księgi biercze podatku gruntowego 1953- 1954 sygn.7- 10, 4. Rejestry wymiarowe podatku gruntowego 1954 sygn.11-15, DOPŁYW:Protokoły z sesji 1953sygn. 16, budżet, roczne sprawozdanie rachunkowe 1946- 1947 sygn. 17- 18 - brak danych -

Amount of archival material

18

18

0

0.15

0.15

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -