Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta miasta Bojanowo

Archiwum Państwowe w Lesznie
- brak danych - 1813-1950
- brak danych - 1813 - 1950
Magistrat Bojanowo; Zarząd Miejski w Bojanowie tak
administracja ogólna - akta miast i administracja miejska polski
niemiecki
inwentarz książkowy Yes - brak danych -
W zasobie Archiwum Państwowego w Lesznie znajdują się akta miast z okresu od XIX w. do 1950 r. Nieliczne tylko materiały są z lat wcześniejszych. Zasób staropolski przechowywany jest w Archiwum Państwowym w Poznaniu. Z tego też powodu poniżej omówione funkcjonowanie administracji miejskiej dotyczy lat 1793-1950.
Po zajęciu Wielkopolski w 1793 r. przez Prusy zasadniczym dążeniem władz w zakresie ustroju miejskiego było ograniczenie dotychczasowego samorządu. W okresie tym ustrój miast kształtowała deklaracja z 18 kwietnia 1793 r. o organizacji i obsadzaniu magistratów w tzw. Prusach Południowych. W czasach Księstwa Warszawskiego podstawą ustroju miast była początkowo konstytucja o miastach uchwalona na Sejmie Czteroletnim (przywrócona w 1807 r.), a później konstytucja napoleońska z 1807 r. i dekret z 1809 r. W 1815 r. w Wielkim Księstwie Poznańskim wprowadzono prawo pruskie (tzw. Allgemeines Landrecht), które zniosło całkowicie ustawo-dawstwo polskie. Reforma Steina i Hardenberga z 1808 r., wprowadzona do Wielkopolski w 1815 r., ustaliła kompetencje samorządu miejskiego. Od tego czasu do początku XX wieku na czele magistratu — jako organu wykonawczego i zarządzającego — stał burmistrz, którego zastępcą był sekretarz miejski. Magistrat dzielił się na dwa wydziały: komunalny i policyjny. Organem decydującym w sprawach gospodarki majątkiem miejskim oraz zarządzania miastem była rada miejska. Organami pomocniczymi rady były różne komisje i deputacje. Kompetencje rady i magistratu ograniczono znacznie w stosunku do poprzedniego okresu przez odebranie władzom miejskim sądownictwa i częściowo policji. Nowa ordynacja miejska z 1832 r. zmniejszyła liczbę radnych oraz rozgraniczyła zakres kompetencji rady i magistratu, dając temu ostatniemu więcej uprawnień. Wzmocniła także kontrolę państwową. Ordynacja miejska z 1853 r. poddała miasta jeszcze silniejszej kontroli ze strony władz państwowych (wykonywali ją landraci), a sprawy policyjne przekazała burmistrzom. Ustawa z 1893 r. (uzupełniona w 1895 r.) oddała miastom pewne dochody z podatków państwowych. W 1911 r. ukazała się ustawa dążąca do wzmocnienia pozycji korporacji samorządowej przez dobrowolne łączenie się miast w związki. W okresie XIX w. państwo zleciło miastom prowadzenie urzędu stanu cywilnego, ściąganie podatków państwowych oraz niektóre czynności w zakresie spraw wojskowych (spisy poborowych, kwatery dla wojska, opieka nad wdowami i sierotami po poległych żołnierzach). Początkowo po 1918 r. zakres kompetencji władz miejskich i ich organizacja na terenie byłego zaboru pruskiego nie uległy zasadniczej zmianie. Nieznaczne zmiany wprowadziło rozporządzenie ministra byłej dzielnicy pruskiej z dnia 12 sierpnia 1921 r. Organem samorządu miejskiego była w tym czasie rada miejska jako organ stanowiący i kontrolujący oraz magistrat jako organ wykonawczy i organ władzy państwowej w zakresie spraw poruczonych. Dopiero po 1926 r. zmienił się częściowo charakter samorządu miejskiego na skutek utworzenia Policji Państwowej. W miastach utworzone zostały wtedy miejskie komitety bezpieczeństwa i porządku publicznego. Na podstawie rozporządzenia Prezydenta z 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego wprowadzono nazwę „zarząd miejski", zamiast dotychczasowej „magistrat". Ogólną władzą nadzorczą dla miast wydzielonych z powiatów stał się wojewoda, a dla miast niewydzielonych — wydział powiatowy. Rada miejska stała się organem wyłącznie stanowiącym, kierownikiem zaś całej administracji i gospodarki miejskiej był bur-mistrz. W zarządach miejskich w tym czasie występowały następujące działy: ogólno-organizacyjny, finansowo-budżetowy, gospodarki miejskiej, administracyjny (sprawy poruczone przez państwo).W okresie okupacji hitlerowskiej z uwagi na duży procent ludności polskiej większość miast nie uzyskała praw niemieckiej ustawy gminnej z 30 stycznia 1935 r. Zniesiono polskie samorządy miejskie i narzucono miastom zarząd niemiecki (Stadtverwaltung), a mniejsze miasta tworzyły gminne okręgi administracyjne wraz z sąsiednimi wsiami. Na czele miast stali komisaryczni burmistrzowie, podlegający landratom. W okresie 1945—1950 organizacja władz miejskich opierała się na ustawie z 11 września 1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych i na dekrecie z 23 listopada 1944 r. o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego. Miejskie rady narodowe stały się organami uchwałodawczymi samorządu miejskiego, planującymi działalność publiczną i wykonującymi kontrolę nad ogółem jednostek pełniących funkcje administracji publicznej. Miejskie rady narodowe wybierały ze swego grona przewodniczącego, jego zastępcę i trzech członków, którzy stanowili prezydium rady. Rady powoływały do współpracy różne komisje. Organami wykonawczymi i zarządzającymi były wybierane przez rady zarządy miejskie, które składały się z burmistrza, jego zastępcy i członków. Występowały w nich działy: organizacyjny, finansowo-budżetowy, gospodarki gminnej i administracji społecznej. Dotychczasowa organizacja władz miejskich została zniesiona ustawą z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej. Funkcje zarządów miejskich przejęły prezydia miejskich rad narodowych.
I. Okres zaboru pruskiego
Odpisy przywilejów, fundacje, granice miasta, szkoła zawodowa, gazownia, ludność
II. Okres międzywojenny
1. Sprawy ogólno-organizacyjne - kronika, wybory do rady miejskiej, protokolarze posiedzeń władz miejskich
2. Sprawy finansowo-budżetowe - budżety, sprawozdania rachunkowe, pożyczki
3. Sprawy zdrowia publicznego i opieki społecznej - opiekunowie społeczni, zakłady opiekuńcze
4. Sprawy administracyjne i gospodarki komunalnej - studnie publiczne, rozbudowa miasta, czystość miasta, jarmarki i targi, szkoły, straż pożarna, gazownia, elektryfikacja miasta, hodowla koni, ruch ludności, ogłoszenia
III. Okres Polski Ludowej
1. Sprawy ogólno-organizacyjne - protokolarze władz miejskich, granice miasta, nieruchomości opuszczone, upaństwowienie przedsiębiorstw
2. Sprawy budżetowe - budżety, sprawozdania rachunkowe
3. Sprawy gospodarki komunalnej - jarmarki, elektrownia, gazownia, plan rozwoju miasta
4. Sprawy administracyjne - szkoła podstawowa, spis ludności, referendum ludowe, sprawy budowlane, stowarzyszenia
- brak danych -
Units in the collection::
Number of units per page
Reference code Title Dates Number of scans
34/13/0/-/1 Die Privilegien der Stadt 1903 0
34/13/0/-/2 Odwiedziny wysokich osobistości 1897-1914 0
34/13/0/-/3 Lagerbuch der Stadtgemeinde Bojanowo 1910 0
34/13/0/-/4 Verschiedene kleinere milde Stiftungen und Schenkungen 1813, 1878-1918 0
34/13/0/-/5 Verkauf des der Keiser Wilhelm August Stiftung gehörenden Grundstücks Grundbuch Band 111, Blatt 471 1902-1910 0
34/13/0/-/6 Statut fü r den Kranken-Vefpflegungs-und Beerdigungsverein [nazwa hebrajska] zu Bojanowo 1878-1918 0
34/13/0/-/7 Władze Zgromadzenia Kupców miasta Warszawy na wniosek panów G. Zieglera i Sturma potwierdzają Samuelowi Eitnerowi, rodem z Bojanowa, wyuczenie się w okresie od 1 XI 1824 r. do 31 X 1829 r. zawodu kupieckiego w zakresie handlu korzeniami i winem 1829 0
34/13/0/-/8 Genehmigung fü r Legung einer Wasserleitung des Arbeitshauses durch städtisches Terrain 1902 0
34/13/0/-/9 Eingemeindung einiger Parzellen von Gut Bärsdorf 1899 0
34/13/0/-/10 Eingemeindung einiger Parzellen Bärsdorf Nr 169 1900-1904 0
34/13/0/-/11 Errichtung einer höherene Landwirtschaftsschule in Bojanowo 1902-1909 0
34/13/0/-/12 Aufnahme eines Darlehns zum Bau der Präparandenanstalt und der Bahnhofsstasse 1906-1911 0
34/13/0/-/13 Errichtung einer Gasanstalt durch die Firma Karl Franke in Bremen 1905-1916 0
34/13/0/-/14 Budowa Gazowni 1906-1915 0
34/13/0/-/15 Einführung von Gasbeleuchtung 1909-1919 0
1 2 3 4 5 6 7 8

Amount of archival material

108

108

0

1.39

1.39

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -