Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Księgi grodzkie grabowieckie

Archiwum Państwowe w Lublinie
- brak danych - 1502-1806
Acta castrensia Grabovecensia 1502 - 1806
- brak danych - tak
instytucje ochrony prawa i wymiaru sprawiedliwości - sądy, trybunały polski
łaciński
inwentarz drukowany No Archiwum Państwowe w Lublinie. Inwentarz ksiąg dawnych, opr. J. Riabinin, W 1931
inwentarz książkowy Yes spis ksiąg grabowieckich wykonany podczas skontrum
Pierwsze wzmianki o istnieniu starostwa grodowego w Grabowcu pochodzą z XV w.
Na czele grodu stał starosta, który jako urzędnik królewski sprawował w imieniu panującego na podległym terenie władzę administracyjną, wojskową i sądowniczą. Sąd grodzki grabowiecki zakończył swoją działalność po I rozbiorze, w wyniku decyzji władz austriackich (1784 r.).
Siedziba kancelarii grodzkiej mieściła się w Grabowcu.
Status prawny – instytucje ochrony prawa i wymiaru sprawiedliwości – sądy, trybunały.
Do zadań starosty należało: ogłaszanie uniwersałów królewskich, ściąganie podatków, zarząd dóbr królewskich i opieka nad zamkiem. Sprawował również funkcje sądownicze, a jego jurysdykcji podlegały sprawy karne z zakresu tzw. 4 artykułów starościńskich (podpalenie, napad na drodze publicznej, najście na dom, zgwałcenie), wszystkie sprawy szlachty gołoty oraz egzekucja wyroków wszelkich sądów. Miał też prawo przyjmowania do swoich akt zeznań z zakresu sądownictwa niespornego (dotyczących dóbr ziemskich oraz zobowiązań finansowych gwarantowanych na tych dobrach).
Obszarem działania starosty oraz podległego mu sądu grodzkiego grabowieckiego był powiat grodowy.
W ramach swoich czynności jurysdykcyjnych starosta rozstrzygał pozostające w jego gestii sprawy większej wagi na zwoływanych co 6 tygodni roczkach (termini iudiciales). Towarzyszyli mu powoływani przez niego: podstarości (viecapitaneus), sędzia grodzki (iudex castrensis) i pisarz (notarius castrensis). Sprawy karne w razie schwytania na gorącym uczynku, o naruszenie bezpieczeństwa sądów i sejmików oraz egzekucje wyroków rozpatrywane były przez urząd grodzki (officium castrense) na roczkach skargowych (termini officiorum seu querellarum), odbywających się co 2 tygodnie pod przewodnictwem podstarościego (występującego jako iudex causarum officii) i pisarza.
Czynności związane z administracyjną działalnością starosty, funkcjonowaniem grodu oraz przyjmowaniem wpisów od stron i obsługą posiedzeń sądu realizowane były przez stale urzędującą kancelarię grodzką.
1. Zapisy (inscriptiones):
- Zapisy, wyroki, relacje, 1502-1596[1760], 15 j.a.
- Zapisy [inscriptiones] - czystopis, 1596-1757, 23 j.a.
- Zapisy - brudnopis, protocollon, 1551-1784, 27 j.a.;
2. Relacje (relationes):
- Relacje - księgi [relationes. RMO] - czystopis, 1559-1767, 53 j.a.
- Relacje - brudnopis, protocollon, 1600-1784, 34 j.a.
- Relacje - akta luźne, 1559-1784, 69 j.a.
3. Wyroki [decreta], 1581-1783, 32 j.a.
4. Plenipotencje [plenipotentiae], 1681-1783, 4 j.a.
5. Wpisy spraw [regestra causarum], 1595-1780, 8 j.a.
6. Inkwizycje, 1746 - 1762, 1 j.a.;
7. Ekstrakty, 1631 - 1726, 1 j.a.;
8. Korespondencja urzędników grodzkich grabowieckich, 1592 - 1775, 7 j.a.;
9. Fragmenty ksiąg, XVI - XVIII w., 1 j.a.;
10. Varia akt sądów szlacheckich, 1646 - 1806, 1 j.a.
- brak danych -

Amount of archival material

276

276

0

28.57

28.57

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -