Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Księgi grodzkie horodelskie

Archiwum Państwowe w Lublinie
- brak danych - 1585-1784
Acta castrensia Horodlensia 1585 - 1784
- brak danych - tak
instytucje ochrony prawa i wymiaru sprawiedliwości - sądy, trybunały polski
łaciński
inwentarz książkowy Yes spis ksiąg horodelskich wykonany podczas skontrum
inwentarz drukowany No Archiwum Państwowe w Lublinie. Inwentarz ksiąg dawnych, opr. J. Riabinin, W 1931
Pierwsze wzmianki o istnieniu starostwa grodowego w Horodle pochodzą z XV w.
Na czele grodu stał starosta, który jako urzędnik królewski sprawował w imieniu panującego na podległym terenie władzę administracyjną, wojskową i sądowniczą. Sąd grodzki horodelski zakończył swoją działalność po I rozbiorze, w wyniku decyzji władz austriackich (1784 r.).
Siedziba kancelarii grodzkiej mieściła się w Horodle.
Status prawny – instytucje ochrony prawa i wymiaru sprawiedliwości – sądy, trybunały.
Do zadań starosty należało: ogłaszanie uniwersałów królewskich, ściąganie podatków, zarząd dóbr królewskich i opieka nad zamkiem. Sprawował również funkcje sądownicze, a jego jurysdykcji podlegały sprawy karne z zakresu tzw. 4 artykułów starościńskich (podpalenie, napad na drodze publicznej, najście na dom, zgwałcenie), wszystkie sprawy szlachty gołoty oraz egzekucja wyroków wszelkich sądów. Miał też prawo przyjmowania do swoich akt zeznań z zakresu sądownictwa niespornego (dotyczących dóbr ziemskich oraz zobowiązań finansowych gwarantowanych na tych dobrach).
Obszarem działania starosty oraz podległego mu sądu grodzkiego horodelskiego był powiat grodowy.
W ramach swoich czynności jurysdykcyjnych starosta rozstrzygał pozostające w jego gestii sprawy większej wagi na zwoływanych co 6 tygodni roczkach (termini iudiciales). Towarzyszyli mu powoływani przez niego: podstarości (viecapitaneus), sędzia grodzki (iudex castrensis) i pisarz (notarius castrensis). Sprawy karne w razie schwytania na gorącym uczynku, o naruszenie bezpieczeństwa sądów i sejmików oraz egzekucje wyroków rozpatrywane były przez urząd grodzki (officium castrense) na roczkach skargowych (termini officiorum seu querellarum), odbywających się co 2 tygodnie pod przewodnictwem podstarościego (występującego jako iudex causarum officii) i pisarza.
Czynności związane z administracyjną działalnością starosty, funkcjonowaniem grodu oraz przyjmowaniem wpisów od stron i obsługą posiedzeń sądu realizowane były przez stale urzędującą kancelarię grodzką.
Zapisy [relacje, wyroki] - czystopis, 1585-1753, 7 j.a.
Zapisy - brudnopis, protocollon, 1624-1783, 8 j.a.
Relacje [relationes, RMO], 1701-1778, 12 j.a.
Relacje, brudnopis, 1714-1784, 5 j.a.
Relacje - akta luźne, 1702-1784, 4 j.a.
Wyroki [decreta], 1658-1777, 6 j.a.
Plenipotencje [plenipotentiae], 1761-1784, 1 j.a.
Wpisy spraw [regestra causarum], 1736-1768, 2 j.a.
- brak danych -

Amount of archival material

45

45

0

3.92

3.92

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -