Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta stanu cywilnego Okręgu Bożniczego w Białej

Archiwum Państwowe w Lublinie
- brak danych - 1826-1914
- brak danych - 1826 - 1862
1864 - 1914
- brak danych - tak
urzędy stanu cywilnego i akta metrykalne - urzędy stanu cywilnego polski
rosyjski
inwentarz książkowy Yes ZoSIA
Z dniem 15 sierpnia 1810 r. na terenach przyłączonej do Księstwa Warszawskiego Lubelszczyzny wprowadzono obowiązek prowadzenia świeckich akt stanu cywilnego w oparciu o uregulowania Kodeksu Cywilnego Napoleona. Mimo świeckiego charakteru rejestracji rolę urzędników stanu cywilnego powierzono duchownym rzymskokatolickim i greckokatolickim. Nowo powstałe gminy, w których dokonywano rejestracji ludności, pod względem terytorialnym były najczęściej tożsame z parafiami i obejmowały ogół ludności zamieszkałej na danym terenie, w tym także ludność wyznania mojżeszowego.
Wprowadzony w życie 1 stycznia 1826 r. Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego zmodyfikował zasady rejestracji ludności żydowskiej. Na jego podstawie powołano w miastach odrębne świeckie okręgi bożnicze a wśród nich Bialski Okręg Bożniczy. Obowiązki urzędników stanu cywilnego pełnili świeccy urzędnicy magistratu, najczęściej burmistrzowie (od 1869 r. również wójtowie). Okręg bożniczy pokrywały się z obszarem powołanego w 1830 r. Okręgu Dozoru Bożniczego (gminy wyznaniowej). Przy sporządzaniu aktu cywilnego obok zainteresowanych stron i świadków miał obowiązek uczestniczyć rabin, który wcześniej dokonywał obrzędów religijnych związanych z faktem urodzenia, zawarcia związku małżeńskiego, zgonu i ich rejestracji.
Akty stanu cywilnego (urodzeń, małżeństw i zgonów) spisywane były w dwóch egzemplarzach. Do sporządzanych metryk dołączano alegaty (m. in. załączane do spisywanego aktu małżeństwa odpisy metryk urodzenia, lub akty znania narzeczonych, urzędowe sprostowania i uzupełnienia aktów). Zawierające jeden typ aktów unikaty (księgi pierwopisowe) zapisywano przez kilka lat, aż do zapełnienia księgi. Tożsame z nimi pod względem treści metryk duplikaty (wtóropisy), obejmujące akty urodzeń małżeństw i zgonów, zamykano wraz z końcem roku, sporządzano indeks i wraz z alegatami przekazywano do Sądu Pokoju w Białej (Dziennik Praw Królestwa Polskiego t.10, s. 41-84).
Prawdopodobnie z uwagi na świecki charakter tych akt ludność żydowska nierzadko nie dopełniała terminowo obowiązku rejestracji zdarzeń urodzin, zawarcia związku małżeńskiego czy zgonu.
Do 1867 r. akty stanu cywilnego sporządzano w języku polskim, od roku 1868 po rosyjsku. Wprowadzono również datację aktów wg obowiązującego w Cesarstwie Rosyjskim kalendarza juliańskiego (12-13 dni różnicy w stosunku do kalendarza gregoriańskiego).
Usankcjonowane przez Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego zasady rejestracji aktów stanu cywilnego z niewielkimi modyfikacjami przetrwały na terenie byłego zaboru rosyjskiego do roku 1945. Na podstawie dekretu Rady Ministrów z 25 września 1945 r. z dniem 1 stycznia 1946 r. zlikwidowano wyznaniowe urzędy stanu cywilnego, powołując na ich miejsce w każdej gminie urzędy państwowe (Dziennik Ustaw, Nr 48, poz. 272-273).
Siedziba okręgu: Biała (obecnie Biała Podlaska)
Zakres terytorialny: Biała, Cicibór, Czosnówka, Grabanów, Jagodnica, Jaźwiny, Ortel Książęcy, Porosiuki, Rakowiska, Sidorki, Sielczyk, Sitnik, Sławacinek, Styrzyniec, Terebela, Worgule, Wólka Plebańska
Status prawny: urzędy stanu cywilnego i metrykalne - akta metrykalne
AKTA CYWILNE
księgi pierwopisowe urodzeń (unikaty) z lat 1826-1864, sygn. 1-3 (3 j.a.);
księgi pierwopisowe małżeństw (unikaty) z lat 1826-1848, sygn. 4-5 (2 j.a.);
księgi pierwopisowe zgonów (unikaty) z lat 1826-1858, sygn. 6-8 (3 j.a.);
księgi wtóropisowe urodzeń, małżeństw i zgonów (duplikaty) z lat 1826-1862, 1864-1914, sygn. 9-38, 40-98 (89 j.a.);
alegaty z lat 1834, 1836, 1844, 1855, 1873, 1875, 1878, 1881-1882, 1890, 1892, 1894, 1899, 1901, 1904, 1906, sygn. 17, 19, 27, 39, 56, 58, 61, 64-65, 74, 76, 78, 83, 85, 88, 90 (w tym 1 odrębna j.a.);
ZoSIA; baza PRADZIAD; zmikrofilmowane księgi z lat 1826-1877, nr mikrofilmu: 370845-370862, 392385-392414;

Amount of archival material

98

98

0

1.95

1.95

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -