Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta stanu cywilnego Okręgu Bożniczego w Bychawie

Archiwum Państwowe w Lublinie
- brak danych - 1826-1938
- brak danych - 1826 - 1913
1938 - 1938
- brak danych - częściowo
urzędy stanu cywilnego i akta metrykalne - urzędy stanu cywilnego polski
rosyjski
inwentarz książkowy Yes - brak danych -
Z dniem 15 sierpnia 1810 r. na terenach przyłączonej do Księstwa Warszawskiego Lubelszczyzny wprowadzono obowiązek prowadzenia świeckich akt stanu cywilnego w oparciu o uregulowania Kodeksu Cywilnego Napoleona. Mimo świeckiego charakteru rejestracji rolę urzędników stanu cywilnego powierzono duchownym rzymskokatolickim i greckokatolickim. Nowo powstałe gminy, w których dokonywano rejestracji ludności, pod względem terytorialnym były najczęściej tożsame z parafiami i obejmowały ogół ludności zamieszkałej na danym terenie, w tym także ludność wyznania mojżeszowego.
Wprowadzony w życie 1 stycznia 1826 r. Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego zmodyfikował zasady rejestracji ludności żydowskiej. Na jego podstawie powołano w miastach odrębne świeckie okręgi bożnicze a wśród nich Bychawski Okręg Bożniczy. Obowiązki urzędników stanu cywilnego pełnili świeccy urzędnicy magistratu, najczęściej burmistrzowie (od 1869 r. również wójtowie). Okręg bożniczy pokrywały się z obszarem powołanego w 1830 r. Okręgu Dozoru Bożniczego (gminy wyznaniowej). Przy sporządzaniu aktu cywilnego obok zainteresowanych stron i świadków miał obowiązek uczestniczyć rabin, który wcześniej dokonywał obrzędów religijnych związanych z faktem urodzenia, zawarcia związku małżeńskiego, zgonu i ich rejestracji.
Akty stanu cywilnego (urodzeń, małżeństw i zgonów) spisywane były w dwóch egzemplarzach. Do sporządzanych metryk dołączano alegaty (m. in. załączane do spisywanego aktu małżeństwa odpisy metryk urodzenia, lub akty znania narzeczonych, urzędowe sprostowania i uzupełnienia aktów). Zawierające jeden typ aktów unikaty (księgi pierwopisowe) zapisywano przez kilka lat, aż do zapełnienia księgi. Tożsame z nimi pod względem treści metryk duplikaty (wtóropisy), obejmujące akty urodzeń małżeństw i zgonów, zamykano wraz z końcem roku, sporządzano indeks i wraz z alegatami przekazywano do Sądu Pokoju w Lublinie (Dziennik Praw Królestwa Polskiego t.10, s. 41-84). Prawdopodobnie z uwagi na świecki charakter tych akt ludność żydowska nierzadko nie dopełniała terminowo obowiązku rejestracji zdarzeń urodzin, zawarcia związku małżeńskiego czy zgonu.
Do 1867 r. księgi stanu cywilnego prowadzone były w języku polskim, od roku 1868 po rosyjsku. Ponadto obok zapisu dat zgodnego z obowiązującym do tej pory w Królestwie Polskim kalendarzem gregoriańskim wprowadzono datację wg kalendarza juliańskiego (12-13 dni różnicy).
Usankcjonowane przez Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego zasady rejestracji aktów stanu cywilnego z niewielkimi modyfikacjami przetrwały na terenie byłego zaboru rosyjskiego do roku 1945. Na podstawie dekretu Rady Ministrów z 25 września 1945 r. z dniem 1 stycznia 1946 r. zlikwidowano wyznaniowe urzędy stanu cywilnego, powołując na ich miejsce w każdej gminie urzędy państwowe (Dziennik Ustaw, Nr 48, poz. 272-273).
Siedziba okręgu: Bychawa (pow. lubelski)
Zakres terytorialny: Bychawa, gm. Piotrowice (Bychawka, Osmolice, Kiełczewice, Bystrzyca, Strzyżewice, Borkowizna), gm. Krzczonów (Krzczonów)
Status prawny: urzędy stanu cywilnego i metrykalne - akta metrykalne
AKTA CYWILNE
księgi pierwopisowe urodzeń (unikaty) z lat 1826-1904, sygn. 1-13 (13 j.a.);
księgi pierwopisowe małżeństw (unikaty) z lat 1826-1906, sygn. 14-20 (7 j.a.);
księgi pierwopisowe zgonów (unikaty) z lat 1826-1900, sygn. 21-28 (8 j.a.);
księgi wtóropisowe urodzeń, małżeństw i zgonów (duplikaty) z lat 1826-1883, 1885-1892, 1894-1913, sygn. 29-43, 45, 47, 49, 51-52, 54, 56, 58-59, 61, 63-66, 68-76, 78, 80, 82, 84, 86, 88-89, 91-92, 94-95, 97-99, 101-105, 107, 109-111, 113, 115-118, 120, 122-123, 125-126, 128, 130-131, 133-134, 136-138, 141, 143, 146, 152-153, 155-157 (87 j.a.);
alegaty z lat 1840-1847, 1849-1850, 1854, 1859, 1861-1870, 1872-1880, 1882, 1884-1889, 1891-1910, 1938, sygn. 44, 46, 48, 50-51, 53, 55, 57, 60, 62, 67, 72, 74-75, 77, 79, 81, 83-85, 87, 90, 93, 96, 98, 100-102, 106, 108-110, 112, 114-115, 117-119, 121-122, 124-125, 127, 129-130, 132-133, 135-137, 139-140, 142, 144-145, 147-151, 154 (w tym 42 odrębne j.a.);
obecnie gm. Bychawa, pow. lubelski; ZoSIA; baza PRADZIAD; zmikrofilmowane księgi unikatowe z lat 1826-1875 (U), 1826-1876 (M), 1826-1873 (Z), duplikaty z lat 1834, 1836-1853, 1855-1877 oraz alegaty z lat 1863-1868, 1870, 1877, nr mikrofilmów 371468-371498, 392570-392600;

Amount of archival material

157

157

0

2.02

2.02

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -