Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta stanu cywilnego Parafii Greckokatolickiej w Bezku

Archiwum Państwowe w Lublinie
- brak danych - 1810-1875 [1950]
- brak danych - 1810 - 1875
1950 - 1950
- brak danych - tak
urzędy stanu cywilnego i akta metrykalne - urzędy stanu cywilnego polski
rosyjski
inwentarz książkowy Yes ZoSIA
Z dniem 15 sierpnia 1810 r. wprowadzono na terenach przyłączonej do Księstwa Warszawskiego Lubelszczyzny obowiązek prowadzenia świeckich akt stanu cywilnego w oparciu o uregulowania Kodeksu Cywilnego Napoleona. Mimo świeckiego charakteru rejestracji rolę urzędników stanu cywilnego powierzono duchownym katolickim obu obrządków. Wprowadzone gminy, w których dokonywano rejestracji ludności, pod względem terytorialnym były najczęściej tożsame z parafiami rzymskokatolickimi oraz greckokatolickimi (unickimi) i obejmowały ogół ludności zamieszkałej na danym terenie (również ludność wyznań protestanckich i wyznania mojżeszowego). Także proboszcz parafii w Bezku (pow. chełmski) sprawował w tym czasie obowiązki urzędnika stanu cywilnego.
Akty stanu cywilnego (urodzeń, zapowiedzi, małżeństw i zgonów) spisywane były w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach. Do sporządzanych metryk dołączano alegaty (m. in. załączane do spisywanego aktu małżeństwa odpisy metryk urodzenia, lub akty znania narzeczonych, urzędowe sprostowania i uzupełnienia aktów). Księgi były zamykane wraz z końcem roku, sporządzano do nich indeks osobowy, jeden egzemplarz pozostawał w parafii a drugi przekazywano do właściwego terytorialnie Sądu Pokoju w Chełmie.
W 1826 r. na mocy Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego akta stanu cywilnego prowadzone przez duchownych katolickich zyskały walor zarówno aktów świeckich, jak i religijnych, w związku z tym wyłączono spod ich kompetencji ludność innych wyznań chrześcijańskich oraz Żydów, tworząc dla nich odrębne urzędy stanu cywilnego.
Rejestracja w aktach stanu cywilnego nadal odbywała się w systemie podwójnym. Zawierające jeden typ aktów unikaty (księgi pierwopisowe) zapisywano zazwyczaj przez kilka lat, aż do zapełnienia księgi. Tożsame z nimi pod względem treści metryk duplikaty (wtóropisy), obejmujące akty urodzeń małżeństw i zgonów, zamykano wraz z końcem roku, sporządzano indeks, dołączano do nich alegaty i przekazywano do Sądu Pokoju. Bezpośredni nadzór nad prowadzeniem akt sprawował dziekan (Dziennik Praw Królestwa Polskiego t.10, s. 41-84).
Już w pierwszej połowie XIX w. zaznaczyły się dążenia władz rosyjskich zmierzające do całkowitej likwidacji unii i wcielenia wyznawców obrządku greckokatolickiego do cerkwi prawosławnej. Tendencje te nasiliły się w latach 60-tych XIX w. Zaczęto konsekwentnie ograniczać prawa zarówno hierarchii kościelnej, jak i ludności greckokatolickiej. Ostateczna likwidacja unii nastąpiła w latach 1873-1875 r. Parafie greckokatolickie zostały zamknięte, lub zamienione na prawosławne a ludność zmuszona do zmiany wyznania i poddania się rejestracji w nowych parafiach. Wydany w 1905 roku ukaz tolerancyjny zezwalał byłym unitom na przejście na wyznanie rzymskokatolickie, z czego duża ich liczba skwapliwie skorzystała (stąd w aktach parafii rzymskokatolickich od roku 1905 pojawiają się liczne metryki byłych grekokatolików i ich potomków).
Do 1867 r. akty stanu cywilnego sporządzano w języku polskim, od roku 1868 w języku rosyjskim. Ponadto obok zapisu dat zgodnego z obowiązującym do tej pory w Królestwie Polskim kalendarzem gregoriańskim wprowadzono datację wg kalendarza juliańskiego (12 dni różnicy).
Siedziba parafii: Bezek, eparchia chelmska, dekanat lubelski, od 1859 r. krasnostawski
Cerkiew p.w. św. Dymitra Męczennika
Miejscowości należące do parafii: Bezek, Święcica
Status prawny: urzędy stanu cywilnego i metrykalne - akta metrykalne
I. AKTA CYWILNE
księgi urodzeń, zapowiedzi, małżeństw i zgonów z lat 1810-1825; brak ksiąg zapowiedzi i małżeństw z roku 1811 i 1817; sygn. 1- 26, 28-30, 32-34, 36-37 (34 j.a.);
alegaty z lat 1819-1825, sygn. 27, 31-33, 35-37 (3 j.a.);
II. AKTA CYWILNO-RELIGIJNE
księgi wtóropisowe urodzeń, małżeństw i zgonów (duplikaty) z lat 1826-1875, sygn. 38-56, 58-71, 73-77, 79, 81, 83-92 (50 j.a.);
alegaty z lat 1837-1838, 1844, 1852-1867, sygn. 49-50, 57, 65-70, 72-76, 78, 80, 82-83, 93 (6 j.a.);
ZoSIA, baza PRADZIAD; zmikrofilmowane księgi z lat 1810-1875, nr mikrofilmów: 370576-370650, 392355-392363;

Amount of archival material

93

93

0

0.59

0.59

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -