Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta stanu cywilnego Parafii Greckokatolickiej w Biłgoraju

Archiwum Państwowe w Lublinie
- brak danych - 1826-1875
- brak danych - 1826 - 1875
- brak danych - tak
urzędy stanu cywilnego i akta metrykalne - urzędy stanu cywilnego polski
rosyjski
inwentarz książkowy Yes ZoSIA
Z dniem 15 sierpnia 1810 r. wprowadzono na terenach przyłączonej do Księstwa Warszawskiego Lubelszczyzny obowiązek prowadzenia świeckich akt stanu cywilnego w oparciu o uregulowania Kodeksu Cywilnego Napoleona. Mimo świeckiego charakteru rejestracji rolę urzędników stanu cywilnego powierzono duchownym katolickim obu obrządków. Wprowadzone gminy, w których dokonywano rejestracji ludności, pod względem terytorialnym były najczęściej tożsame z parafiami rzymskokatolickimi oraz greckokatolickimi (unickimi) i obejmowały ogół ludności zamieszkałej na danym terenie (również ludność wyznań protestanckich i wyznania mojżeszowego). Zatem, mimo braku akt z tego okresu można przyjąć, że również proboszcz parafii w Biłgoraju sprawował w tym czasie obowiązki urzędnika stanu cywilnego. W 1826 r. na mocy Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego akta stanu cywilnego prowadzone przez duchownych katolickich zyskały walor zarówno aktów świeckich, jak i religijnych, w związku z tym wyłączono spod ich kompetencji ludność innych wyznań chrześcijańskich oraz Żydów, tworząc dla nich odrębne urzędy stanu cywilnego.
Akty stanu cywilnego (urodzeń, małżeństw i zgonów) spisywane były w dwóch egzemplarzach. Do sporządzanych metryk dołączano alegaty (m. in. załączane do spisywanego aktu małżeństwa odpisy metryk urodzenia, lub akty znania narzeczonych, urzędowe sprostowania i uzupełnienia aktów). Zawierające jeden typ aktów księgi pierwopisowe (unikaty) zapisywano zazwyczaj przez kilka lat, aż do zapełnienia księgi. Tożsame z nimi pod względem treści metryk duplikaty (wtóropisy), obejmujące akty urodzeń małżeństw i zgonów, zamykano wraz z końcem roku, sporządzano indeks i wraz z alegatami przekazywano do Sądu Pokoju w Tarnogrodzie, później w Biłgoraju. Bezpośredni nadzór nad prowadzeniem akt sprawował dziekan (Dziennik Praw Królestwa Polskiego t.10, s. 41-84).
Już w pierwszej połowie XIX w. zaznaczyły się dążenia władz rosyjskich zmierzające do całkowitej likwidacji unii i wcielenia wyznawców obrządku greckokatolickiego do cerkwi prawosławnej. Tendencje te nasiliły się w latach 60-tych XIX w. Zaczęto konsekwentnie ograniczać prawa zarówno hierarchii kościelnej, jak i ludności greckokatolickiej. Ostateczna likwidacja unii nastąpiła w latach 1873-1875 r. Parafie greckokatolickie zostały zamknięte, lub zamienione na prawosławne a ludność zmuszona do zmiany wyznania i poddania się rejestracji w nowych parafiach. Wydany w 1905 roku ukaz tolerancyjny zezwalał byłym unitom na przejście na wyznanie rzymskokatolickie, z czego duża ich liczba skwapliwie skorzystała (stąd w aktach parafii rzymskokatolickich od roku 1905 pojawiają się liczne metryki byłych grekokatolików i ich potomków).
Do 1867 r. akty stanu cywilnego sporządzano w języku polskim, od roku 1868 w języku rosyjskim. Ponadto obok zapisu dat zgodnego z obowiązującym do tej pory w Królestwie Polskim kalendarzem gregoriańskim wprowadzono datację wg kalendarza juliańskiego (12 dni różnicy).
Siedziba parafii: Biłgoraj, pow. tarnogrodzki, biłgorajski, eparchia chełmska, dekanat szczebrzeski, od 1867 r. biłgorajski
Cerkiew p.w. św. Jura
Miejscowości należące do parafii: Biłgoraj, Bojary, Cecynopol, Dyle, Gromada, Kajetanówka, Rapy, Rożnówka, Wola
Status prawny: urzędy stanu cywilnego i metrykalne - akta metrykalne
AKTA CYWILNO-RELIGIJNE
księgi pierwopisowe urodzeń (unikaty) z lat 1826-1870, sygn. 1-3 (3 j.a.);
księgi pierwopisowe małżeństw (unikaty) z lat 1826-1870, sygn. 4-6 (3 j.a.);
księga pierwopisowa zgonów (unikat) z lat 1859-1870, sygn. 7 (1 j.a.);
księgi wtóropisowe urodzeń, małżeństw i zgonów (duplikaty) z lat 1871-1875, sygn. 8, 10, 12, 14, 16 (5 j.a.);
alegaty z lat 1871-1875, sygn. 9, 11, 13, 15, 17 (5 j.a.);
ZoSIA, baza PRADZIAD; zmikrofilmowane księgi urodzeń z lat 1838-1873, małżeństw z lat 1844-1873, zgonów z lat 1859-1873, nr mikrofilmów 392423-392430;

Amount of archival material

17

17

0

0.20

0.20

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -