Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta stanu cywilnego Parafii Greckokatolickiej w Żdżannem

Archiwum Państwowe w Lublinie
- brak danych - 1810-1875
- brak danych - 1810 - 1875
- brak danych - tak
urzędy stanu cywilnego i akta metrykalne - urzędy stanu cywilnego polski
łaciński
rosyjski
spis roboczy Yes ZoSIA
Z dniem 15 sierpnia 1810 r. wprowadzono na terenach przyłączonej do Księstwa Warszawskiego Lubelszczyzny obowiązek prowadzenia świeckich akt stanu cywilnego w oparciu o uregulowania Kodeksu Cywilnego Napoleona. Mimo świeckiego charakteru rejestracji rolę urzędników stanu cywilnego powierzono duchownym katolickim obu obrządków. Wprowadzone gminy, w których dokonywano rejestracji ludności, pod względem terytorialnym były najczęściej tożsame z parafiami rzymskokatolickimi oraz greckokatolickimi (unickimi) i obejmowały ogół ludności zamieszkałej na danym terenie (również ludność wyznań protestanckich i wyznania mojżeszowego). Także proboszcz parafii w Żdżannem (pow. chełmski) sprawował w tym czasie obowiązki urzędnika stanu cywilnego.
Akty stanu cywilnego (urodzeń, zapowiedzi, małżeństw i zgonów) spisywane były w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach. Do sporządzanych metryk dołączano alegaty (m. in. załączane do spisywanego aktu małżeństwa odpisy metryk urodzenia, lub akty znania narzeczonych, urzędowe sprostowania i uzupełnienia aktów). Księgi były zamykane wraz z końcem roku, sporządzano do nich indeks osobowy, jeden egzemplarz pozostawał w parafii a drugi przekazywano do właściwego terytorialnie Sądu Pokoju.
W 1826 r. na mocy Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego księgi stanu cywilnego prowadzone przez duchownych katolickich obu obrządków zyskały walor zarówno aktów świeckich, jak i religijnych, w związku z tym wyłączono spod ich kompetencji ludność innych wyznań chrześcijańskich oraz Żydów, tworząc dla nich odrębne urzędy stanu cywilnego.
Rejestracja w aktach stanu cywilnego nadal odbywała się w systemie podwójnym. Zawierające jeden typ aktów unikaty (księgi pierwopisowe) zapisywano zazwyczaj przez kilka lat, aż do zapełnienia księgi. Tożsame z nimi pod względem treści metryk duplikaty (wtóropisy), obejmujące akty urodzeń małżeństw i zgonów, zamykano wraz z końcem roku, sporządzano indeks, dołączano do nich alegaty i przekazywano do Sądu Pokoju. Bezpośredni nadzór nad prowadzeniem akt sprawował dziekan (Dziennik Praw Królestwa Polskiego t. 10, s. 41-84).
Już w pierwszej połowie XIX w. zaznaczyły się dążenia władz rosyjskich zmierzające do całkowitej likwidacji unii i wcielenia wyznawców obrządku greckokatolickiego do cerkwi prawosławnej. Tendencje te nasiliły się w latach 60-tych XIX w. Zaczęto konsekwentnie ograniczać prawa zarówno hierarchii kościelnej, jak i ludności greckokatolickiej. Ostateczna likwidacja unii nastąpiła w latach 1873-1875 r. Parafie greckokatolickie zostały zamknięte, lub zamienione na prawosławne a ludność zmuszona do zmiany wyznania i poddania się rejestracji w nowych parafiach. Wydany w 1905 roku ukaz tolerancyjny zezwalał byłym unitom na przejście na wyznanie rzymskokatolickie, z czego duża ich liczba skwapliwie skorzystała (stąd w aktach parafii rzymskokatolickich od roku 1905 pojawiają się liczne akty byłych grekokatolików i ich potomków).
Do 1867 r. akty stanu cywilnego sporządzano w języku polskim, od roku 1868 w języku rosyjskim. Ponadto obok zapisu dat zgodnego z obowiązującym do tej pory w Królestwie Polskim kalendarzem gregoriańskim wprowadzono datację wg kalendarza juliańskiego (12 dni różnicy).
Siedziba parafii: Żdżanne
Status prawny: urzędy stanu cywilnego i metrykalne - akta metrykalne
I. AKTA CYWILNE
księgi urodzeń, zapowiedzi, małżeństw i zgonów z lat 1810-1825, sygn. 1-36 (36 j.a.)alegaty z lat 1810-1812, 1814-1820, 1822-1824, sygn. 17, 84-86 (w tym 3 odrębne j.a.)II. CYWILNO-RELIGIJNE
księgi wtóropisowe urodzeń, małżeństw i zgonów (duplikaty) z lat 1826-1970, 1874-1975, sygn. 37-83 ( 47 j.a.)alegaty z lat 1827-1837, 1839-1846, 1848-1869, 1874-1875, sygn. 73, 82-83, 87-90 ( w tym 4 odrębne j.a.);
obecnie gm. Siennica Różana, pow. krasnostawski; ZoSIA; baza PRADZIAD; zmikrofilmowane księgi z lat 1810-1870, nr mikrofilmów: 390992-391061, 392288-392297;

Amount of archival material

90

0

0

0.64

0.00

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -