Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Księgi ziemskie urzędowskie

Archiwum Państwowe w Lublinie
- brak danych - 1501-1666
Acta terrestria Urzendoviensia 1501 - 1666
- brak danych - tak
instytucje ochrony prawa i wymiaru sprawiedliwości - sądy, trybunały - brak danych -
indeks osobowy No - brak danych -
inwentarz książkowy Yes - brak danych -
Początki działalności sądu lubelskiego sięgają drugiej połowy XIV w., natomiast najstarszy odnaleziony ślad odbywania odrębnych sądów urzędowskich odnosi się do roku 1449.
Sąd ziemski był organem pierwszej instancji a jego jurysdykcji podlegały wszystkie sprawy szlachty osiadłej z dziedziny sądownictwa spornego, z wyłączeniem należących do grodu 4 artykułów starościńskich (podpalenie, napad na drodze publicznej, najście na dom, zgwałcenie). Ponadto do 1631 r. jako jedyny miał prawo przyjmowania do swoich akt wpisów związanych z nabywaniem lub zbywaniem dóbr ziemskich (tzw. prawo wieczności).
Obszarem działania sądu lubelskiego, funkcjonującego początkowo jako Iudicium generale terrae Lublinensis, była ziemia lubelska z powiatem urzędowskim włącznie. Ten sam skład sędziowski sprawował w określonych prawem terminach sądy w Lublinie dla powiatu lubelskiego, a tuż po nich dla powiatu urzędowskiego, w Urzędowie. W XVII w. rozstrzygający na tych sesjach sąd lubelski występował jako Iudicium terrestre Urzendoviense. Najpóźniej w pierwszej połowie XVIII w. zaniechano sprawowania odrębnych sesji urzędowskich.
Skład sędziowski stanowili wybierani na sejmikach i zatwierdzani przez króla: sędzia (iudex terrestris), podsędek (subiudex terrestris) i pisarz ziemski (notarius terrestris). Konstytucje sejmowe szczegółowo regulowały zasady wyboru, zatwierdzania, składania przysięgi oraz trybu sprawowania funkcji. Obradom towarzyszyło zwykle kilku przedstawicieli szlachty w roli asesorów.
Sąd sprawował swe funkcje okresowo, na rokach ziemskich (termini terrestres). Przed ich rozpoczęciem odbywało się leżenie ksiąg (positio actorum), podczas którego pisarz i komornicy przyjmowali wpisy od stron. Terminy regulowane były zwyczajem oraz konstytucjami sejmowymi.
1. Księgi sądowe spraw spornych (acta terminorum acta iudiciorum, acta iuridica) z lat 1501-1664, zawierające informacje dotyczące przebiegu procesów sądowych oraz postanowienia sądu (kontumacje, przysięgi, wyroki, kontrowersje, mocje) - sygn. 1-21;
2. Fragmenty rejestrów sądowych z lat 1663-1666, spisy spraw rozstrzyganych przez sąd – sygn. 48;
3. Pozwy z lat 1623-1647 – sygn. 48;
4. Księgi zapisów wieczystych (perpetuitates, acta perpetuitatum) z lat 1543-1658, zawierające wpisy darowizn (donatio), działów majątkowych (diuisio), ugód (concordia, consensus), intromisji (intromissio), zrzeczeń (abrenuntiatio), cesji (cesio), posagów (reformatio), transakcji kupna-sprzedaży (venditio) – sygn. 23-29, 32, 35, 36, 41-46;
5. Księgi zobowiązań (obligationes, acta obligationum, obligatoria) z lat 1504-1658, obejmujące zapisy skryptów dłużnych (debitum), skwitowań długów (quietatio), kontraktów dzierżawnych dóbr (arenda), zastawów nieruchomości w związku z zaciąganiem pożyczek (obligatio), plenipotencji (plenipotentia), dożywoci (advitalitas), umocnień umów prywatnych (roboratio) – sygn. 22, 30-46;
6. Ekstrakty i kopie z lat 1567-1665 – sygn. 47-48;
7. Fragmenty rejestrów kancelaryjnych z lat 1599-1611 – sygn. 11, 48.
2 księgi ziemskie urzędowskie z lat 1582-1595, 1598-1599 znajdują się w Narodowym Archiwum Historycznym Białorusi w Mińsku, fond 1768, sygn. 6, 10.
Units in the collection::
Number of units per page
Reference code Title Dates Number of scans
35/7/0/1.1/1 [Acta] terminorum 1501 [13?] IX – 21 VI 1535 0
35/7/0/1.2.4/2 [Akta sądowe - contumatiae] a. 1540 25 X [1540 21 VI] – 30 VI 1572; b.d. – [l. 40-60-te XVI w.] 0
35/7/0/1.2.4/3 [Akta sądowe - contumatiae] a.1575 11 IV [1575 14 III] – 25 IV 1585; b.d. – [2 poł. XVI w.] 0
35/7/0/1.2.4/4 [Akta sądowe - decreta, iuramenta] a. 1540 25 X [1540 21 VI] – 8 VII 1555 0
35/7/0/1.2.4/5 [Akta sądowe - decreta] a. 1556 10 II [1555 8 VII] – 10 II 1567; b.d. – [2 poł. XVI w.] 0
35/7/0/1.2.4/6 [Akta sądowe - decreta] 1572 30 VI – 14 IV 1583 0
35/7/0/1.2.4/7 [Akta sądowe] 1. /decreta/, k. 19-968 2. /controversiae/, k. 1-18v 1. 1583 [...] – 2 IV 1592; b.d. – [2 poł. XVI w.]2. a. 1581 9 I [1580 18 II] – 19 IV 1582 0
35/7/0/1.2.4/8 [Akta sądowe -controversiae] a. 1565 16 VII [1565 2 VII] – 12 II 1571 0
35/7/0/1.2.4/9 [Akta sądowe - controversiae] 1572 30 VI – 18 II 1580; b.d. – [1582] 0
35/7/0/1.2.4/10 [Akta sądowe - contumatiae, iuramenta, decreta, controversiae] 1598 [21 XII] – 15 XII 1603 0
35/7/0/1.2.4/11 1. [Akta sądowe]/contumatiae, iuramenta, decreta, controversiae/, k. 11-759 2. Cathalogus motionum, k. 760-763 3. Regestrum controversiarum, k. 764-765 1. 1604 23 II – 19 X 16092. 1599 20 XII3. 1599 4 X 0
35/7/0/1.2.4/12 [Akta sądowe - contumatiae, iuramenta, decreta, controversiae] 1610 18 I – 16 I 1612; b.d. – [1 poł. XVII w.] 0
35/7/0/1.2.4/13 [Akta sądowe - contumatiae, iuramenta, decreta, controversiae] 1611 17 X – 14 X 1613; b.d. – [1 poł. XVII w.] 0
35/7/0/1.2.4/14 [Akta sądowe - contumatiae, iuramenta, decreta, controversiae] 1613 21 I – 13 III 1617; b.d. – [1 poł. XVII w.] 0
35/7/0/1.2.4/15 [Akta sądowe - contumatiae, decreta, motiones] 1618 15 X – 14 X 1619; b.d. – [1 poł. XVII w.] 0
1 2 3 4

Amount of archival material

48

48

0

5.21

5.21

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -