Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta miasta Białej Podlaskiej

Archiwum Państwowe w Lublinie Oddział w Radzyniu Podlaskim
- brak danych - 1833-1950 [1951-1958]
- brak danych - 1833 - 1914
1919 - 1958
- brak danych - tak
administracja ogólna - akta miast i administracja miejska polski
niemiecki
rosyjski
inwentarz książkowy Yes - brak danych -
Początki Białej datuje się na wiek XV. Założycielem miasta był Piotr Janowicz Biały, wojewoda trocki, pierwszy hetman Wielki Litewski. W XVI w. była własnością Illiniczów, od których nabył ją Radziwiłł "Sierotka". 20 maja 1558 r. Biała weszła w skład utworzonej Ordynacji Radziwiłłów. W wyniku podziału Królestwa Polskiego, dokonanego w 1867 r. przez Komitet Urządzający (Dz. P. K. P. t. 66, s. 279n.), miasto Biała położone było w guberni siedleckiej (w latach 1912-1915 - guberni chełmskiej). W okresie międzywojennym - województwo lubelskie. W latach okupacji - dystrykt lubelski. W 1950 r. na mocy ustawy o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) powołano Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej.
Siedziba miasta - Biała Podlaska.
Status prawny - administracja miejska.
W okresie między powstaniem listopadowym a styczniowym samorząd miasta przeszedł pewne zmiany. Działający w mieście Urząd Municypalny został przemianowany na Magistrat, a w roku 1861 została wprowadzona Rada Miejska składająca się z radnych wybieranych przez mieszczan. Radzie przewodniczył burmistrz. Zakres działania tego aparatu wykonawczego był wąski i uzależniony od władz zaborczych. W okresie międzywojennym podstawy samorządu miejskiego stwarzył dekret z dn. 4 lutego 1918 r. dla ziem byłego zaboru rosyjskiego (Dz. P. R.P., Nr 13, poz. 140.) a uzupełniła go i rozszerzyła ustawa o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego z dnia 23 marca 1933 r. (Dz. U. Nr 35, poz. 294), która obowiązywała całe państwo polskie z wyjątkiem Śląska. Organem zarządzającym i wykonawczym gminy miejskiej był Magistrat (ZM). Członkami jego byli: burmistrz, wiceburmistrz i trzej ławnicy. Podczas okupacji hitlerowskiej ustała działalność samorządu miejskiego; na czele miasta stał burmistrz komisaryczny. Zarządy miast podporządkowano całkowicie władzom okupacyjnym hitlerowskim i zmuszano do pracy na rzecz okupanta.
Podstawę prawną organizacji władz po 1944 r. stanowiła ustawa o organizacji i zakresie działania rad narodowych z 11 września 1944 r. (Dz. U. Nr 5, poz. 22) oraz dekret o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego z dn. 23 listopada 1944 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 74). W myśl tego dekretu działała Rada i Zarząd Miejski. Pierwsze posiedzenie Miejskiej Rady odbyło się w dniu 24 października 1944 r. W 1950 r. nastąpiła całkowita reorganizacja organów administracji i samorządu, w związku z ustawą o terenowych organach jednolitej władzy państwowej. W miejsce dotychczasowych urzędów miast powstały prezydia miejskich rad narodowych.
Akta z lat 1833-1914 - 34 j.a.:
Dział finansowo-budżetowy (sygn. od 1 do 15): sprawy utrzymania ratusza i innych budowli miejskich, rachunki kasy ekonomicznej, funduszów etatowych i depozytowych;
Dział administracyjny (sygn. od 16 do 34): ustanowienia opieki nad nieletnimi, sprawy kwaterunkowe, nadzoru policyjnego, księgi ludności stałej;
Akta z lat 1919-1938 - 1635 j.a:
Dział ogólno-organizacyjny (sygn. od 35 do 96): zarządzenia, protokoły posiedzeń władz miejskich, komisji, sprawy organizacyjne, osobowe, wyborów samorządowych,
Dział finansowo-budżetowy (sygn. od 97 do 174): zadłużenia miasta, szkół i rzemiosła, budżety i sprawozdania z ich wykonania, dzienniki główna, sprawy podatków i opłat,
Dział gospodarki gminnej (sygn. od 175 do 233): przedsiębiorstw komunalnych, handlu, statystyka rolna,
Dział administracyjny (sygn. od 234 do 1669) obejmują: ewidencja i ruch ludności, sprawy wojskowe, kultury, oświaty, zdrowia, opieki społecznej, budowlane, kwaterunkowe, straży ogniowej i kominiarstwa, rejestry domów;
Akta z lat 1939-1944 - 70 j.a.:
Dział ogólno-adminstracyjny (sygn. od 1670 do 1681): zarządzenia władz okupacyjnych, sprawozdania z działalności, akta komisji,
Dział finansowo-budżetowy (sygn. od 1682 do 1715):budżety, dzienniki główna, sprawy podatków,
Dział gospodarki gminnej (sygn. od 1716 do 1723): sprawy budowlane, przedsiębiorstw komunalnych,
Dział administracyjny (sygn. od 1724 do 1739): sprawy wyborów miejskich, opieki społecznej, ewidencji ludności, wojskowe;
Akta z lat 1945-1950[1951-1958] - 125 j.a.:
Dział ogólno-organizacyjny (sygn. od 1740 do 1780): normatywy, protokoły posiedzeń i sprawozdania z działaności władz miejskich oraz komisji, kontrole i inspekcje, sprawy referendum,
Dział finansowo-budżetowy (sygn. od 1781 do 1812): budżety i sprawozdania finansowe, sprawy podatków,
Dział gospodarki gminnej (sygn. od 1813 do 1834): sprawy przedsiębiorstw miejskich, drogowe, budowlane,
Dział administracyjny (sygn. od 1835 do 1864): sprawy oświaty, zdrowia, zatrudnienia, wojskowe, wyznaniowe, wykazy wywiezionych na roboty do Niemiec, zaświadczenia przesiedleńcze na Ziemie Zachodnie, sprawy odszkodowań wojennych.
- brak danych -
No. Name Units Dates Number of scans
Units without series 1864 2690

Amount of archival material

1864

1864

0

17.09

17.09

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -