Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta miasta Piotrkowa

Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim
- brak danych - 1746-1945
- brak danych - 1746 - 1792
1803 - 1945
- brak danych - tak
administracja ogólna - akta miast i administracja miejska polski
niemiecki
rosyjski
indeks rzeczowy No - brak danych -
inwentarz kartkowy roboczy Yes 14096
inwentarz książkowy Yes 925
spis zdawczo-odbiorczy Yes 842
Pierwsza wzmianka o Piotrkowie pochodzi z 1217 r. Prawa miejskie uzyskał w XIII w. (brak dokładnych danych). W części I pozostałość aktowa po Sekcji Administracyjnej w Wydziale Administracyjnym liczy 164 j.a. Na początku, jako najważniejsze, umieszczono akta dotyczące organizacji władz miejskich i Rady Miejskiej w Piotrkowie (sygn. 1-15). Zawierają one wykazy urzędników miejskich, protokóły ich mianowania, listy stanu liczebnego służby, korespondencję z władzami zwierzchnimi, protokoły wyborów i zebrań Rady Miejskiej. Osobna teczka traktuje o prowadzeniu archiwum miejskiego (sygn. 10). W dalszej części Sekcji Administracyjnej znajdują się akta dotyczące dzierżaw miejskich, handlu i kupiectwa, opłaty kanonów i konsensów, melioracji miasta i oświetlenia ulic. O pożarach w mieście, w tym o wielkim pożarze w 1865 r., informują akta (sygn. 68-71).
Istotne wiadomości o rozwoju przestrzennym Piotrkowa zawierają woluminy dotyczące regulacji miasta (sygn. 96-111). Znajdują się w nich plany nowych ulic, placów i posesji oraz dokumentacja przyłączenia Wielkiej Wsi i Jurydyki . Danych zbiorczych, o stanie liczebnym ludności, o rzemiośle, handlu i rolnictwie dostarczają akta tyczące się statystyki (sygn. 112-115). O obowiązkach i pracy niższych urzędników miejskich, tj. stróżów nocnych, policjantów dozorców cyrkułowych, można się dowiedzieć z woluminów (sygn. 132-134).
Pojedyncze teczki w Sekcji Administracyjnej, nie mieszczące się w nadanym układzie haseł, zostały ujęte w oddzielną grupę (sygn. 140-164). Znajdują się wśród nich, m.in. materiały dotyczące regulacji hipotek, przejazdu przez Piotrków ważnych osobistości, piotrkowskiej Kasy Oszczędnościowej.
Akta pozostałe po Sekcji Fabrycznej w Wydziale Administracyjnym liczą 82 j.a. (sygn. 165-216). Dotyczą głównie gospodarki miejskiej, tj. stawiania domów, zabudowy pustych placów, cegielni miejskiej. Ważną wśród nich grupę stanowią akta odzwierciedlające działalność cechów w Piotrkowie (sygn. 179-208).
Akta powstałe w wyniku funkcjonowania Sekcji Oświecenia w Wydziale Administracyjnym liczą 30 j.a. (sygn. 217-247) i obejmują zagadnienia z życia istniejących w Piotrkowie: cerkwi prawosławnej, bożnicy i gminy wyznaniowej żydowskiej, kościołów i klasztorów katolickich, kościoła ewangelickiego oraz związanych z nimi szkół wyznaniowych i szkoły elementarnej.
Akta Wydziału Skarbowego z Sekcja Skarbową i Kasą Ekonomiczną stanowią najliczniejszą grupę w zespole – 445 j.a. (sygn. 248-693). W Sekcji Skarbowej na wyróżnienie zasługują inwentarze majątków po zmarłych mieszkańcach i związane z nimi akta opieki nad nieletnimi (sygn. 248-325). Z pojedynczych tytułów należy wymienić: poszyt o dzierżawach domów rządowych na przestrzeni 60 lat (sygn. 338 ), poszyt o krajowej loterii (sygn. 339) oraz akta w przedmiocie kursu pieniędzy (sygn. 340) z okresu 1808-1871.
Akta Kasy Ekonomicznej zostały wyodrębnione w 22 grupy rzeczowe o następujących tytułach: ekstrakty kwartalne, zaliczki, kaucje i vadia, rewizje kasy oraz fundusze. Wśród tych ostatnich wyróżniono fundusze: bożnicze, emerytalne, gminne, kwaterunkowe, propinacyjne, przechodnie, szkolne, szpitalne. W aktach ogólnych Kasy Ekonomicznej można odnaleźć ciekawe poszyty dotyczące: ściągnięcia kontrybucji austriackiej z 1809 r. (sygn. 657), mianowania urzędników i oficjalistów magistratu (sygn. 662), składki na wystawienie pułków w czasie powstania listopadowego (sygn. 665). Wydział Skarbowy zamykają dzienniki korespondencyjne Kasy Ekonomicznej (sygn. 690-693).
Akta pozostałe po Sekcji Wojskowej w Wydziale Wojskowym liczą 81 j.a. (sygn. 694-775). Dla poznania okresu powstania styczniowego przydatne są dwa woluminy korespondencji Naczelnika Wojennego Powiatu Piotrkowskiego z Magistratem m. Piotrkowa z lat 1861-1867 (sygn. 694, 695). Dalsze akta związane są ze stacjonowaniem wojsk w mieście i traktują głównie o budowlach wojskowych, odwachu, lazarecie, kwaterunku, dostawach żywności, podwodach, śledzeniu spisowych i dezerterów. Woluminy dotyczące spisu wojskowego (sygn.736-760) obejmują lata 1816-1872 i zawierają tabele poborowych, listy osób uchylających się od służby, akty jedynactwa, zasady i organizację poboru. Korespondencja władz miejskich z komendantami żandarmerii dotyczy głownie ścigania przestępców i dezerterów, legalności paszportów, organizacji służby wojskowej (sygn. 763-765).
Spośród pojedynczych tytułów na uwagę zasługuje wolumin podający informacje o posiadaniu broni palnej przez obywateli Piotrkowa (sygn. 776) oraz poszyt o przemarszach wojsk przez miasto w okresie 1832-1871 ( sygn. 767 ).
Akta Sekcji Policyjnej w Wydziale Wojskowym liczą 121 j.a. (sygn. 776-897) i odzwierciedlają działalność służby policyjnej w Piotrkowie. Poszyty dotyczące aresztów informują o stanie i liczbie więźniów, podają imienne listy aresztowanych, jak również rachunki za utrzymanie więźniów (sygn. 776-780). Do zadań policji należała kontrola targowisk miejskich, co znalazło odbicie w aktach zawierających notowania i wykazy cen targowych (sygn. 781-794). Korespondencja Sekcji Policyjnej z władzami nadrzędnymi dotyczy przeważnie rozsyłania cyrkularzy, ścigania przestępców, skarg mieszkańców, pozwoleń na pobyt poza miejscem zamieszkania.
Ciekawe materiały o zdarzających się w mieście pożarach, klęskach żywiołowych, zabójstwach są zawarte w teczkach dotyczących nadzwyczajnych wypadków (sygn. 805-806). O stanie zdrowotnym mieszkańców Piotrkowa świadczą akta dotyczące aptek, lekarzy, chirurgów, akuszerek, szczepień ochronnych (sygn. 807-811) oraz szpitala powiatowego (sygn. 863-869).
Osobna grupę stanowią poświadczenia wydanych paszportów zagranicznych (sygn. 812-818) oraz zezwoleń na zmianę miejsca zamieszkania, czyli tzw. przesiedleń (sygn. 819-83). Charakterystyczne sprawy obyczajowe można napotkać wśród skarg i próśb przedkładanych policji przez mieszkańców miasta (sygn. 843-846).
Spisy przewożonych przez Piotrków aresztantów, więźniów i włóczęgów zawierają woluminy odnoszące się do stacji transportowej (sygn. 849-853). O stanie sanitarnym miasta i urządzeniach komunalnych dowiadujemy się z poszytów opatrzonych sygn. (854-859). Z pojedynczych tytułów na uwagę zasługują akta dotyczące: gier hazardowych w okresie 1810-1869 (sygn.875), nadanych orderów w latach 1819-1872 (sygn. 877), zabaw publicznych i teatrów w latach 1827-1872 (sygn.879) oraz dozoru policyjnego nad osobami politycznie podejrzanymi w latach 1854-1872 (sygn. 891).
Dzienniki korespondencyjne wspólne dla wszystkich wydziałów oprócz Kasy Ekonomicznej zachowały się tylko w ilości 14 egzemplarzy i pochodzą z przedziału lat 1848-1870.
Pierwszą część zespołu zamykają serie ksiąg meldunkowych ludności stałej w ilości 506 j.a. i niestałej w ilości 223 j.a. założonych w 1865 r. i kontynuowanych przez lata siedemdziesiąte XIX w. i sporadycznie do 1890 r. Każda księga była przyporządkowana jednej posesji i oznaczona numerem policyjnym wraz z nazwiskiem właściciela.
W drugiej części zespołu na pozostałość aktową Wydziału I Administracyjnego liczącego 2900 j.a. składają się akta gospodarki komunalnej tj. dzierżaw nieruchomości miejskich, placów i gruntów, remontów ulic i mostów, utrzymywania czystości na ulicach i placach oraz oświetlenia miasta. Poszyty obejmują również korespondencję dotyczącą nadzoru nad kościołami i gminami wyznaniowymi ściąganiem podatków , Kasą Miejską i przedsiębiorstwami miejskimi. Pozostałe poszyty zawierają koncesje udzielane na handel i rzemiosło, pozwolenia na budowę domów prywatnych i gmachów publicznych, zaświadczenia wydawane obywatelom. Istotnych wiadomości o stanie miasta dostarczają coroczne zestawienia statystyczne i plany regulacji ulic i budowy infrastruktury miejskiej.
Oddzielną serię w Wydziale Administracyjnym tworzą akta ubezpieczeń nieruchomości od pożaru liczące 1595 j.a. zawierające oprócz rozliczeń finansowych i polis plany sytuacyjne budynków. Ubezpieczenia obejmują posesje znajdujące się w Piotrkowie oraz we wsiach z gminy Szydłów włączonych w obszar miasta w 1917 r.
Akta Wydziału II Wojskowo-Policyjnego liczące 1478 j.a. zawierają dokumentację nadzoru nad aresztantami, cudzoziemcami, szpitalami, rozbiórkami domów, organizacją pospolitego ruszenia, poborem do wojska (spisy poborowych). Ukazują działania służby policyjnej w celu zapewnienia bezpieczeństwa publicznego przez nakładanie i egzekwowanie kar porządkowych, wydawanie paszportów krajowych i zagranicznych, poszukiwania osób zaginionych, dezerterów i zbiegów z aresztu. Na koniec wydziału dołączono poszyty dotyczące mobilizacji armii w latach 1901-1913 oraz księgi ludności niestałej z lat 1891-1914 w ilości 10 j.a. W wydziale odnaleziono tylko jeden dziennik pism wychodzących z 1913 r.
Kompletnie zachowana seria ksiąg ludności stałej wraz z dowodami założona w 1889 r. a zamknięta w 1930 r. została zarchiwizowana w ramach III części zespołu obejmującej okres 1915-1939.
W Wydziale III Finansowym liczącym 909 j.a. zachowały się akta dotyczące ściągania na rzecz miasta opłat targowych, sądowych, kar administracyjnych i policyjnych, podatków od mieszkańców, rozliczeń ze szkołami różnych wyznań i dozorami kościelnymi. Ponadto można w nich odnaleźć informacje o rozkładach podatku podymnego i innych należności, korespondencję z Izbą Skarbową i władzami powiatowymi, regulacje hipotek, opłaty za leczenie osób różnych wyznań, a także zaświadczenia wydawane obywatelom w sprawach finansowych i dowody w sprawie naruszenia przepisów o handlu miejskim i akcyzie. W wydziale pozostały zaledwie dwa dzienniki pism wchodzących i jeden dziennik pism wychodzących z lat 1876-1878.
Po Wydziale IV Kwaterunkowym liczącym 464 j.a. pozostały typowe dokumenty związane się z utrzymaniem wojsk rosyjskich w Piotrkowie. Dotyczą one zabezpieczenia kwater dla żołnierzy i oficerów, wyposażenia ich w opał i oświetlenie, rozliczenia opłat za wynajmowane kwatery, egzekwowania podatku kwaterunkowego, remontów koszar i organizowania przemarszu wojsk. Ponadto akta zawierają korespondencję w sprawach wyborów członków i działalności Komisji Kwaterunkowej i Komisji Sanitarnej, oraz protokoły Deputacji Kwaterniczej.
Do najważniejszych akt Kasy Miejskiej liczącej 233 j.a. należą: sprawozdania roczne z działalności finansowej Magistratu – bilanse miasta za lata 1875-1914, księgi sum miejskich z lat 1875-1881, dzienniki rozchodów i przychodów z lat 1889-1911, dzienniki sum przechodnich i depozytowych z lat 1886-1911, rejestry zaległości płatniczych z lat 1878-1906, rejestry podatku od kanonów z lat 1882-1909, rejestry podatku kwaterunkowego, szkolnego, parafialnego z lat 1887-1914 oraz protokoły z kontroli Kasy Miejskiej za lata 1900-1914. Zachował się pojedynczy dziennik korespondencyjny wpływów z 1882 r. Przykładowo pozostawiono w aktach Kasy Miejskiej miesięczne dowody rozchodowe, listy płac urzędników, rozliczenia z wykonanych kontraktów i robót miejskich, kosztorysy na budowę i remonty mostów, rejestry wpłat podatków i premii za ubezpieczenia.
- brak danych -
No. Name Units Dates Number of scans
Units without series 0 0
1 WYDZIAŁ ADMINISTRACYJNY 0 0
1.1 Sekcja Administracyjna 164 1808-1903 0
1.2 Sekcja Fabryczna 52 1808-1873 0
1.3 Sekcja Oświecenia 31 1807-1873 0
2 WYDZIAŁ SKARBOWY 0 0
2.4 Sekcja Skarbowa 108 1807-1874 0
2.5 Kasa Ekonomiczna 338 1807-1884 0
3 WYDZIAŁ WOJSKOWY 0 0
3.6 Sekcja Wojskowa 82 1809-1872 0
3.7 Sekcja Policyjna 122 1807-1933 0
4 DZIENNIKI KORESPONDENCYJNE 14 1848-1870 0
5 UZUPEŁNIENIA 12 1826-1873 0
6 KSIĘGI LUDNOŚCI 0 0
6.8 Księgi ludności stałej 506 1865-1890 7915
6.9 Księgi ludności niestałej 133 1865-1880 1247
7 WYDZIAŁ I ADMINISTRACYJNY 2898 1843-1928 0
8 WYDZIAŁ II WOJSKOWO-POLICYJNY 1475 1870-1917 0
9 WYDZIAŁ III FINANSOWY 907 1874-1919 0
10 WYDZIAŁ IV KWATERUNKOWY 464 1874-1914 0
11 KASA MIEJSKA 233 1864-1914 0
12 WYDZIAŁ I OGÓLNY 0 0
12.8 Sekretariat Magistratu i Rady Miejskiej 201 1914-1939 0
12.9 Referat Organizacyjny 321 1817-1939 0
12.10 Referat Osobowy 274 1915-1944 0
12.11 Referat Statystyczny 262 1915-1939 0
12.12 Referat Gospodarczy 481 1913-1944 0
12.13 Kancelaria 5 1915-1936 0
12.14 Archiwum Miejskie 10 1915-1937 0
13 WYDZIAŁ II SKARBOWY 0 0
13.15 Referat Budżetowy 347 1914-1940 0
13.16 Referat Podatków i Opłat 249 1914-1940 0
13.17 Referat Egzekucyjny 46 1914-1939 0
13.18 Rachuba Miejska 182 1915-1939 0
13.19 Kasa Miejska 42 1914-1938 0
14 WYDZIAŁ III TECHNICZNY 0 0
14.20 Referat Ogólny 253 1915-1940 0
14.21 Referat Budowlany 240 1827-1939 0
14.22 Referat Rozbudowy Miasta 21 1916-1939 0
14.23 Referat Drogowy 162 1821-1940 0
14.24 Biuro Pomiarów i Regulacji 32 1915-1939 0
15 WYDZIAŁ IV SPOŁECZNY 0 0
15.25 Referat Ogólny 206 1915-1940 0
15.26 Referat Oświaty i Kultury 404 1915-1939 0
15.27 Referat Opieki Społecznej 365 1815-1942 0
15.28 Referat Zdrowia Publicznego 79 1914-1939 0
15.29 Ośrodek Zdrowia 193 1915-1939 0
16 WYDZIAŁ V ADMINISTRACYJNY 0 0
16.30 Referat Ogólny 209 1915-1939 0
16.31 Referat Wojskowy 184 1914-1939 0
16.32 Referat Karno-Administracyjny 10 1915-1940 0
16.33 Biuro Ewidencji i Kontroli Ruchu Ludności 831 1810-1941 0
17 REFERAT KONTROLI MIEJSKIEJ 17 1929-1939 0
18 REFERAT APROWIZACYJNY 69 1915-1939 0

Amount of archival material

15863

925

0

258.01

40.60

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -