Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta miasta Czarnków

Archiwum Państwowe w Poznaniu Oddział w Pile
- brak danych - 1809 - 1950
- brak danych - 1809 - 1950
Magistrat zu Czarnikau-**-Magistrat Czarnkowa-**-Zarząd Miejski w Czarnkowie-**-Miejska Rada Narodowa w Czarnkowie tak
administracja ogólna - akta miast i administracja miejska - brak danych -
inwentarz książkowy Yes - brak danych -
Na zespół Akta miasta Czarnków składają się materiały archiwalne wytworzone przez pruski magistrat działający w latach 1809 - 1919, polski zarząd miejski istniejący w latach 1919-1939, hitlerowskie władze okupacyjne z lat 1939-1944, oraz zarząd i radę narodową funkcjonujące w latach 1945-1950. Po 1772 roku Czarnków znalazł się w granicach państwa pruskiego i zgodnie z dekretem króla pruskiego miasto wraz z całym okręgiem stało się dominium przynależnym do Podprefektury Powiatu Wałeckiego, a wraz z nią do Departamentu Bydgoskiego. W latach 1807 - 1815 Czarnków należał do Księstwa Warszawskiego. Na podstawie reskryptu ministra spraw wewnętrznych z dnia 23 lipca 1809 roku i rezolucji prefekta z dnia 23 sierpnia 1809 roku wybrano burmistrza i 2 ławników (magistrat) jako organ nadzorujący gospodarkę miejską i bezpieczeństwo publiczne oraz radę miejską jako władzę stanowiącą o finansach i sposobie administrowania sprawami komunalnymi. Po klęsce Napoleona w 1815 roku Czarnków wrócił pod panowanie króla pruskiego wchodząc w skład Wielkiego Księstwa Poznańskiego, a w jego ramach do Rejencji Bydgoskiej i Powiatu Wałeckiego i Kamieńskiego z siedzibą w Pile zarządzanego przez konsyliarza ziemiańskiego. Władze miejskie ukształtowały się podobnie jak w okresie przynależności Czarnkowa do Księstwa Warszawskiego, a statut miasta opracowany na podstawie prawa miejskiego z dnia 17 marca 1831 roku rada miejska zatwierdziła w dniu 6 marca 1841 roku. Zgodnie z nim rada liczyła 9 członków i tyluż zastępców. Przy radzie działały różne komnisje, np. do spraw szkolnych, budowlanych czy wojskowych. Kompetencje komisji również szczegółowo określał statut. Władzę wykonawczą stanowiło kolegium magistrackie składające się z burmistrza i trzech rajców. W tym kształcie administracja istniała aż do końca I wojny światowej. Po jej zakończeniu zgodnie z traktatem wersalskim Czarnków wrócił do odrodzonego państwa polskiego wchodząc w skład województwa poznańskiego i stając się siedzibą powiatu czarnkowskiego. Na podstawie rozporządzenia sprawującej władzę w Poznaniu Naczelnej Rady Ludowej z dnia 18 lutego 1919 roku wybory Rady Miejskiej i magistratu zostały przeprowadzone już w I połowie 1919 roku. Osiemnastoosobowa rada czuwała nad całością gospodarki miejskiej i przekazywała wykonanie poszczególnych spraw magistratowi, złożonemu z burmistrza, zastępcy i 4 ławników. Radę i magistrat wybierano na 6 lat. Do zadań rady należało uchwalanie podatków i budżetu miejskiego, nadzór nad policją, szkołami, rzeźnią, gazownią, opieka nad ubogimi i sierotami oraz nabywanie i zbywanie nieruchomości. Po zajęciu Czarnkowa przez Niemców we wrześniu 1939 roku, miasto wraz z powiatem znalazło się w obrębie prowincji zwanej Reichsgau Wartheland. Na czele władz miejskich stanął komisarz, a zgodnie z instrukcją zarządu powiatowego, Zarząd Miejski Czarnkowa został podzielony na wydziały: ogólno-organizacyjny, spraw wewnętrznych i policji, finansowo-podatkowy; zdrowia i opieki społecznej, oświaty, nauki i kultury; rolnictwa, gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, przedsiębiorstw przemysłowych i handlowych oraz pracy i ubezpieczeń: leśnictwa i łowiectwa: budowlany: dróg wodnych, zaopatrzenia gospodarczego i komunikacji.
Polskie władze miejskie i powiatowe po okupacji niemieckiej zorganizowano na podstawie przepisów polskich z okresu międzywojennego, oraz w oparciu o ustawę o organizacji i zakresie działania rad narodowych z dnia 11 września 1944 roku. Władzę uchwałodawczą stanowiła miejska rada narodowa. Spośród jej 16 członków wybierano komisje w celu nadzorowania poszczególnych dziedzin dospodarki miejskiej, np. zdrowia, sanitarno-porządkową, mieszkaniową, kontroli administracji i samorządu, kontroli społecznej, rolną czy drogową. Utworzono też stałą komisję rewizyjną. Nad realizacją poleceń rady czuwał Zarząd Miejski w Czarnkowie na czele z burmistrzem kierującym całą administracją miejską. W czerwcu 1946 roku uchwalono tymczasowy statut etatów stanowisk służbowych dla pracowników zarządu miejskiego. Administrację miejską podzielono na: sekretariat miejski, referat finansowo-podatkowy (gospodarczy), referat meldunkowy, ruchu ludności, aprowizacji i handlu, referat opieki społecznej i wojskowy, referat rolny, świadczeń rzeczowych i przemysłowy, referat budowlany, szkód wojennych i mieszkaniowy, referat ds. podatków i należności gminnych, referat majątków porzuconych i opuszczonych. Zarządowi podlegał też rachmistrz, urzędnik stanu cywilnego oraz Komunalna Kasa Oszczędności Miasta Czarnkowa, która została zlikwidowana 19 grudnia 1946 roku. W 1950 roku samorząd miejski przekazał swoje kompetencje nowo utworzonej administracji państwowej.
[Na podstawie wstępu do inwentarza, oprac. D. Żebrowska, Piła, 1998]
Okres zaboru pruskiego:
Organizacja władz miejskich, wybory, protokoły z posiedzeń Rady Miejskiej i Magistratu z lat 1809-1918; 10 j, a,
Sprawozdania ze stanu gospodarki miejskiej z lat 1892-1914; 4 j. a.
Urzędnicy miejscy, regulaminy, instrukcje z lat 1839-1916; 4 j. a.
Sprawy wojskowe z lat 18961918; 9 j. a.
Budżet, sprawozdania finansowe, pożyczki, księgi finansowo-podatkowe z lat 1823-1919; 62 j. a.
Sprawy gruntowe, nieruchomości, zaopatrzenie miasta 1841-1850, 1909-1913; 4 j. a.
Instytucje i przedsiębiorstwa miejskie z lat 1930-1905, 1911; 5 j. a.
Sprawy szkolne z lat 1838-1919[1922]; 118 j. a.
Cechy z lat 1887-1919; 6 j. a.
Sprawy budowlane z lat 1830-1916; 8 j. a.
Drogi i koleje z lat 1833-1919; 8 j. a.
Związki i stowarzyszenia, nadzór policyjny z lat 1856-1919; 19 j. a.
Obrona cywilna i straż pożarna z lat 1848-1849, 1901-1917; 3 j. a.
Zatrudnienie i ubezpieczenie społeczne z lat 1891-1914; 2 j. a.
Spis mieszkańców z lat 1914-1915; 1 j. a.
Księgi główne dochodów i rozchodów z lat 1888-1919; 122 j. a.

Okres międzywojenny:
Organizacja władz miejskich, wybory, protokoły z posiedzeń, urzędnicy miejscy z lat [1882-1918]1919-1938; 10 j. a.
Sprawozdania z sytuacji społeczno-politycznej, Urząd Policyjny z lat 1920-1929; 3 j. a.
Sprawy administracyjno-prawne z lat [1855-1918]1919-1939; 7 j. a.
Sprawy wojskowe, obrona przeciwlotnicza z lat [1916-1918]1919-1929, 1937-1939; 3 j. a.
Budżet, sprawozdania finansowe, księgi podatkowe, uposażenie pracowników Magistratu z lat [1883-1915]1919-1939; 45 j. a.
Nieruchomości i grunty z lat [1902-1918]1919-1939; 10 j. a.
Przedsiębiorstwa miejskie z lat [1893-1918]19191939;
Sprawy szkolne z lat [1911-1918]1919-1939; 18 j. a.
Cechy i bractwa z lat [1856-1914]1919-1939; 9 j. a.
Zdrowie i opieka społeczna z lat 1922-1923, 1931-1939; 10 j. a.
Księgi główne dochodów i rozchodów kasy miejskiej z lat 1919-1939; 40 j. a.

Okres II wojny światowej:
Sprawy organizacyjne, instrukcje i przepisy z lat 1939-1944; 2 j. a.
Nadzór policyjny z lat 1940-1945; 7 j. a.
Ubezpieczenia i opieka społeczna z lat 1940-1941; 1 j. a.
Majątek miejski, nieruchomości i grunty z lat 1940-1944; 4 j. a.
Gazownia miejska z lat [1937-1938]1939-1944; 3 j. a.
Kasa miejska, księgi finansower, budżet z lat 1939-1944; 15 j. a.
Sprawy podatkowe z lat 1940-1944; 3 j. a.

Okres powojenny:
Sprawy organizacyjne, protokoły z posiedzeń Miejskiej Rady Narodowej z lat 1945-1947, 1949-1950; 4 j. a.
Sprawy obywatelsko-narodowościowe z lat 1947-1949; 3 j. a.
Instytucje i przedsiębiorstwa miejskie z lat 1946-1949; 3 j. a.
Opieka społeczna z lat 1945-1949; 2 j. a.
Inwestycje z lat [1914, 1940-1942]1946-1950; 2 j. a.
Księgi główne dochodów i rozchodów Kasy Miejskiej z lat 1945-1947; 5 j. a.
Budżet i sprawozdania finansowe z lat 1945-1950; 8 j. a.
Inwentarz w bazie IZA

Amount of archival material

614

614

0

8.60

8.60

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -