Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Sąd Gminny 5 Okręgu Powiatu Węgrowskiego

Archiwum Państwowe w Siedlcach
- brak danych - 1865-1915
Gminnyj Sud 5 Vengrovskogo Uezda 1865 - 1915
- brak danych - częściowo
instytucje ochrony prawa i wymiaru sprawiedliwości - sądy, trybunały polski
rosyjski
inwentarz kartkowy No 640 j.a. T. 289
Reformy sądownictwa w Królestwie Polskim dokonano na mocy ukazu z dnia 19 II/3 III 1875 r. ( wszedł w życie od 1/13 VII 1876 r. , Zbiór Praw t. 6, Warszawa 1881), który wprowadził rosyjskie ustawy sądowe z 20 XI/2 XII 1864 r., dotyczące organizacji sądów, kar wymierzanych przez sądy pokoju, procedury karnej i procedury cywilnej. Nowa organizacja sądownictwa opierała się na zasadzie rozdzielenia jurysdykcji w sprawach mniejszej wagi od sądzenia spraw poważniejszych. Dla sądzenia spraw cywilnych i karnych mniejszej wagi właściwe było sądownictwo pokojowe – sądy gminne dla ludności wiejskiej, sędziowie pokoju dla mieszkańców miast oraz zjazdy sędziów pokoju i sędziów gminnych jako instancja apelacyjno – kasacyjna. Sądownictwo ogólne, przewidziane jako organ rozstrzygający w sprawach większej wagi stanowiły sądy okręgowe w I i sądy apelacyjne, zwane izbami sądowymi w II instancji. Instancje kasacyjne w sądownictwie ogólnym stanowiły departamenty Cywilny i Karny Senatu. Sądy gminne ( gminnyj sud ) zostały powołane na podstawie ukazu z dnia 19 II/2 III 1864 r. i zreformowane na postawie w/w przepisów w 1876 r. Ich organizację i zakres działania w latach 1864 – 1875 normował ukaz z dnia 19 II./2 III 1864 r. o urządzeniu gmin wiejskich ( DPKP t. 62) a w późniejszym okresie Postanowienie o zastosowaniu ustaw sądowych z 20 listopada 1864 r. do warszawskiego okręgu sądowego, oraz Etat instytucji sądowych warszawskiego okręgu sądowego, ogłoszone ukazem Senatu Rządzącego z dnia 6/18 marca 1875 r. (Sobranie Uzakonienii... 11 III 1875 r. Nr 20). Początkowo sąd istniał w każdej gminie a funkcję sędziego z urzędu sprawował wójt. W 1876 r. dokonano komasacji sądów, tak że jeden sąd obejmował swoim okręgiem od 1 do 4 gmin. Od tego czasu zarówno ławnicy jak i sędziowie byli wybierani przez zgromadzenie gminne i zatwierdzani przez ministra sprawiedliwości ( sędziowie ) i generał – gubernatora ( ławnicy ). W skład sądu wchodził sędzia i co najmniej 3 ławników. Komplet sądzący stanowiło minimum 3 członków. W latach 1864 – 1876 sądy gminne orzekały w sprawach cywilnych spory o przedmioty wartości do 100 rubli, w sprawach spadków chłopskich ( bez względu na wartość sporu ). W sprawach karnych wykroczenia zagrożone karą nagany, grzywny do 3 rubli oraz aresztu do 7 dni. Od 1876 r. ich właściwości podlegały sprawy cywilne dotyczące zobowiązań osobistych, umów, spory o ruchomości, wynagrodzenie szkód i wyrównanie strat, wartości do 250 rubli, sprawy o przywrócenie zakłóconego posiadania - jeżeli od naruszenia nie minęło więcej niż 6 miesięcy , sprawy spadkowe, jeżeli w skład spadku wchodziły prawa nabyte na mocy ukazów uwłaszczeniowych z 1864 r., sprawy ustanowienia opieki nad nieletnimi i majątkiem pozostałymi po zmarłych mieszkańcach wsi. Z zakresu prawa karnego rozpatrywały sprawy o przestępstwa zagrożone karą upomnienia, nagany, grzywny do 300 rubli, aresztu do 3 miesięcy i więzienia do 1 roku. Instancją odwoławczą od ich postanowień były Zjazdy Sędziów Pokoju. Sądy gminne w niezmienionym charakterze działały do lipca 1915 r. tj. do czasu wycofania się Rosjan z terenu Królestwa Polskiego. Dalszą działalność prowadziły w okresie I wojny światowej na podstawie przepisów niemieckich władz okupacyjnych. Sąd Gminny 5 Okręgu Powiatu Węgrowskiego miał siedzibę w Grębkowie i obejmował zakresem działania gminy: Grębków, Sinołęka, Czarnogłów Pomoce kancelaryjne: 1876- 1913 sygn. 1 – 26 (skorowidze spr. karnych 1880 – 1900 – 4 j.a., skorowidze spraw cywilnych 1880 – 1912 – 5 j.a., repertorium spr. karnych 1903 – 1912 – 6 j.a., repertorium spr. cywilnych 1876 – 1913 – 11 j.a.), Akta spraw cywilnych: 1876- 1913 sygn. 27 – 522 (w tym Nariady 1876 – 1913 – 20 j.a.), Akta spraw opiekuńczych 1886-1901 sygn. 523 – 592, Dopisane w 2004r:Księga zapisków posiedzeń Sądu Gminnego w Czarnogłowiu 1870 – 1876 sygn. 593 (1 j.a), Księgi zapisków posiedzeń Sądu Gminnego w Grębkowie 1867 – 1875 sygn. 594-598 (5 j.a), Księgi zapisków posiedzeń Sądu Gminnego w Sinołęce 1865 – 1876 sygn. 599-603 (6 j.a), Pomoce kancelaryjne: Repertoria i skorowidze spraw cywilnych 1876-1914 sygn. 604- 626 (23 j.a.), Repertoria i skorowidze spraw karnych 1876- 1915 sygn. 627-632 (6 j.a), Skorowidz osób skazanych za kradzież leśną. 1889-1892 sygn. 633 (1 j.a.), w 2007r uzupełniono inwentarz o 7 j.a. Sygn. 634-640, tj. fascykuł spraw C 1885 sygn. 634, rejestr spraw C 1902 sygn. 635, rejestr spraw C 1915 sygn. 636, skorowidz spraw karnych 1883-1885 sygn. 637, skorowidz spraw karnych 1901-1907 sygn. 638, skorowidz spraw karnych 1908-1914 sygn. 639, rejestr spraw karnych 1914 sygn. 640 - brak danych -

Amount of archival material

640

640

0

2.80

2.80

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -