Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Komisarz do Spraw Włościańskich Powiatu Sejneńskiego

Archiwum Państwowe w Suwałkach
- brak danych - 1864-1913
Komissar po Krest'janskim Delam Sejnskogo Uezda 1864 - 1913
- brak danych - tak
administracja specjalna - gospodarka przestrzenna, rolnictwo i leśnictwo rosyjski
inwentarz książkowy Yes - brak danych -
Komisarze do spraw włościańskich działali na podstawie ukazu o urządzeniu włościan z 2 marca 1864 r. Początkowo teren powiatu sejneńskiego podzielony był na 2 rewiry, na obszarze których działali osobni komisarze, po nazwami: Komisarz 1-go Rewiru Powiatu Sejneńskiego i Komisarz 1-go Rewiru Powiatu Sejneńskiego, następnie od 1865 r. Komisarz 7-go Rewiru Suwalskiej Komisji do Spraw Włościańskich i Komisarz 1-go Rewiru Suwalskiej Komisji do Spraw Włościańskich. Ponownie zmiany w tej sferze wprowadzono w 1867 r., w rezultacie ogólnej reformy administracyjnej Królestwa Polskiego i utworzenia guberni suwalskiej. Odtąd obszarem działania komisarza był cały powiat, a urząd otrzymał nazwę: Komisarz do Spraw Włościańskich Powiatu Sejneńskiego. Obszar powiatu sejneńskiego składał się wówczas z 14 gmin i 3 miast; w późniejszych latach ilość gmin i miast wchodzących w skład powiatu zmieniała się wraz zdegradacją 2 miast do roli osad oraz zmianami przynależności gmin. Komisarz podlegał początkowo Centralnej Komisji Augustowskiej do Spraw Włościańskich, z siedzibą w Suwałkach, obejmującej obszar guberni augustowskiej, następnie od 1865 r. Suwalskiej Komisji do Spraw Włościańskich, a od 1871 r. Urzędowi Gubernialnemu Suwalskiemu do Spraw Włościańskich. Komisarz był urzedem jednoosobowym i wchodził w skład właściwej Komisji, następnie Urzędu szczebla gubernialnego na prawach członka. W okresie realizacji reformy rolnej komisarz powiatowy miał prawo wydawania decyzji w I instancji w sprawach rostrzygania sporów w kwestii uwłaszczenia lub wyłączenia spod uwłaszczenia, odbieranie i podział pustek, separacje osad chłopskich od folwarków, zwrot nieprawie zlikwidowanych serwitutów itp. Ponadto w licznej grupie spraw miał obowiązek wysuwania umotywowanych wniosków, rozpatrywanych przez Komisję, Urząd na szczeblu gubernialnym. Na komisarzu ciążył też obowiązek sprawdzania projektów likwidacyjnych i tabel nadawczych, a w przypadku dóbr skarbowych - sporządzanie tabel nadawczych. W okresie po realizacji reformy uwłaszczeniowej do obowiązków komisarza należało przede wszystkim rozstrzyganie sporów związanych z reformą, a także nadzór nad funkcjonowaniem samorządu gminnego. Komisarz miał do dyspozycji jednego urzędnika - sekretarza. W 1915 r. urząd został ewakuowany do Riazania, a zlikwidowany w 1918 r. Zachowany fragmentarycznie. Akta stanowią cenne źródło historyczne do badań nad realizacją reformy rolnej oraz stosunkami społeczno-gospodarczymi na wsi w okresie pouwłaszczeniowym, w szczególności do zagadnień:
realizacja reformy rolnej (wielkość nadziałów chłopskich, serwituty, wyłączenia spod uwłaszczenia, sprawy bezrolnych, wysokość kapitału likwidacyjnego)
konflikty wewnątrz wsi w związku z reformą
zmiany chłopskiego stanu posiadania po 1871 r.
likwidacja serwitutów drogą umów dobrowolnych
obrót ziemią chłopską
problem Żydów - rolników i przedstawicieli zawodów nierolniczych mieszkających na wsi.
W większości brak generaliów, zaledwie 4 j.a. z lat 1865-1913, natomiast przeważają specjalia z gmin:
Krasnopol, 1864-1913, 6 j.a.
Krasnowo, 1864-1912, 13 j.a.
Pokrowsk, 1866-1913, 5 j.a.
- brak danych -

Amount of archival material

28

28

0

0.50

0.50

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -