Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Kapituła Katedralna w Kamieniu Pomorskim

Archiwum Państwowe w Szczecinie
- brak danych - 1401-1834
Domkapitel Cammin 1401 - 1834
- brak danych - tak
instytucje wyznaniowe - - niemiecki
inwentarz książkowy Yes w bazie IZA
Kapituła Katedralna w Kamieniu ufundowana została w 1175 r. Była to korporacja kanoniczna, w której członkowie prowadzili żywot we wspólnych pomieszczeniach. W początkowym okresie nie posiadała ona własności ziemskiej lecz utrzymywana była bezpośrednioprzez biskupa. Dopiero po kilkudziesięciu latach uzyskała pierwsze nadania i otrzymała pełną jurysdykcję nad swymi dobrami. Dochody z nich dzielono na 2 części: pierwszą stanowiły uposażenia kanoników, a druga była wspólna na pokrycie kosztów administracyjnych i gospodarczych.
Na czele Kapituły stał prepozyt, który był zarządcą wspólnych dóbr. W XII w. powstał urząd dziekana, sprawującego nadzór nad nabożeństwami i ceremoniami w katedrze. Dziekan był też przełożonym niższego kleru w kolegiacie. Do urzędników kapituły należeli również: tezaurariusz (skarbnik) sprawujący nadzór nad sprzętem i wyposażeniem katedry, kantor odpowiedzialny za śpiew i muzykę oraz scholastyk pełniący funkcję notariusza kapituły. Był on też rektorem szkoły przykatedralnej. W XIII w . pojawił się wicedominus. Był on wyznaczany przez biskupa do brania udziału w obradach kanoników. Liczba kanoników wahała się od 4 do 16 osób. Wszystkie urzędy Kapituły obsadzane były drogą wyboru.
W ciągu wieków Kapituła Kamieńska zdobyła szereg przywilejów gwarantujących jej niezależność wobec biskupa i książąt pomorskich. Do głównych przywilejów należało prawo elekcji biskupa i urzędników kapitulnych. Książę Bogusław X ograniczył znaczenie kapituły, uzyskując od papieża przywilej nominacji kanoników i biskupa. W zamian kapituła otrzymała prawo uczestniczenia w sejmach pomorskich. Po 1478 r. Kapituła została podporządkowana władzy państwowej. Musiała ona płacić podatki i ponosić koszty związane z obronnością kraju.
Przyjęcie reformacji nie wpłynęło na pozycję kapituły, a w 1569 r. sejm w Wolinie potwierdził jej wszystkie przywileje. W 1578 r. otrzymała ona nowe statuty. Odtąd książęta występowali jako patroni i fundatorzy kapituły, mając prawo do obsadzania stanowisk poszczególnych kanonii. W XVI w. kapituła składała się z dziekana, proboszcza katedry, kantora, skarbnika, scholastyka, wicedominusa, syndyka i 7 kanoników. W 1669 r. królowa Szwecji Eleonora potwierdziła kapitule wszystkie dotychczasowe przywileje. W 1689 r. ponownie zostały one potwierdzone przez elektora Fryderyka III, z tym że na kapitułę został nałożony obowiązek finansowania uniwersytetu we Frankfurcie n/Odrą. W 1810 r. król Prus Fryderyk Wilhelm III wydał edykt o sekularyzacji dóbr klasztornych i fundacji kościelnych. Kapituła została rozwiązana, a jej majątek przeszedł na rzecz skarbu państwa.
W 1818 r. akta kapituły przekazano do rejencji w Szczecinie, a ta w 1831 r. przekazała je do Archiwum Prowincjonalnego w Szczecinie. W czasie II wojny zespół został wywieziony do Pęzina i Schlemina. Po wojnie tylko część akt powróciła do Szczecina. Część znalazła się w Landesarchiv w Greifswaldzie, skąd w 1962 r. powróciła do Szczecina.
1. Książęta pomorscy i władcy państw ościennych 1512-1810; 23 j.a. – korespondencja książąt z innymi władcami, spory ze stanami, przywileje, ugoda Brandenburgii i Szwecji z Bogusławem v. Croy w sprawie biskupstwa kamieńskiego, granica między szwedzką a brandenburską częścią Pomorza, przywileje religijne kapituły, statuty kapituły, modlitwy, handel.
2. Hołdy lenne i dom panujący 1716-1818; 6 j.a. – przyjazd królów pruskich do Szczecina.
3. Sejmy pomorskie 1635-1815; 11 j.a. – kontrybucje, kontyngenty, naprawa portu w Darłowie, Kołobrzegu i Ustce, prawa stanów, delegaci na sejmy.
4. Zarządzenia władz państwowych 1655-1811; 14 j.a. – rezolucje margrabiego, reskrypty, zarządzenia Kamery Wojenno-Skarbowej.
5. Statystyka 1722-1811; 8 j.a. – tabele wasali, podręcznik genealogiczny, dane historyczne, kalendarze adresowe, liczba ludności.
6. Administracja 1488-1811; 40 j.a. – handel zbożem, bursztynem i innymi towarami, ordynki chłopskie, służby, sprawy monetarne, rzemiosło, podwody, miary, rachunki kapituły, mapa Pomorza z 1718 r., sądownictwo, uwłaszczenie chłopów w 1788r.
7. Sprawy lenne 1501-1789; 7 j.a.
8. Militaria 1563-1821; 83 j.a. – zakwaterowanie wojsk, rachunki, kontrybucje i ciężary wojenne, wojna trzydziestoletnia, fortyfikacje i umocnienia, blokada Kołobrzegu, inwazja wojsk rosyjskich, werbunek do wojska, szkody wojenne.
9. Uniwersytet we Frankfurcie 1658-1707; 2 j.a. – świadczenia pieniężne na rzecz uniwersytetu.
10. Powiat Wolin 1700-1715; 3 j.a. – władze powiatowe.
11. Łowiectwo, rybołówstwo, wyrąb drzewa 1560-1799; 16 j.a. – spory o rybołówstwo, prawo do polowania, o wyrąb drzewa.
12. Urzędnicy ziemscy, urząd kata 1501-1814; 7 j.a. – strażnicy, urząd kata, kastrator świń.
13. Salaria 1641-1798; 4 j.a. – zarobki urzędników i służby.
14. Sprawy budowlane 1576-1729; 6 j.a. – budowa i remonty obiektów należących do kapituły.
15. Konwent 1541-1811; 20 j.a. – protokoły, zwoływanie konwenty, registratura.
16. Prebendy 1401-1823; 67 j.a. – beneficja, rejestry posług kanoników, statuty kolegium, rejestry przychodów, utrzymanie stanowisk.
17. Urzędnicy i stanowiska w Kapitule Katedralnej 1498-1825; 132 j.a. – wybory biskupów, propozycja Zygmunta III Wazy dotycząca wyboru jego syna na biskupa, biskup von Croy, długi kapituły, wicedominat, obsada stanowisk, spory, dziekanat, kantorat, dobra kapituły, rejestry przychodów, dzierżawy, kapituła w Kołobrzegu, archidiakonat w Desmin.
18. Odznaczenia i ordery 1755-1812; 7 j.a. – odznaczenia dla prałatów i kanoników, spory o ordery.
19. Długi i dłużnicy 1401-1800; 34 j.a. – listy dłużne, rejestry dóbr i długów, obligacje, dochodzenia sądowe.
20. Testamenty i spuścizny 1529-1807; 24 j.a.
21. Judicialia 1496-1818; 181 j.a. – procesy i postępowania sądowe, organizacja sądu kapituły, kradzieże, morderstwa, pobicia, otrucia, czary, spory kapituły, dzierżawy, poddani, dziesięcina, kontrybucje.
22. Miasto Kamień 1443-1834; 79 j.a. – darowizny kapituły, ogrody, matrykuły kościelne, zabudowania kościelne i szkolne, rejestry kościoła, klasztory, żegluga na Redze, dom ubogich.
23. Posiadłości wiejskie 1551-1828; 491 j.a.– rejestry dóbr, dochody, dane dotyczące poszczególnych wsi, majątków i folwarków, plany posiadłości kapituły, dobra zastawne, sołectwa, młyny, pomiary pól, powodzie, stodoły, owczarnie, wydobywanie torfu, obowiązki poddanych, podwody, rybołówstwa, strażnicy konni, sąd kapituły, sądy sołtysie, spory o ziemię, zakłócenia spokoju, bijatyki, morderstwa, czary, podpalenia, kontrybucje i szkody wojenne, podatki, budownictwo wiejskie, dewastacja lasów, wizytacje kościelne, powoływanie kaznodziei i zakrystianów, spory kościołów o ziemię, rachunki, inwentarze i księgi kościelne.
24. Wizytacje i inwentarze gospodarcze 1576-1787; 16 j.a. – wizytacje urzędników kapituły, opisy wiosek, wizytacja generalna, rejestry płacących kontrybucję, inwentarze probostw wiejskich, rachunki kościołów, wykazy poddanych.
25. Przywileje 1617-1752; 4 j.a. – skargi, tumulty, korespondencja w sprawach udzielonych łask.
26. Areał, podatek łanowy, podział wspólnot 1601-1773; 18 j.a. – matrykuły i tabele łanów, podatki gruntowe, klasyfikacje ziemi, poprawa pastwisk.
27. Dochody Kapituły Katedralnej 1478-1826; 165 j.a. – rejestry dochodów, wyciągi z matrykuł łanów, rejestry dochodów i zadłużeń, powinności i dóbr, wydatków, dziesięciny, wykazy świadczeń w naturze, kontrybucje, spory kapituły z kasą ubogich, rejestry kar za niepłacenie podatków.
28. Sprawy rachunkowe 1507-1823; 13 j.a. – rachunki poszczególnych kanoników i prałatów, przychody i rozchody, wykazy podatków, akta kasowe, protokoły wykupu, księgi kasowe.
29. Rozchody 1518-1683; 6 j.a. – rejestr wydatków księżniczki Zofii, tajne rozchody, rejestry wydatków kapituły.
30. Sprawy podatkowe 1551-1820; 47 j.a. – patenty i zarządzenia podatkowe, podatek na rzecz rzeszy, pogłówne, podatek: łanowy, od bydła, stemplowy, turecki, kontrybucje, dziesięciny, rejestry podatkowe i akcyzowe, import soli.
31. Repartycje 1708-1777; 18 j.a. – podział miast na kwartały.
32. Varia 1424-1825; 39 j.a.– rody szlacheckie, chóry parafialne, wykazy zawartych małżeństw, asekuracje kapituły, pożary w Wolinie, relikwie w Kamieniu, dane o poszczególnych wioskach, sprzedaż sołectw, matrykuły kamieńskie, wykaz kanoników kapituły kołobrzeskiej, spisy ludności.
Zmikrofilmowano cały zespół - N 65 24453 - 65 26033
No. Name Units Dates Number of scans
Units without series 0 0
1 Książęta pomorscy i władcy państw ościennych 23 1512-1810 1426
2 Hołdy lenne i dom panujący 6 1716-1818 809
3 Sejmy pomorskie 11 1635-1815 3653
4 Zarządzenia władz państwowych 14 1655-1811 5360
5 Statystyka 8 1722-1811 952
6 Administracja 40 1488-1811 2513
7 Sprawy lenne 7 1501-1789 466
8 Militaria 83 1563-1821 5913
9 Uniwersytet we Frankfurcie 2 1658-1707 28
10 Powiat Wolin 3 1700-1715 232
11 Łowiectwo, rybołówstwo, wyrąb drzewa 16 1560-1799 1310
12 Urzędnicy ziemscy, urząd kata 7 1501-1814 362
13 Salaria 4 1641-1798 164
14 Sprawy budowlane 6 1576-1729 183
15 Konwent 20 1541-1811 4447
16 Prebendy 67 1401-1823 4523
17 Urzędnicy i stanowiska w Kapitule Katedralnej 132 1498-1825 8434
18 Odznaczenia i ordery 7 1755-1812 384
19 Długi i dłużnicy 34 1401-1800 2623
20 Testamenty i spuścizny 24 1529-1807 1023
21 Judicialia 181 1496-1818 19238
22 Miasto Kamień 79 1443-1834 4768
23 Posiadłości wiejskie 491 1428-1828 44001
24 Wizytacje i inwentarze gospodarcze 16 1576-1787 1255
25 Przywileje 4 1617-1752 327
26 Areał, podatek łanowy, podział wspólnot 18 1601-1773 1628
27 Dochody Kapituły Katedralnej 165 1478-1826 12069
28 Sprawy rachunkowe 13 1507-1823 1557
29 Rozchody 6 1518-1683 139
30 Sprawy podatkowe 47 1551-1820 5654
31 Repartycje 18 1708-1777 5445
32 Varia 39 1424-1825 2384
Units in the collection::
Number of units per page
Reference code Title Dates Number of scans
65/9/0/1/1 Schreiben des Grafen Ludwig v[on] Eberstein betr. verschiedene Angelegenheiten. 1512 13
65/9/0/1/2 Schriftwechsel der Herzöge Heinrich und Albrecht von Mecklenburg mit dem Bischof Erasmus v[on] Manteuffel. 1518-1525 37
65/9/0/1/3 Bischof Erasmus v[on] Manteuffel an die Herzöge Georg und Barnim XI betr. die Lohde'sche Fehde. 1524 11
65/9/0/1/4 Schreiben des Herzogs Albrecht v[on] Mecklenburg an Bischof Erasmus v[on] Manteuffel wegen Unterdrückung der evangelischen Lehre. 1526 7
65/9/0/1/5 Verschieden Zwistigkeiten mit den Ständen des Stifts. 1544-1545 37
65/9/0/1/6 Konfirmation der Privilegien des Domkapitels durch Herzog Barnim XII von Pommern. 1601-1602 11
65/9/0/1/7 Inventarium der Originalia so in Archyva itzt vorhanden und aus dem Kasten dahin transferiret. 1630 14
65/9/0/1/8 Vertrag zwischen dem Kurfürsten von Brandenburg und dem Herzog v[on] Croy über das Bistum Cammin. 1650 33
65/9/0/1/9 Das Kapitel betreffenden Artikel des Grenztraktats zwischen Schweden und Brandenburg 1653 15
65/9/0/1/10 Verhandlungen zwischen Schweden und Brandenburg über die Religions-Privilegien im Domkapitel. 1654 14
65/9/0/1/11 Übersendung einiger Urkunden an die kurfürstliche Regierung. 1668 27
65/9/0/1/12 Verhandlungen mit dem Kurfürsten von Brandenburg und dem Könige von Schweden über die Aufnahme Reformirter in das Domkapitel. 1668-1669 183
65/9/0/1/13 Verhandlungen des Domkapitels mit dem Landesherrn. 1671-1679 699
65/9/0/1/14 Interpretation der Privilegien des Domkapitels. 1689 9
65/9/0/1/15 Erneuerung der Privilegien des Domkapitels durch Kurfürst Friedrich III von Brandenburg. 1690 6
1 2 3 4 ... 51 52 53 54 55 ... 104 105 106 107

Amount of archival material

1591

1591

0

17.55

17.55

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -