Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Komisarz do Spraw Włościańskich Powiatu Włocławskiego

Archiwum Państwowe w Toruniu Oddział we Włocławku
- brak danych - 1864-1915
Komissar po Krestianskim Delam Vloclavskogo Uezda 1864 - 1915
- brak danych - częściowo
administracja specjalna - gospodarka przestrzenna, rolnictwo i leśnictwo rosyjski
inwentarz książkowy Yes 130 ja. = 2,15 mb.
spis roboczy Yes 3 ja. = 0,06 mb
Na podstawie ukazu carskiego z 2.III.1864 r. o uwłaszczeniu włościan w Królestwie Polskim powołny został Komitet Urządzający i jego organy wykonawcze - komisje do spraw włościańskich. W 1864 r. utworzona została Włocławska Komisja Włościańska, która objęła powiaty: włocławski, gostyński i łęczycki. Teren ten podzielony został na trzy rewiry, na czele których stali komisarze rewirowi podlegli prezesowi Włocławskiej Komisji Włościańskiej. Komisja zatwierdzała decyzje komisarzy rewirowych i rozpatrywała odwołania od ich postanowień. Zajmowała się także sprawdzaniem i poprawianiem tabel likwidacyjnych, potwierdzaniem dobrowolnych umów o zamianie serwitutów i gruntów, rozstrzyganiem sporów między dziedzicami i chłopami, oddzielaniem gruntów włościańskich od dworskich, organizacją gmin oraz innymi sprawami związanymi z realizacją ukazów uwłaszczeniowych. W 1867 r., w związku z nowym podziałem administracyjnym kraju, utworzono w każdym powiecie komisję powiatowe. Komisje te działały tylko do 1870 r., kiedy to na mocy ukazu carskiego z 18.XI.1870 r. zniesiono komisje powiatowe, a w ich miejsce powołano komisarzy do spraw włościańskich (dla każdego powiatu oddzielnie). Komisarze mianowani byli przez ministra spraw wewnętrznych i podlegali bezpośrednio urzędowi gubernialnemu do spraw włościańskich. Do kompetencji Komisarza do Spraw Włościańskich Powiatu Włocławskiego należało; ogłaszanie i wprowadzanie w życie zarządzeń władz zwierzchnich, składanie sprawozdań Urzędowi Gubernialnemu Warszawskiemu ds.. Włościańskich, wydawanie zaświadczeń na prawo nabycia ziemi, czuwanie nad korektami tabel likwidacyjnych, kontrolowanie działalności zarządów gminnych, kas pożyczkowo-oszczędnościowych, rozpatrywanie skarg, zażaleń i sporów napływających zarówno od włościan jak i dziedziców. Komisarz ds.. Włościańskich działał do 1914 r. Po rozpoczęciu działań wojennych został ewakuowany do Rosji, gdzie kontynuował swoją działalność w ograniczonym zakresie do 1915 r. I. AKTA OGÓLNE
1. Sprawy ogólno-organizacyjne, sygn. 1 - 17, zarządzenia władz zwierzchnich dot. uwłaszczenia, korespondencja z Magistratem m. Włocławka i Zarządem Powiatowym, sprawy wyboru do sądów gminnych, uroczystości obchodów 50 lecia uwłaszczenia, lata 1866-1915;
2. Statystyka, sygn. 18 - 23, wykazy właścicieli osad, wykazy wydatków i przychodów gminnych, wykazy ludności, informacje o pisarzach gminnych z lat 1893-1914;
3. Kasy pożyczkowo-oszczędnościowe, sygn. 24 - 26, zestawienia przychodów i wydatków gminnych kas pożyczkowo-oszczędnościowych za okres 1902-1913;
4. Pożyczki z Banku Włościańskiego, sygn. 27 - 36, wykazy rodzin chłopskich zainteresowanych kupnem ziemi za pośrednictwem Banku Włościańskiego, wyciągi z ksiąg ludności stałej osób biorących w przymusowe władanie ziemię z lat 1891-1914;
5. Sprawy pomiarów, sygn. 37 - 42, sprawozdanie z prac mierniczych prowadzonych na terenie powiatu w latach 1881-1914;
6. Sprawy dobrowolnych umów, sygn. 43 - 45, rejestry i korespondencja na zaieranie dobrowonych umów z zamiany ziemi i serwitutów z lat 1883-1914;
7. Decyzje Komisarza Włościańskiego, sygn. 46 - 99, decyzje komisarza dot. zwrotu pustek, przyznawania ziemi i pomieszczeń, przydzielania bezrolnym ziemi z gruntów rządowych, poduchownych, przywracania lub zamiany serwitutów, zatwierdzanie umów, rozstrzyganie spraw spornych, lata 1864-1914;
8. Dzienniki korespondencyjne, sygn. 100 - 1007, wykazy akta znajdujących się w kancelarii Komisarza w 1894 i 1902 r. oraz dzienniki kancelaryjne.
II. AKTA SZCZEGÓŁOWE
1. Tabele likwidacyjne, sygn. 108 - 115, tabele likwidacyjne kilku wsi z terenu pow. włocławskiego z lat 1864-1890;
2. Skargi i spory garniczne, sygn. 116 - 130, rejestry skarg i akta spraw spornych wnoszonych przez włościan i dziedziców w latach 1881-1915;
Dopływ do zespołu: korespondencja i postanowienia komisarza rewiru, kopie tabel likwidacyjnych gminy Piaski (3 ja.; 1864-1887)
Zespół ujety w grupie zespołów: "Komisarz do Spraw Włościańskich Powiatu Nieszawskiego i Włocławskiego z lat 1864-1915", zatwierdzony przez Komisję Metodyczną AP w Bydgoszczy w 1980 r. Inwentaryzacja- J. łazarska, wstęp M. Gruszczyńska

Amount of archival material

133

130

0

2.21

2.15

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -