Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Starostwo Grodzkie Zachodnio-Warszawskie

Archiwum Państwowe w Warszawie
- brak danych - 1945-1950 [1952]
- brak danych - 1945 - 1950
1952 - 1952
- brak danych - tak
administracja ogólna - władze powiatowe, okręgowe polski
inwentarz książkowy Yes T. 294; 204 ja
spis zdawczo-odbiorczy Yes 10 ja
Starostwo Grodzkie Zachodnio-Warszawskie działalność swoją rozpoczęło w 1945 r. Idea powołania starostw grodzkich sięga okresu przedwojennego, gdzie w myśl zasady decentralizacji ustroju administracyjnego w 1928 r., na podstawie Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18.01.1928 r. „O organizacji i zakresie działania władz administracji ogólnej” obszar Warszawy podzielono na powiaty grodzkie w miejsce dotychczas scentralizowanej władzy Komisariatu Rządu na m.st. Warszawę.
Do idei powołania starostw grodzkich powrócono bezpośrednio po zakończeniu wojny kiedy to w 1945 r., Miejska Rada Narodowa opracowała statut organizacyjny dla Starostw Grodzkich m.st. Warszawy. Przy opracowaniu statutu oparto się na:
1.Rozporządzeniu Prezydenta RP z dnia 18.01.1928 r., „O organizacji i zakresie działania władz administracji ogólnej” (Dz.U.R.P.nr 80 z 1936 r.,p.555).
2.Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 30.06.1930r., w sprawie wewnętrznej organizacji starostw oraz trybu ich urzędowania (Dz.U.R.P. nr 55, poz.464).
3.Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 02.07.1931 r., o stanowisku wojewodów i starostów jako przedstawicieli Rządu (Dz.U.R.P. nr 66, poz.546).
4.Dekrecie PKWN z dnia 21.08.1944 r., o trybie powoływania władz administracji ogólnej I-szej i II-giej instancji (Dz.U.R.P. nr 8 z 1944 r.)
W myśl statutu starostwa grodzkie (zarządy dzielnicowe), były na terenie powiatów grodzkich organami wykonawczymi samorządu dzielnicowego oraz władzami administracji ogólnej I-szej instancji.
Kontrolę społeczną organów wykonawczych sprawowała dzielnicowa rada narodowa. Na czele organów wykonawczych dzielnicowego samorządu terytorialnego stali starostowie grodzcy, którzy skupiali również w swym ręku całokształt administracji państwowej, nie wydzielonej spod ich władzy ustawami specjalnymi.
Starosta grodzki był na terenie powiatu grodzkiego:
a)przedstawicielem Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy oraz szefem władzy administracji ogólnej I-szej instancji.
b)kierował i uzgadniał działalność administracji państwowej i samorządowej
c)wykonywał nadzór nad czynnościami podległych mu urzędów i urzędników
Pomocnikiem starosty był wicestarosta, który zastępował go we wszystkich sprawach z wyjątkiem problematyki referatu bezpieczeństwa. Starostwo grodzkie dzieliło się na referaty, na czele, których stali kierownicy referatów. Starostwa grodzkie istniały w Warszawie od połowy 1950 r. Zlikwidowane zostały na mocy ustawy z dnia 20.03.1950 r., „O terenowych organach administracji państwowej”. Starostwo Grodzkie Zachodnio-Warszawskie od pierwszych chwil swojego powstania rozpoczęło intensywne działania mające na celu organizację administracji na podległym sobie terenie. Władze starostwa od początku aktywnie uczestniczyły w konferencji starostów grodzkich, na których omawiano wszelkie kwestie związane z administrowaniem Warszawą.
Przepisy i tryb postępowania w zakresie czynności kancelaryjnych starostw określał Okólnik Prezydenta m.st. Warszawy nr 99 z dn. 31.12.1945 r. W starostwie obowiązywał system dziennikowy. Na znak sprawy składał się nr kolejnego dziennika, łamany przez rok, łamany przez referat.
Zmiana nastąpiła w marcu 1948 r., kiedy to wprowadzono rzeczowy podział akt, a pisma zaczęto rejestrować w spisach spraw. Podstawę przydzielania spraw do poszczególnych teczek, stanowił rzeczowy wykaz akt. Sygnaturę akt tworzyły litery znaku referatu, nr teczki, nr dziennika i roku załatwienia, np. O-6/4758/48.
Starostwo Zachodnio-Warszawskie liczyło ogółem 16 referatów:
1.Ogólny
2.Budżetowo – Gospodarczy
3.Administracyjny
4.Bezpieczeństwa
5.Pobytu i rejestracji cudzoziemców w Polsce
6.Referat Społeczno – Polityczny
7.Przemysłowo – Handlowy
8.Zdrowia
9.Opieki Społecznej
10.Oświaty i Kultury
11.Karno – Administracyjny
12.Czynszowy
13.Rolnictwa
14.Weterynaryjny
15.Wojskowy
16.Referat Sekcji Mieszkaniowej
Akta Starostwa zostały podzielone na referaty. Do najważniejszych z punktu widzenia działalności urzędu zaliczyć można akta wydziału ogólnego obrazujące strukturę i organizację starostwa. Inną interesującą grupę akt stanowią statuty organizacyjne stowarzyszeń i związków nadsyłane do zatwierdzania przez władze starostwa. Kolejną wyróżniającą się grupą są dokumenty wniosków o wydanie świadectw moralności i lojalności, dokumenty postępowań w sprawach: poszukiwania Polaków podejrzanych o podpisanie niemieckiej listy narodowościowej, zmiany nazwisk i przypadków podszywania się volksdeutschów pod obywateli polskich, zbierania informacji o obywatelach radzieckich przebywających na terenie starostwa (celem przesiedlenia ich do ZSRR), wniosków o wydanie paszportów na wyjazd za granicę wraz z opiniami środowiskowymi komitetów blokowych, walki ze stonką ziemniaczaną (zachowały się plakaty propagandowe, formularze zezwoleń na zbieranie stonki oraz formularze raportów ze zbierania stonki), przestępstw i wykroczeń popełnionych przez funkcjonariuszy MO i żołnierzy WP na służbie. Zachowały się akta ośrodków współdziałania obrazujące trudną powojenną sytuację materialną ludności starostwa. Znajdziemy tam wykazy osób korzystających z opieki społecznej, listy produktów (głównie żywnościowych i higienicznych) wydawanych potrzebującym, sprawozdania z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych dokonywanych przez pracowników ośrodków współdziałania. Z innych akt zachowała się dokumentacja próśb o pozwolenie na ekshumacje i pochowanie zmarłych oraz eksportacje zwłok z i do Warszawy, dokumenty dotyczące obowiązkowych szczepień, walki z chorobami zakaźnymi i wenerycznymi.
Z innych dokumentów zachowały się wykazy ziem uprawnych na terenie starostwa, dokumenty nadzoru weterynaryjnego działające na terenie starostwa, nadzoru nad handlem wraz z aktami prowadzących postępowań karno-administracyjnych w sprawach za fałszowanie towarów i usług, akta spraw przeciwko nieletnim i innym przestępcom ukrywającym się na terenie Polski.
zatwierdzony na Komisji Metodycznej 6.05.2004

Amount of archival material

214

204

0

2.52

2.30

0.00

Amount of non-archival material

- brak danych -

0.00

- brak danych -