Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta miasta Kowary

Archiwum Państwowe we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze
- brak danych - 1598 - 1945
Magistrat Schmiedeberg 1598 - 1945
- brak danych - tak
administracja ogólna - akta miast i administracja miejska łaciński
niemiecki
inwentarz drukowany Yes - brak danych -
inwentarz książkowy Yes - brak danych -
protokół zdawczo-odbiorczy Yes - brak danych -
Kowary leżą na wysokości 420-680 m npm w dolinie Jedlicy, we wschodniej części Karkonoszy. W ich skład wchodzą dziś wcześniej samodzielne miejscowości: Krzaczyna, Podgórze i Wojków. Obecnie liczą 12 tys. mieszkańców. Prawa miejskie otrzymały w 1513 r., lecz powstały dużo wcześniej, według tradycji już w 1148 r. odkryto tu złoża rud metali. Pierwsza źródłowa wzmianka pochodzi z 1305 r. W 1355 r. wymienione są kopalnie i kuźnice. W 1368 r. wymieniony jest wójt. Prawdopodobnie w 1384 r. Schaffgotschowie stali się pełnoprawnymi dziedzicem Kowar (na pewno w 1401 r.), będąc nimi do 1634 r.
Dnia 4 listopada 1513 r. król Czech i Węgier Władysław Jagiellończyk nadał Kowarom prawa miejskie. Herbem miasta stał się skaczący koń, nad grzbietem którego widniał młot kowalski.
Wiek XVI był „złotym okresem: w dziejach miasta. W 1513 r. istniały tu dwie szlifiernie do polerowania wyrobów żelaznych. W 1550 r. działało 11 kuźnic. Ich roczna produkcja wynosiła ok. 3000 cetnarów żelaza kowalnego, wartości 10.000 guldenów. Rozwój miasta zahamowany został w I poł. XVII w. Z jednej strony wyeksploatowano miejscowe złoża z drugiej poważne straty przyniosła wojna trzydziestoletnia. W 1635 r. właściciel miasta Hans Ulrich Schaffgotsch, został oskarżony o zdradę i ścięty, a jego dobra skonfiskowane, a następnie sprzedane w 1639 r. hrabiemu von Tscherninowi (Czerninowi). Czerninowie dzierżyli miasto do 1747 r., gdy stało się własnością królewską.
Przemysł tkacki, którego początki sięgają końca XVI w., rozwinął się znacznie w trakcie wojny trzydziestoletniej. Z czasem Kowary zaliczane były do jednego z najważniejszych na Śląsku producentów i eksporterów płótna. Pod koniec XVII w. działało 15 blicharni, tyle samo magli, 5 foluszy i 5 suszarni oraz kilka pras do apretury i wyciskania deseni.
W latach 1740-1742 Prusy zbrojne zajęły Śląsk wraz z Kowarami. Dnia 31 października 1746 r. wybuchł w mieście wielki pożar, który w 3 godzin zniszczył całe Dolne Miasto.
Do miasta należało 9 wsi w dwóch ówczesnych powiatach: 4 w powiecie jeleniogórskim: Podgórze, Gruszków, Paczkowice i Wysoka Łąka, oraz 5 w powiecie kamiennogórskim: Ogorzelec, Górny Leszczyniec, Jarkowice i Paprotki oraz do jeszcze dwa folwarki: w Jarokowicach i Nowym Dworze, jak również lasy miejskie.
W marcu 1791 r. wybuchł bunt tkaczy przeciwko kupcom i handlarzom. W 1807 r. miasto zajęły wojska napoleońskie, a blokada kontynentalna spowodowała utratę rynków zbytu dla miejscowego handlu. Większość mieszkańców okolicznych wsi utraciło swe źródła dochodu. W latach 1844 i 1848 doszło do poważnych buntów tkaczy na tle głodowym. Sytuację gospodarczą miasta poprawiło rozpoczęcie wydobycia rudy żelaza, a także inwestycje przemysłowe. Powstały wapienniki, zakład produkcji pluszu, fabryka narzędzi chirurgicznych, fabryka świec, fabryka filców technicznych oraz fabryka dywanów, chodników dywanowych i kilimów, jak również fabryka porcelany.
1. Przywileje miejskie, 1659-1943; sygn. 1-5
2. Akta sądowe, 1598-1937; sygn. 6-16
3. Akta dotyczące stosunków pańszczyźnianych, 1675-1901; sygn. 17-25
4. Materiały do dziejów miasta, 1693-1940; sygn. 26-36, 152-154
5. Sprawy finansowe, 1700-1942; sygn. 37-41, 147
6. Sprawy budowlane, 1877-1939; sygn. 38-65
7. Sprawy rzemiosła, 1614-1934; sygn. 66-146
8. Varia, 1750-1782; sygn. 148
9. Fundacje, 1789-1920; sygn. 149-150
10. Sprawy wojskowe, 1745-1945; sygn. 151
11. Schul-Currenden-Buch, 1801-1884; sygn. 155
12. Mapa leśna wschodnich okolic Kowar, ok. 1700-1750, sygn. 156
Inwentarz zespołu wpisany do bazy danych IZA.
Units in the collection::
Number of units per page
Reference code Title Dates Number of scans
83/5/0/-/1 Consignation der sambtlichen aufässigen Bürgerschaft bey allhiessigen Hoch-Gräfl. Tscherninischen Berg Stadt Schmiedeberg 1727 0
83/5/0/-/2 Wirtschaftsplan Schmiedeberg Rsgb.[ebirge] 1941-1943 0
83/5/0/-/3 Privilegia der beiden Fürstenthümber Schweidnitz und Jauer [1345–1659] 1659 0
83/5/0/-/4 Acta vom Privilegio der Stadt Schmiedeberg 1736-1819 0
83/5/0/-/5 Privilegium der Stadt Schmiedeberg 1756 0
83/5/0/-/6 Ober Schmiedeberg Nr 1 Gerichtsbuch 1598-1653 0
83/5/0/-/7 Extract aus dem Schmiedebergergischen Gerichts=Prothocollen. Bey Zeiten dess Gerichts Vogots Moysis und George Dayers 1671-1685 0
83/5/0/-/8 Hochgräfl. Excell. Tscherninisch – Schmiedebergisch Ambts-Prothocollum von 3 Novembris A 1690 angefangen von mir Maximiliano Ignatio Augusto Hrasky dierzeit Schmiedebergischen Haubtman undt Continuiret biß nuf den 24 Marty deß 1694 Jahrs Nr 9 1690-1694 0
83/5/0/-/9 Schmiedebergs Schöppenstuels Renovations-Prothocoll 1676-1744 0
83/5/0/-/10 Protokollbuch des Schiedsbezirk I Schmiedeberg i/Rsg.[ebirge] 1918-1935 0
83/5/0/-/11 Exceptionis Beylagen von Nr 1-50 1669-1686 0
83/5/0/-/12 Akten betreffend Verwaltungsstreitsache der Stadtgemeinde Schmiedeberg - Klägerin wieder 1. den Amtsvorsteher des Amtsbezirks Fischbach, 2. den Müllermeister Sagner in Bärnsdorf - Beklagte wegen Räumung des Bärndorfer Wassers 1903-1920 0
83/5/0/-/13 Grundstücksabtretung Kulms - Stasdgemeinde Schmiedeberg 1931-1937 0
83/5/0/-/14 Kauf-Vertrag 1843 0
83/5/0/-/15 Kauf-Instrument um die Herrschaft Schmiedeberg 1747-1756 0
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

Amount of archival material

156

155

0

3.00

3.00

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -