Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta miasta Czerwieńsk

Archiwum Państwowe w Zielonej Górze
Akta miast - zbiór szczątków zespołów 1690-1945
- brak danych - 1690 - 1945
Akta miasta Nowe Miasteczko tak
administracja ogólna - akta miast i administracja miejska niemiecki
inwentarz książkowy Yes - brak danych -
Miasto Czerwieńsk formalnie powstało 24 stycznia 1690 r., na mocy przywileju lokacyjnego wystawionego przez margrabiego brandenburskiego Fryderyka III, na prośbę Hansa Christopha von Rothenburg. Jego zalążkiem była osada o nazwie Nowy Nietków (Neu-Nettkow), w której osiedlali się uciekający ze Śląska po wojnie trzydziestoletniej protestanci, a w kolejnych latach także rzemieślnicy. W 1654 r. wybudowano tu kościół dla wyznawców konfesji ewangelickiej. Po lokowaniu miasta w 1690 r. osada nie weszła jednak w jego skład, pozostając nadal odrębnym administracyjnie organizmem. Łączył je jedynie wspólny właściciel, którym do 1788 r. pozostawała rodzina von Rothenburg. Tak bliskie sąsiedztwo powodowało wiele sporów, głównie o przebieg granicy między gruntami wsi i miasta oraz o sprawy patronatu nad kościołem. W 1788 r. Czerwieńsk kupił Piotr Biron, książę kurlandzko-żagański. W 1800 r. odziedziczyła go jego córka księżna Paulina Maria Luiza Hohenzollern-Hechingen. W 1808 r., po wprowadzeniu w Prusach nowej ordynacji miejskiej, znoszącej podział na miasta prywatne i wolne, Czerwieńsk uniezależniono od właściciela i oddzielono od majątku Nietków. Miasto uzyskało samodzielność prawną i niezależne władze. Prawa wyborcze posiadały osoby o wysokim cezusie majątkowym. Rada miasta, wybierana w głosowaniu bezposrednim i tajnym, posiadała kompetencje uchwałodawcze i kontrolne, decydowała o składzie magistratu, proponowała królowi kandydatów na burmistrza. Jej organem wykonawczym był magistrat złożony z burmistrza, skarbnika, poborcy akcyzy i kilku rajców. Władze miasta decydowały o sprawach ekonomicznych, zarządzie nieruchomościami, gospodarce komunalnej, budownictwie, szkolnictwie, opiece zdrowotnej, pomocy społecznej, ochronie przed klęskami żywiołowymi. Kolejne ordynacje miejskie wprowadzono w 1831 r. i 1853 r. W 1903 r. do Czerwieńska włączono Nowy Nietków. Na początku XX w. w mieście funkcjonowało 54 gospodarstw rolnych i 58 zakładów przemysłowych, wśród których wyrózniały się: fabryka likieru Hermanna Petzolda, wytwórnia koniaku, hotel L. Dittbernera, młyn wodny na rzece Złota Łącza należący do rodziny Bruntzel, pralnia wełny rodziny Heine. Do znanych burmistrzów należali: Carl Sigismund Caldiner (wymieniony w 1760 r.), Ernst Adolf Pfeil (do 1812 r.), Ernst Bogsch (od 1933 r.). Administracja miejska zakończyła swoją działalność w końcu stycznia 1945 r. W lutym do miasta wkroczyły wojska radzieckie.
[Opracowano na podstawie wstępu do inwentarza, oprac. Piotr Suliński, Zielona Góra 2014)
1. Urkunden z 1690 r., sygn. 1-2 (dokument z 1690 r. i jego odpis)
2. Beziehungen zur Herrschaft Polnisch Nettkow z 1744 r., sygn. 3 (list w sprawie hołdu złożonemu hrabiemu von Rothenburg przez mieszkańców Czerwieńska);
3. Stadtverordnete z lat 1896-1945, sygn. 4-6 (protokoły rady miejskiej);
4. Bürgersachen z lat 1733-1945
a) Vereine, z 1850 r., sygn. 7 (list w sprawie stowarzyszeń);
b) Gewerbe z 1733 r., sygn. 8 (zaprzysiężenie cechu bednarzy);
b) Gerichtssachen z lat 1746-1758, sygn. 9 (koncepty wpisów do księgi sądu miejskiego w Czerwieńsku);
c) Historiche Nachrichten z lat 1836-1923, sygn. 10-13 (wiersze, notatki prasowe, repertorium akt miasta Czerwieńsk sporządzony w Staatsarchiv Breslau);
d) Meldewesen z lat 17891945-, sygn. 14-949 (spis właścicieli domów w latach 1789-1790, rejestry zameldowań i wymeldowań, karty meldunkowe);
5. Kassen- und Rechnungswesen z 1851 r., sygn. 950 (dochody i wydatki zarządu miejskiego).
- brak danych -
Units in the collection::
Number of units per page
Reference code Title Dates Number of scans
89/7/0/1/1 [Fryderyk III, książę pruski, margrabia brandenburski … także książę śląski … w Krośnie i Świebodzinie nadaje Janowi Krzysztofowi von Rothenburg przywilej lokacji miasta od jego nazwiska zwane Rothenburg (Czerwieńsk)] 24.01.1690 0
89/7/0/1/2 [Fryderyk III, książę pruski, margrabia brandenburski … daje Janowi Krzysztofowi von Rothenburg z Nietkowa przywilej lokacji miasta od jego nazwiska zwane Rothenburg (Czerwieńsk)] 24.01.1690 0
89/7/0/2/3 [List hrabiego Alexandra Rudolpha von Rothenburg do Oberamtu w Głogowie z zapytaniem o obowiązek złożenia jemu hołdu przez mieszkańców Czerwieńska] 1744 0
89/7/0/3/4 Protokolle des Magistrats […] 1896-1916 0
89/7/0/3/5 Protokolle der Stadtverordneten - Versammlung 1912-1925 0
89/7/0/3/6 Protokollbuch der Stadtverodneten - Versammlung Rothenburg - Oder vom 6.4.1925 bis 1925-1944 0
89/7/0/4.40/7 [Odpowiedź dla rejencji w Legnicy w sprawie stowarzyszeń wymienionych w zarządzeniu z 11.04.1850 r.] 1850 0
89/7/0/4.41/8 Nachrichten von der Vereidung der Böttscher zu Rotenburg 1733 0
89/7/0/4.42/9 Conceptbuch 1746-1758 0
89/7/0/4.43/10 Hausbesitzer und Bewohner Fastnacht Gedichte 1836 0
89/7/0/4.43/11 [Notatka zamieszczona w Schlesische Zeitung o Czerwieńsku] 21.07.1896 0
89/7/0/4.43/12 Rep[ertorium] 25 Stadt Rothenburg a[m] /Oder 1923 0
89/7/0/4.43/13 Chronik der Rothenburg a/Oder "brak daty" 0
89/7/0/4.44/14 Seelen Liste 1789-1790 0
89/7/0/4.44/15 An - und Abmelde - Register der Stadtgemeinde Rothenburg a[m] Oder 1898-1926 0
1 2 3 4 ... 30 31 32 33 34 ... 61 62 63 64

Amount of archival material

950

950

0

2.53

2.53

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -