Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Naczelna Rada Ludowa na Górnym Śląsku

Archiwum Państwowe w Katowicach
- brak danych - [1919] 1921-1922
- brak danych - 1919 - 1920
1921 - 1922
- brak danych - tak
administracja ogólna - władze wojewódzkie, prowincjonalne, gubernialne polski
inwentarz książkowy Yes - brak danych -
Naczelna Rada Ludowa na Górnym Śląsku ukonstytuowała się 30 lipca 1921 roku. Przyczyną jej utworzenia był nieuchronny koniec III powstania, a wraz z nim Naczelnej Władzy na Górnym Śląsku, która, jako rząd powstańczy, miała ambicje stania się suwerenną władzą na terenach zajętych przez powstańcze siły zbrojne.
Naczelna Rada Ludowa na Górnym Śląsku miała być organem przedstawicielskim polskich stronnictw politycznych, reprezentantem ludności polskiej wobec władz koalicyjnych, rządu polskiego w Warszawie i miejscowych urzędów niemieckich. W tej postaci uznawana była za zalążek Tymczasowej Rady Wojewódzkiej. Przede wszystkim Rada miała się zająć zorganizowaniem administracji na Górnym Śląsku. W założeniu jej wydziały miały stanowić zalążek wydziały przyszłego Urzędu Wojewódzkiego Śląskiego.
Najwyższym organem Rady było Plenum. Decyzje na zebraniach plenarnych, które odbywały się raz w tygodniu, zapadały kolegialnie. Plenum wybierało komisje stałe oraz niestałe dla załatwiania doraźnych zadań. Organem pomocniczym Plenum był jednoosobowy Sekretariat. Pracami Plenum kierowało trzyosobowe Prezydium składające się z przewodniczącego (prezesa) i dwóch jego zastępców.
Organami wykonawczymi Naczelnej Rady Ludowej były wydziały resortowe, których znaczna część znajdowała się wcześniej w strukturze Polskiego Komisariatu Plebiscytowego i Naczelnej Władzy. Większość wydziałów dzieliła się na oddziały. W niektórych przypadkach ich istnienie było tylko formalne, obliczone na wykonywanie planowanych zadań w przyszłości. Kierownictwo kilku oddziałów skupiało się często w jednym ręku. W listopadzie 1921 roku struktura organizacyjna obejmowała następujące komórki: Wydział Prezydialny z oddziałami: Gospodarczym, Ściśle Prezydialnym, Polityczno – Prasowym, Personalnym, Centralnym Komitetem Parytetycznym i Kancelarią Główną, Wydział Administracyjny z Sekcją Bezpieczeństwa i Doradcą Powiatowym, Wydział Rolnictwa z oddziałami: Weterynaryjnym, Melioracyjnym, Rolnym, Leśnictwa, Zarządu Domen, Szkolnym, Wydział Przemysłu i Handlu, Wyznań Religijnych, Zdrowia Publicznego z Oddziałem Lekarskim, Wydział Skarbowy z oddziałami: Celnym i Rachunkowym, Wydział Oświecenia Publicznego z oddziałami: Szkół Średnich, Szkół Ludowych, Kursów Języka Polskiego, Organizacji Nauczycielskich, Seminariów i Kursów Seminaryjnych, Szkół Zawodowych, Ochronek i Doradców Szkolnych, Wydział Pracy i Opieki Społecznej z oddziałami: Ochrony Pracy, Pośrednictwa Pracy, Emigracji i Reemigracji, Urzędu Rent, Ubezpieczenie Społecznego, Porady Prawnej, Opieki Społecznej, Wydziału Aprowizacji z oddziałami: Administracyjno-Organizacyjnym i Handlowym Wydział Kolejowy i Pocztowy.
Siedzibą Rady był początkowo hotel „Lomnitz" w Bytomiu. Po decyzji Rady Ambasadorów z 20 października 1921 roku nastąpiło pospieszne przeniesienie biur do polskiej części Górnego Śląska. Większość wydziałów znalazła pomieszczenie w Katowicach, pozostałe urzędowały w innych miastach, jak Mysłowice, Rybnik i Sosnowiec.
Zgodnie z zarządzeniem prezydialnym z 2 stycznia 1922 roku Naczelna Rada Ludowa na Górnym Śląsku, miała zakończyć działalność z chwilą objęcia rządów przez władze polskie. 12 czerwca 1922 roku rząd polski wyznaczył członków Tymczasowej Śląskiej Rady Wojewódzkiej, co skutkowało przekształceniem wydziałów Naczelnej Rady Ludowej w wydziały Urzędu Wojewódzkiego Śląskiego.
[na podstawie wstępu do inwentarza, oprac. E. Długajczyk, Katowice 1970, uzupełnienie P. Greiner, S. Krupa, Katowice 2011]
Wydział Prezydialny: organizacja NRL i poszczególnych Wydziałów, raporty sytuacyjne dla aliantów, rokowania z Niemcami, wytyczanie granicy, przejęcie władzy na G. Śląsku, sprawozdania sytuacyjne, projekty ustaw i rozporządzeń z lat 1920-1922, sygn. 1-276
Wydział Administracyjny: organizacja sądownictwa, wybory komunalne z lat 1921-1922, sygn. 277-278
Wydział Zdrowia Publicznego: materiały do rokowań polsko-niemieckich w sprawach ochrony zdrowia, organizacja służby zdrowia z lat 1920-1922, sygn. 279-314
Wydział Oświecenia Publicznego: ogólne zarządzenia i instrukcje w sprawach szkolnych, sprawozdanie, sprawy nauczycieli, rozliczenia finansowe z lat 1919-1922, sygn. 315-371
Wydział Bezpieczeństwa: nadzór nad stowarzyszeniami niemieckimi, materiały wywiadowcze, raporty protokoły zeznań z lat 1921-1922, sygn. 372-381
Doradca powiatowy w Katowicach: rokowania w sprawie uchodźców z lat 1921-1922, sygn. 382-383
Doradca powiatowy w Zabrzu z lat 1922, sygn. 384
Akta personalne z lat 1920-1922, sygn. 385-399
KM 26.02.1986, 0014-1, zmikrofilmowano jednostki archiwalne o sygnaturach 1-202, 204-384, zdigitalizowano jednostki o sygnaturach 1-399, inwentarz książkowy wpisano do bazy danych IZA
Units in the collection::
Number of units per page
Reference code Title Dates Number of scans
12/16/0/1/1 Okólniki i zarządzenia organizacyjne Naczelnej Rady Ludowej na Górnym Ślasku i Naczelnej Rady Ludowej lipiec 1921-czerwiec 1922 73
12/16/0/1/2 Organizacja Naczelnej Rady Ludowej wrzesień 1921-kwiecień 1922 36
12/16/0/1/3 Protokoły posiedzeń Naczelnej Rady Ludowej lipiec 1921-maj 1922 155
12/16/0/1/4 Korespondencja z członkami Naczelnej Rady Ludowej w sprawach organizacyjnych, zawiadomienia o zebraniach i konferencjach sierpień 1921-maj 1922 94
12/16/0/1/5 Organizacja Wydziału Prezydialnego Naczelnej Rady Ludowej 1921-1922 22
12/16/0/1/6 Organizacja Wydziału Politycznego sierpień 1921-czerwiec 1922 35
12/16/0/1/7 Organizacja Centralnego Komitetu Parytetycznego sierpień 1921-marzec 1922 19
12/16/0/1/8 Organizacja Wydziału Administracyjnego Naczelnej Rady Ludowej sierpień 1921-luty 1922 34
12/16/0/1/9 Organizacja Wydziału Rolnictwa Naczelnej Rady Ludowej i administracji rolnej na Górnym Śląsku lipiec 1921-maj 1922 68
12/16/0/1/10 Organizacja Wydziału Przemysłu i Handlu Naczelnej Rady Ludowej i administracji przemysłowo-handlowej na Górnym Śląsku lipiec 1921-kwiecień 1922 43
12/16/0/1/11 Organizacja Wydziału Wyznań Religijnych Naczelnej Rady Ludowej lipiec-grudzień 1921 30
12/16/0/1/12 Organizacja Wydziału Zdrowia Publicznego Naczelnej Rady Ludowej i lecznictwa na Górnym Śląsku sierpień 1921-czerwiec 1922 66
12/16/0/1/13 Organizacja Wydziału Skarbowego Naczelnej Rady Ludowej i administracji skarbowej na Górnym Śląsku czerwiec 1921-czerwiec 1922 120
12/16/0/1/14 Organizacja Wydziału Oświecenia Publicznego Naczelnej Rady Ludowej i szkolnictwa na Górnym Śląsku, t. I luty 1920-grudzień 1921 156
12/16/0/1/15 Organizacja Wydziału Oświecenia Publicznego Naczelnej Rady Ludowej i szkolnictwa na Górnym Śląsku, t. II styczeń-czerwiec 1922 72
1 2 3 4 ... 11 12 13 14 15 ... 24 25 26 27

Amount of archival material

399

399

0

1.80

1.80

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -

X

W szukajwarchiwach.gov.pl udostępniliśmy nową wersję wyszukiwarki!

Zachęcamy do jej testowania oraz przesyłania nam propozycji kolejnych zmian i nowych funkcjonalności. Nasz adres znajdziesz w zakładce „Kontakt” na szukajwarchiwach.gov.pl.

Jednocześnie przypominamy, że serwis szukajwarchiwach.pl nie jest rozwijany od lutego 2019 r. – nowe opisy i skany publikowane są wyłącznie w szukajwarchiwach.gov.pl.