Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta miasta Gąbina

Archiwum Państwowe w Płocku
- brak danych - 1812-1950 [1952]
- brak danych - 1812 - 1939
1945 - 1950
1951 - 1952
- brak danych - częściowo
administracja ogólna - akta miast i administracja miejska polski
niemiecki
rosyjski
inwentarz książkowy Yes 810 j.a.
Gąbin to jedno z najstarszych miast Mazowsza, pierwsze wzmianki pochodzą z r. 1222, jako miasto występuje w dokumentach od r. 1322. Największy rozkwit nastąpił w XVI w., kiedy to miasto słynęło z wyrobu sukna i kuśnierstwa. W czasie najazdu szwedzkiego został dwukrotnie spalony. W I połowie XIX w. był przez pewien czas stolicą powiatu w departamencie warszawskim. W l. 1824-1828 powstała w mieście osada włókiennicza, w której osiedlano sukienników przybyłych z Niemiec. W II połowie XIX w. nastąpiło zahamowanie w rozwoju miasta. Podobnie w okresie międzywojennym przemysł praktycznie nie istniał, a ruch budowlany był słaby. Lata II wojny światowej przyniosły miastu ogromne zniszczenia i wielkie straty w ludziach. Wyzwolenie nastąpiło 19 stycznia 1945 r.
Władza w mieście w okresie Księstwa Warszawskiego zgodnie z art. 67 i 68 Ustawy Konstytucyjnej należała do burmistrza i 10-osobowej Rady Municypalnej wybieranej na zgromadzeniu gminnym. Jej członków mianował król na podstawie przedstawionej podwójnej listy kandydatów. Działalność samorządowa Rady była silnie ograniczona przez rząd, nie miała ona własnych organów wykonawczych. Zgodnie z dekretem Fryderyka Augusta z 23 lutego 1809 r. w sprawie municypalności Rada projektowała wydatki i dochody miasta oraz sporządzała wnioski dotyczące potrzeb miasta. Władzę w zakresie administracji sprawował burmistrz, który nadzorował majątki miejskie oraz dbał o spokój i bezpieczeństwo miasta, a od wejścia w życie postanowienia namiestnika z 3 lutego 1816 r. o organizacji administracji, był również władzą wykonawczą realizującą rozporządzenia Komisji Wojewódzkiej w mieście.
Od 1818 r. (postanowienie namiestnika z 30 maja) władzę w mieście sprawował Urząd Municypalny, który składał się z burmistrza i ławników mianowanych na wniosek Komisji Wojewódzkiej przez Komisję Rządową Spraw Wewnętrznych i Policji spośród obywateli miejscowych posiadających nieruchomości. Ukaz carski z dn. 29.09.1842 r. wprowadził zmianę nazwy z Urzędu Municypalnego na Magistrat. Przywrócenie w Królestwie w 1861 r. instytucji rad miejskich nie objęło Gąbina, władzą lokalną pozostał nadal Magistrat. W 1866 r. odebrano mu sprawy policyjne na rzecz Straży Ziemskiej.
W okresie I wojny światowej dn. 21.12.1914 r. zawiązał się w Gąbinie Komitet Obywatelski, który zarządzał gospodarką miasta, rozpatrywał m.in. sprawy zatwierdzania dochodów i wydatków miejskich, zarządu majątkiem miejskim, nakładał kary za niszczenie lasu miejskiego, rozpatrywał sprawy defraudacji, opieki społecznej. Komitet, któremu przewodniczył prezes, powoływał komisje. Magistrat pełnił funkcje organu wykonawczego, spełniał polecenia Komitetu.
Niemiecki Magistrat m. Gąbina, który w owym czasie należał do powiatu kutnowsko-gostynińsko-łęczyckiego, przestał działać w listopadzie 1918 r. 12 listopada 1918 r., dzień po opuszczeniu Gąbina przez Niemców, utworzono 15-osobową Tymczasową Radę Miejską, która powołała na swym pierwszym posiedzeniu Komisje: Finansową, Leśną, Sanitarną, Wojskową, Szkolną, Likwidacyjną, Aprowizacyjną, Filantropijną i Rewizyjną. Zgodnie z tymczasową ustawą o samorządzie miejskim z 4 lutego 1919 r. do zakresu działania gminy miejskiej należało: zarządzanie majątkiem gminy, jej dochodami i wydatkami, budowa i utrzymanie dróg, mostów, ulic i placów, zakładanie i utrzymanie środków komunikacji, urządzeń wodociągowych i kanalizacji, oświetlenia, opieka nad ubogimi, utrzymanie zakładów dobroczynnych, ochrona zdrowia publicznego, aprowizacja, popieranie przemysłu i handlu, opieka nad oświatą i kulturą. Przedstawicielką, organem uchwałodawczym i kontrolującym w sprawach z zakresu działania gminy miejskiej była Rada Miejska, która zastąpiła Tymczasową Radę Miejską. Jej pierwsze posiedzenia odbyło się 27.04.1919 r. Rada ustanawiała zasady zarządzania i użytkowania majątkiem gminy, nabywania i sprzedaży nieruchomości, uchwalania budżetu, opłat i podatków, pożyczek, kontrolowała działalność zarządu miejskiego, wybierała członków Magistratu i Prezydium Rady. Organem wykonawczym i zarządzającym był Magistrat, który składał się z burmistrza, jego zastępców i ławników, wybieranych na 3 lata. Burmistrz był jego kierownikiem i przedstawicielem oraz zarządzał miejscową policją. Do czynności Magistratu należało: wykonywanie uchwał Rady Miejskiej, zarządzanie majątkiem miejskim, prowadzenie przedsiębiorstw miejskich, sporządzanie projektów budżetów, sprawozdań finansowych, ustalanie wymiaru podatków i powinności gminnych, mianowanie i zwalnianie pracowników miejskich. Nadzór nad miastem w I-szej instancji w tym okresie sprawował Wydział Powiatowy w Gostyninie. Ustawa z 1933 r. zmieniła nazwę Magistrat na Zarząd Miejski oraz ustanowiła burmistrza przełożonym gminy miejskiej.
W latach okupacji hitlerowskiej ustała działalność samorządu, na czele miasta stał burmistrz komisaryczny, którego działalność ograniczała się do wykonywania poleceń niemieckich władz okupacyjnych. Po wyzwoleniu na mocy ustawy z 11.09.1944 r. i z 14.01.1946 r. oraz dekretu PKWN z 23.11.1944 r. organem przedstawicielskim i organem władzy państwowej w mieście została Miejska Rada Narodowa w Gąbinie, której zebranie organizacyjne odbyło się 21.01.1945 r. Jej organem wykonawczym był powołany dn. 27.01.1945 r. Zarząd Miejski w Gąbinie na czele z burmistrzem, wybieranym przez Radę, a zatwierdzanym przez Urząd Wojewódzki. Uchwałą Rady Państwa o powołaniu jednolitej władzy państwowej z dn. 20.03.1950 r. zlikwidowano Zarząd Miejski w Gąbinie, a jego dotychczasowy zakres właściwości przejęło Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gąbinie.
[Na podstawie wstępu do inwentarza, oprac. Cz. Gąska, Płock 1974]
I. Urząd Municypalny i Magistrat m. Gąbina l. 1812-1866 [1883] (sygn. od 1 do 98) tj.:
1. Wydział Administracyjny l. 1817-1865 [1872] (sygn. od 1 do 17): akta gospodarczo-finansowe tj. dochodów, opłat państwowych i miejskich, opłat za leczenie, cegielni, pozwolenia na budowę, projekty budynków mieszkalnych;
2. Wydział Służby Ogólnej l. 1843-1866 [1874] (sygn. od 18 do 27): akta opieki nad sierotami;
3. Wydział Policyjny l. 1812-1866 [1869] (sygn. od 28 do 59 oraz sygn. 800): akta aresztu detencyjnego, poszukiwania zbiegłych osób, akta nadzoru policyjnego, wydania paszportów, walki z włóczęgostwem, tabele cen i wagi monet;
4. Wydział Wojskowy l. 1817-1866 [1868] (sygn. od 60 do 68): zaopatrzenie wojska w opał, światło, kwatery i podwody;
5. Wydział Skarbowy l. 1820-1866 [1873] (sygn. od 69 do 86): wymiar podatków, wykaz ubezpieczeń zabudowań;
6. Kasa Ekonomiczna l. 1821-1866 [1880] (sygn. od 87 do 98 oraz od 795 do 799): wykazy wpływu podatków.
II. Magistrat m. Gąbina l. 1867-1914 (sygn. od 99 do 289) tj.:
1. Wydział Administracyjny l. 1867-1891 (sygn. 99 do 153): zaopatrzenie wojska, remonty i rozbiórka domów, bilanse kas szkół elementarnych, akta opieki nad sierotami, kasy administracyjne, sprawy szpitali i lecznictwa;
2. Wydział Finansowy l. 1868-1893 (sygn. 154 do 175): wymiar i pobór podatków, opłat, akta ubezpieczeń;
3. Kasa Miejska l. 1871-1902 (sygn. od 176 do 177): dochody i wydatki;
4. Wydział Wojenno-Policyjny l. 1868-1899 (sygn. od 178 do 280): sprawy paszportowe, poszukiwaniem zbiegłych osób, włóczęgostwem, kary za nielegalne przekraczanie granicy, sprawy powinności wojskowej, akta nadzoru nad stacją przewozową i aresztem.
III. Magistrat m. Gąbina /po r. 1893 układ akt chronologiczno-numeryczny bez podziału na wydziały/ l. [1893]-1914 (sygn. od 281 do 454 oraz sygn. 801): podatki, ogłoszenia o licytacji i dzierżawach mieszkańców m. Gąbina, zezwolenia na przeprowadzenie i budowę domów, sprawy ochrony przeciwpożarowej, wydawanie paszportów, rejestr mieszkańców m. Gąbina z l. 1888-1914.
IV. Kasa Miejska l. 1894-1913 [1918] (sygn. od 455 do 468): bilanse roczne, protokoły, rewizje, rejestry.
V. Komitet Obywatelski w Gąbinie l. 1914-1915 (sygn. 469): protokoły posiedzeń i rezolucje, plan nowo założonego cmentarza żydowskiego w m. Gąbinie.
VI. Magistrat der Stad Gombin l. 1915-1918 [1919] (sygn. od 470 do 538): korespondencje z władzami wojskowymi, powiatowymi, sądowymi, materiały wyborcze do Rady Miejskiej w r. 1917, protokoły posiedzeń Rady, sprawy gospodarczo-finansowe, podatek miejski, akta ubezpieczeń od ognia, dane statystyczne (wykazy kościołów i duchowieństwa, młodzieży szkolnej, robotników i rzemieślników chcących wyjechać do Niemiec), sprawy zdrowia publicznego, dokumenty do akt stanu cywilnego, osób wyznania niechrześcijańskiego Gombińskiego Bożniczego Okręgu, lista osób urodzonych w l. 1866-1899, akta dotyczące 4-klasowej szkoły Polskiej Macierzy Szkolnej.
VII. Rada Miejska m. Gąbina l. 1918-1929 (sygn. od 539 do 550): protokoły posiedzeń Rady, komisji, sprawozdania z działalności, akta dotyczące Komitetu Rady Obrony Państwa i Plebiscytu, zapomogi dla rodzin żołnierzy, protokoły Komitetu Budowy Szkoły Podstawowej w Gąbinie.
VIII. Magistrat miasta Gąbina l. 1918- 1933 [1934] (sygn. od 551 do 702) tj.:
1. Dział I - Akta personalne l. 1919-1927 (sygn. od 551 do558): akta personalne pracowników miejskich;
2. Dział II - Akta samorządu miejskiego l. 1920-1931 (sygn. od 559 do 573): statystyka (np. stanu zaludnienia, zatrudnienia) wykazy właścicieli zakładów rzemieślniczych, spisy członków Rady Miejskiej i Magistratu, materiały dotyczące plebiscytu (plakaty, odezwy) i obsługi wyborów, akta obchodów 10-lecia Niepodległości Polski oraz odparcia najazdu bolszewików (tablice poległych z Gąbina), akta nadania honorowego obywatelstwa miasta Gąbina Marszałkowi J. Piłsudskiemu;
3. Dział III - Finanse i rachunkowość l. 1919-1934 (sygn. od 574 do 611 oraz sygn. 802): budżety, sprawozdania finansowe, akta pożyczek, podatków, dzierżaw, ubezpieczeń wzajemnych od ognia;
4. Dział IV - Przedsiębiorstwa Miejskie l. 1918-1932 (sygn. od 612 do 628 oraz sygn. 803): korespondencja, rozliczenia, rewizje przedsiębiorstw miejskich, np. torfiarni, lasu miejskiego, elektrowni, cegielni, rzeźni miejskiej;
5. Dział V - Zdrowotność i Szpitalnictwo l. 1920-1929 (sygn. od 629 do 636 oraz sygn. 804): korespondencja w sprawach szpitala zakaźnego, ambulatorium, budowy kąpieliska;
6. Dział VI - Opieka Społeczna i Dobroczynność Publiczna l. 1920-1932 (sygn. od 637 do 647): rachunki i zaopatrzenie ochronki miejskiej, protokoły posiedzeń Komisji Dobroczynności, listy ofiar na rzecz pogorzelców, fundusz bezrobocia;
7. Dział VIII - Upiększenie miasta i budownictwo l. 1924-1930 (sygn. od 648 do 653 oraz sygn. 805): pozwolenia na budowę, projekty domów, naprawa ulic, remonty;
8. Dział IX - Bezpieczeństwo publiczne l. 1919-1930 (sygn. od 667 do 682): sprawy poszukiwania osób, aresztu miejskiego, akta dotyczące repatriantów i emigrantów;
9. Dział X - Oświata i Kultura l. 1920-1930 (sygn. od 667 do 682): akta budowy Domu Ludowego, Szkoły Powszechnej, rozdziału stypendiów;
10. Dział XI - Sprawy Wojskowe l. 1923-1930 (sygn. od 683 do 685): korespondencja;
11. Dział XII - Różne l. 1919-1938 (sygn. od 686 do 702 oraz od 806 do 807): korespondencja ogólna Magistratu, cenniki na artykuły pierwszej potrzeby, dokumenty do akt stanu cywilnego wyznań niechrześcijańskich Gąbińskiego Bożniczego Okręgu, wydawanie dowodów osobistych, sprawy meldunku, rejestr mieszkańców, akta dotyczące jarmarków.
IX. Zarząd Miejski m. Gąbina l. [1932] 1934-1939 [1940] (sygn. od 703 do 738) tj.:
1. Wydział Administracyjny l. 1934-1938 (sygn. od 703 do 710): statystyka (wykaz cechów i organizacji na terenie miasta), wybory (korespondencja, plakaty i obwieszczenia), miesięczne sprawozdania z działalności Rady, projekty budowy domów, ewidencje obcokrajowców, sprawy obywatelstwa;
2. Wydział Finansowo-Budżetowy l. [1932] 1934-1939 [1940] (sygn. od 711 do 722 oraz sygn. 808): budżety, sprawozdania rachunkowe, księgi kasowe, pożyczki, budżet przedsiębiorstw komunalnych na r. 1939/1940;
3. Wydział Gospodarki Gminnej l. 1934-1938 (sygn. od 723 do 738): sprawy zaopatrzenia gospodarstwa leśnego, przedsiębiorstw miejskich (rzeźnia, elektrownia – umowy na dzierżawę Elektrowni), sprawy leśne, łowieckie, rybne, rolnictwo, zalesienie użytków, publiczne, komasacja i likwidacja serwitutów, melioracje, sprawy szkolnictwa zawodowego, bezrobocia, funduszu pracy i ubezpieczeń społecznych, sieć szkolna.
X. Miejska Rada Narodowa w Gąbinie l. 1945-1950 [1952] (sygn. od 739 do 753): protokoły posiedzeń MRN i Komisji Oświatowej i Ziemskiej, dokumenty nadania ziemi, wykazy gospodarstw poniemieckich, wykazy zamordowanych w r. 1941 mieszkańców m. Gąbina, protokoły Komitetu Ekshumacyjnego, budowa pomnika na miejscu zbrodni.
XI. Zarząd Miejski m. Gąbina l. 1945-1950 (sygn. od 754 do 794 oraz od 809 do 810) tj.:
1. Dział Ogólno-Administracyjny l. 1945-1950 (sygn. od 754 do 768): akta organizacji i protokoły posiedzeń Zarządu Miejskiego, protokoły kontroli, wykaz strat wojennych, akta personalne pracowników Zarządu;.
2. Dział Finansowo-Budżetowy l. 1945-1949 (sygn. od 769 do 771 i od 792 do 794): budżet administracyjny zakładów miejskich, korespondencja w sprawach przejęcia przedsiębiorstw, roczne sprawozdania finansowe;
3. Dział Gospodarki Miejskiej l. 1945-1950 (sygn. od 772 do 782): statystyka rolna, protokoły posiedzeń Komisji Rolnej, regulaminy, roczne sprawozdania budżetowe przedsiębiorstw miejskich, plany tychże przedsiębiorstw;
4. Dział Administracji Społecznej l. 1945-1950 (sygn. od 783 do 788): zapomogi, rozdział darów UNRRA, sprawozdawczość, akta punktu Opieki nad Matką i Dzieckiem, protokoły Komisji Sanitarnej, sprawozdania z wizytacji Samorządowego Gimnazjum Koedukacyjnego.
5. Spisy Polaków przybyłych do Gąbina l. 1945-1949 (sygn. 809-810).
XII. Pomoce kancelaryjne i archiwalne l. 1920-1929 (sygn. od 789 do 791): spisy akt.
zmikrofilmowano jednostkę archiwalną o sygnaturze 751 (mikrofilm nr 1733).
No. Name Units Dates Number of scans
Units without series 0 0
1 Urząd Municypalny i Magistrat m. Gąbina 0 0
1.1 Wydział Administracyjny 17 1817-1872 0
1.2 Wydział Służby Ogólnej 10 1843-1874 0
1.3 Wydział Policyjny 33 1812-1869 0
1.4 Wydział Wojskowy 9 1817-1868 0
1.5 Wydział Skarbowy 18 1820-1873 0
1.6 Kasa Ekonomiczna 20 1821-1949 0
2 Magistrat m. Gąbina 0 0
2.1 Wydział Administracyjny 55 1866-1891 0
2.2 Wydział Finansowy 22 1868-1893 0
2.3 Kasa Miejska 2 1871-1902 0
2.4 Wydział Wojenno - Policyjny 103 1868-1899 0
3 Magistrat m. Gąbina (1894-1914) 174 1888-1914 0
3.1 Kasa Miejska 14 1894-1918 0
4 Komitet Obywatelski w Gąbinie 1 1914-1915 0
5 Magistrat der Stadt Gombin 69 1915-1922 260
6 Rada Miejska 12 1918-1929 175
7 Magistrat m. Gąbina 7 1893-1931 0
7.1 Dział I - Akta personalne 10 1919-1938 0
7.2 Dział II - Akta samorządu miejskiego 15 1920-1931 298
7.3 Dział III - Finanse i rachunkowowść 38 1919-1934 0
7.4 Dział IV - Przedsiębiorstwa Miejskie 17 1918-1932 0
7.5 Dział V - Zdrowotność i Szpitalnictwo 8 1920-1929 0
7.6 Dział VI - Opieka Społeczna i Dobroczynność Publiczna 11 1920-1932 0
7.7 Dział VIII - Upiększenie miasta i budownictwo 7 1924-1929 0
7.8 Dział IX - Bezpieczeństwo publiczne 12 1919-1930 0
7.9 Dział X - Oświata i Kultura 16 1920-1930 0
7.10 Dział XI - Sprawy wojskowe 3 1923-1930 0
7.11 Dział XII - Różne 17 1919-1938 0
8 Zarząd Miejski m. Gąbina (1934-1939) 0 0
8.1 Wydział Administracyjny 6 1934-1938 0
8.2 Wydział Finansowo - Budżetowy 12 1934-1940 0
8.3 Wydział Gospodarki Gminnej 16 1934-1939 0
9 Miejska Rada Narodowa 15 1945-1952 0
10 Zarząd Miejski m. Gąbina (1945-1950) 3 1931-1949 0
10.1 Dział Ogólno-Administracyjny 15 1945-1950 0
10.2 Dział Finansowo-Budżetowy 3 1945-1948 0
10.3 Dział Gospodarki Miejskiej 11 1945-1950 0
10.4 Dział Administracji Społecznej 6 1945-1950 0
10.5 Pomoce kancelaryjne i archiwalne 3 1920-1929 0
Units in the collection::
Number of units per page
Reference code Title Dates Number of scans
50/2/0/1.1/1 Akta tyczące się Cegielni Miejskiej 1817-1835 0
50/2/0/1.1/2 Akta /Sprawy gospodarcze-pozwolenie na budowę, projekty budynków mieszkalnych/ 1817-1863 0
50/2/0/1.1/3 Akta tyczące się upoważnień różnych Wol. I 1822-1869 0
50/2/0/1.1/4 Akta tyczące się Foluszów w ogólności 1823-1855 0
50/2/0/1.1/5 Akta tyczące się rachunków Kassy Miejskiej za lata /1823-1864/ Wol.I 1823-1864 0
50/2/0/1.1/6 Akta tyczące się różnych pism perjodycznych i książek Wol.I 1828-1864 0
50/2/0/1.1/7 Akta tyczace się różnych wypłat z Funduszu do dyspozycji Rządu zastawionego Wol.I 1832-1872 0
50/2/0/1.1/8 Akta Burmistrza Miasta Gąbina Kanonów od Zarobków w Ogólności Wol.I 1834-1859 0
50/2/0/1.1/9 /Sprawy gospodarcze - akta dot. wydzierżawienia jatek rzeźniczych w Gąbinie/ 1848-1858 0
50/2/0/1.1/10 Akta Magistratu m.Gombina tyczące się kar administracyjnych. Wol.I 1849-1868 0
50/2/0/1.1/11 Akta Magistratu Miasta Gombina tyczące się Dziennika Praw Gubernialnego 1855-1865 0
50/2/0/1.1/12 Akta Magistratu Miasta Gombina tyczące się kosztów kuracyjnych 1856-1862 0
50/2/0/1.1/13 Akta Magistratu Miasta Gombina tyczące się wydatków Kassy Miejskiej 1859-1863 0
50/2/0/1.1/14 Akta Magistratu M.Gombina tyczące się różnych wydatków Kassy Miejskiej 1860-1868 0
50/2/0/1.1/15 Akta Magistratu M.Gombina tyczące się składki ogniowej 1860-1868 0
1 2 3 4 ... 25 26 27 28 29 ... 51 52 53 54

Amount of archival material

810

810

0

7.53

7.53

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -

X

Zapraszamy do testowania nowej odsłony serwisu na szukajwarchiwach.gov.pl!

Przed nami kolejny etap modernizacji. Weź w nim udział – prześlij nam swoje propozycje zmian i nowych funkcjonalności.

Nasz adres znajdziesz w zakładce "Kontakt" na szukajwarchiwach.gov.pl.