Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Płocki Rząd Gubernialny

Archiwum Państwowe w Płocku
- brak danych - [1821] 1867-1914 [1920]
Plockoe Gubernskoe Pravlenie 1821 - 1966
1867 - 1914
1915 - 1920
- brak danych - częściowo
administracja ogólna - władze wojewódzkie, prowincjonalne, gubernialne polski
rosyjski
inwentarz książkowy Yes 3676 j.a.
indeks osobowy No - brak danych -
Ukazem carskim z 19/31 grudnia 1866 r. o zarządach gubernialnych i powiatowych ustrój administracyjny Królestwa Polskiego został zreorganizowany na wzór ustroju Cesarstwa Rosyjskiego. Wprowadzono też nowy podział administracyjny tj. w miejsce 5 dotychczasowych guberni powstało 10, w tym gubernia płocka, w skład której wchodziło osiem powiatów: rypiński, lipnowski, sierpecki, płocki, płoński (w 1893 r. został on włączony do guberni warszawskiej), mławski, ciechanowski i przasnyski.
Zarząd nad gubernią sprawował gubernator i rząd gubernialny, przy czym nowa ustawa zwiększyła znacznie kompetencje urzędu gubernatora i naczelników powiatu. Gubernator był władzą jednoosobową. Do jego podstawowego obowiązku należało czuwanie nad bezpieczeństwem guberni. Sprawował zwierzchnią władzę nad wszystkimi w guberni komendami Straży Ziemskiej powołanej w miejsce rozmaitych zarządów miejscowej policji wykonawczej. Działał bezpośrednio przez podległą mu władzę wykonawczą lub za pośrednictwem rządu gubernialnego pozostającego pod jego prezydencją. Do załatwiania spraw podlegających tylko kompetencji gubernatora tj.: politycznych, poufnych, wymagających szybkiej decyzji, związanych z nadzorem nad należytym funkcjonowaniem zarządu gminnego i kontrolą guberni, paszportowych, spraw dotyczących osób pozostających pod nadzorem policji oraz pozwoleń na broń, nadzoru nad klasztorami rzymskokatolickimi, oraz zatwierdzania na urzędach duchowieństwa, nadzoru nad drukarniami i litografiami, zwalniania i mianowania urzędników, zgłaszania kandydatów na sędziów pokoju, zatwierdzania kandydatów wybranych do dozoru bożniczego, nadzoru nad egzekwowaniem podatków i opłat, udzielania zezwoleń na przedstawienia teatralne, utworzono przy nim oddzielną kancelarię. W 1868 r. rozszerzono jego kompetencje w sprawach mianowania i zwalniania urzędników rządu gubernialnego i zarządów powiatowych, rozstrzygania praw o wyborach, zwalnianiu i mianowaniu rabinów, kantorów przy domach modlitwy, a w 1871 r. po zniesieniu komisji włościańskich podporządkowano mu również powstałe na ich miejsce urzędy gubernialne.
Najbliższym pomocnikiem gubernatora i jego zastępcą w wypadku nieobecności lub choroby był wice-gubernator, który sprawował nadzór nad działalnością rządu gubernialnego, udzielał urlopów urzędnikom, mianował i zwalniał za wiedzą gubernatora urzędników kancelaryjnych, cenzurował materiały do Dziennika Gubernialnego, sprawował nadzór nad kontrolą kapitałów kas miejskich, prowadził sprawy wojenno-policyjne tj. dotyczące zaciągu wojskowego, wybrane sprawy skarbowego zarządu dobrami rządowymi i poduchownymi, sprawy dotyczące budownictwem i dróg oraz przewodniczył w urzędach rekruckich.
Rząd Gubernialny był organem kolegialnym, zajmującym się głównie sprawami administracyjnymi, gospodarczymi i społecznymi.
W jego skład wchodził: gubernator, wice-gubernator, czterech radców Wydziałów: Administracyjnego, Wojskowo-Policyjnego, Skarbowego i Prawnego. W posiedzeniach rządu uczestniczyli także z prawem głosu w sprawach ich zarządu asesorowie Wydziału Dóbr Rządowych i Ubezpieczeń, Gubernialny Inspektor Lekarski, Inżynier lub Budowniczy, Naczelnik Dyrekcji Naukowej i Kasjer Gubernialny. Postanowienia rządu mogły być uchylone tylko przez panującego i Rządzący Senat. W przypadku różnicy zdań między członkami rządu gubernialnego i wice-gubernatorem instancją odwoławczą był gubernator, a następnie Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych.
Rząd Gubernialny zajmował się głównie sprawami administracyjno-gospodarczymi tj.: decydował o udzielaniu pożyczek miastom, o kupnie gruntów pod ulice i place miejskie, zajmował się sprawami lokalizacji fabryk, sprawami z zakresu wojskowo-policyjnego, budownictwa i dróg, służby zdrowia, ubezpieczeń, zarządu skarbowego, dóbr rządowych, sądowych i zatwierdzał etaty kas miejskich do sumy 6000 r.s., umarzał niedobory miejskie, podejmował ostateczne decyzje w sprawach wywłaszczenia posiadłości miejskich, nabycia na rzecz miasta nieruchomości. W 1868 r. rozszerzono jego kompetencje do: wymierzania kar podwładnym urzędnikom do VII kl. włącznie, wzywania i pociągania do odpowiedzialności prawnej osób, które samowolnie oddaliły się za granicę, zarządzania istniejącymi w guberni punktami ekstradycyjnymi na granicach, wydawania decyzji w sprawach żydowskich okręgów bożniczych, zarządzania pomiaru miast i gruntów miejskich, sporządzania planów i rejestrów pomiarowych, zatwierdzania miejskich etatów dochodów i wydatków do 20 tys. rubli srebrem dochodu, zatwierdzania planów gospodarki leśnej, wyznaczania środków dla szkół elementarnych w miastach. Tak zorganizowany rząd gubernialny działał do 1915 r., kiedy to wszystkie zarządy gubernialne zostały ewakuowane do Rosji.
[Na podstawie wstępu do inwentarza, oprac. Cz. Gąska, Płock 1969]
1. Wydział Administracyjny l. [1821]1867-1914[1920] (sygn. od 1 do 903, od 3650 do 3652, sygn. 3661, sygn. od 3670 do 3672, od 3674 do 3676 i sygn. 3678): akta dotyczące gospodarki finansowej tj. bilanse roczne i rewizje Kas Miejskich; rejestry biercze podatku gruntowego, dworskiego; materiały statystyczne np.. Wykazy roczne dot. gospodarki rolnej, ceny produktów żywnościowych, dane o śmiertelności; akta przebiegu służby urzędników /mianowania, zwolnienia/; akta dotyczące administracyjnej działalności Rządu tj. sprawy utrzymania i zaopatrzenia Urzędu i podległych władz, akta zaopatrzenia biurowego, remontów pomieszczeń biurowych; akta remontów mostów i dróg. Są to akta:
Referatu I z l. [1835]1867-1914 (sygn. od 1 do 213),
Referatu II z l. 1873-1914 (sygn. od 214 do 542 oraz od 3669 do 3670);
Referatu III z l. [1821]1867-1914 (sygn. od 543 do 766 oraz sygn. 3671) - brak jednostki o sygn. 559,
Referatu IV z l. 1871-1913 (sygn. od 767 do 885 oraz sygn. 3672);
Referatu V z l. 1897-1914 (sygn. od 886 do 903)
oraz dopływ akt z l. 1867-1914 [1920] (sygn. od 3650 do 3652 oraz sygn. 3661).
2. Wydział Wojenno-Policyjny l. 1867-1914 (sygn. od 904 do 2885, od 3654 do 3660 oraz od 3662 do 3666): akta dotyczące koszar wojskowych, informacje o liczbie wojsk kwaterujących w guberni; akta emigracji, akta poszukiwań osób zbiegłych za granicę, akta przesiedleń w głąb Cesarstwa, spisy obcokrajowców; sprawy paszportowe, sprawy zapisów do ksiąg ludności; akta nadzoru policyjnego, materiały o działalności ugrupowań socjalistycznych, akta osób mieszkających w Płocku oskarżonych o przynależność do bojowej organizacji Płockiego Okręgowego Komitetu PPS, wykazy (miesięczne) więźniów politycznych znajdujących się w więzieniach płockich; plany aresztów poszczególnych miast: Lipna, Wyszogrodu, Sierpca, Mławy; sprawy wyznaniowe m.in..wyborów członków dozorów kościelnych, składek bożniczych, zaopatrzenia szkół żydowskich i ewangelickich. Są to akta:
Referatu I z l. 1867-1878 (sygn. od 904 do 905),
Referatu II z l. 1867-1914 (sygn. od 906 do 1279),
Referatu III z l. 1867-1914 (sygn. od 1280 do 2852),
Referatu IV z l. 1869-1914 (sygn. od 2853 do 2885)
oraz dopływ akt z l. 1870-1914 (sygn. od 3654 do 3660 oraz od 3662 do 3666).
3. Wydział Prawny l. 1880-1914 (sygn. od 2886 do 2928): sprawy uchylania się od powinności wojskowej, sprawy dzierżaw i czynszów, protokoły upadłości. Są to akta:
Referatu I z l. 1884-1912 (sygn. od 2886 do 2909),
Referatu II z l. 1880-1914 (sygn. od 2910 do 2928).
4. Wydział Lekarski l. 1869-1914 (sygn. od 2929 do 2972, od sygn. 3645 do 3647 oraz sygn. 3673): akta dotyczące działalności i organizacji stowarzyszenia lekarzy guberni płockiej oraz poszczególnych aptek.
5. Wydział Ubezpieczeń l. 1870-1893 (sygn. od 2973 do 3127): akta ubezpieczeń poszczególnych budynków, nieruchomości; statystyka pożarów.
6. Wydział Budowlany l. 1867-1913 (sygn. od 3128 do 3235, od 3648 do 3649 oraz sygn. 3677): materiały dot. budowy mostów, budownictwa indywidualnego i dla władz administracyjnych, załączniki w formie planów budowli /np.. Sygn. 3648 – plany budynków m. Płocka z l. 1872 – 1887/.
7. Wydział Skarbowy l. [1851]1867-1872 (sygn. od 3236 do 3310): zaświadczenia handlowe, akta należności skarbowych i ulg od nich; sprawy spadkowe, akta dot. praw do dziedziczenia majątków po zmarłych osobach, dzierżawy, dochodów z propinacji, uregulowania hipotek; akta dot. podatku stemplowego. Są to akta:
Referatu I z l. [1866]1867-1869 (sygn. od 3236 do 3237),
Referatu II z l. 1867-1868 (sygn. 3238),
Referatu III z l. 1868-1872 (sygn. 3239),
Referatu IV z l. 1867-1869 (sygn. od 3240 do 3242),
Referatu V z l. [1851]1867-1869 (sygn. od 3243 do 3310).
8. Wydział Dóbr Państwowych l. [1865]1867-1871 (sygn. od 3311 do 3591, sygn. 3653 oraz sygn. od 3667 do 3668): akta własności i gruntów poduchownych, akta dot. konfiskat mienia, sprawy hipotek, wykazy hipoteczne dóbr; akta dot. gruntów leśnych; akta dot. uwłaszczenia włościan z załączonymi tabelami prestacyjnymi; akta dot. handlu i przemysłu; informacje o cenach, akta dot. kontroli zakładów rzemieślniczych i przemysłowych na terenie Płocka. Są to akta:
Referatu I z l.[1865]1867-1871 (sygn. od 3311 do 3443) - brak jednostki o sygn. 3437,
Referatu II z l. [1866]1867-1869 (sygn. od 3444 do 3502),
Referatu III z l. 1867-1871 (sygn. od 3503 do 3589),
Referatu IV z l. 1868-1871 (sygn. od 3590 do 3591)
oraz dopływ akt z l. [1865]1867-1869 (sygn. 3653 oraz sygn. od 3667 do 3668).
9. Protokoły posiedzeń Rządu Gubernialnego l. 1900-1905 (sygn. od 3592 do 3600).
10. Archiwum Rządu Gubernialnego - pomoce kancelaryjne i archiwalne l. 1871-1917 (sygn. od 3601 do 3644).
- brak danych -

Amount of archival material

3676

3676

0

17.10

17.10

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -

X

Zapraszamy do testowania nowej odsłony serwisu na szukajwarchiwach.gov.pl!

Przed nami kolejny etap modernizacji. Weź w nim udział – prześlij nam swoje propozycje zmian i nowych funkcjonalności.

Nasz adres znajdziesz w zakładce "Kontakt" na szukajwarchiwach.gov.pl.