Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Archiwum Andrzeja Choniawki

Archiwum Państwowe w Poznaniu
Andrzej Choniawko (ur. 1944, historyk, archiwista, pracownik Archiwum KW PZPR w Poznaniu i Archiwum Państwowego w Poznaniu) 1963-2009
- brak danych - 1963 - 2009
- brak danych - tak
archiwa prywatne i spuścizny - - polski
niemiecki
inwentarz książkowy Yes patrz też system informatyczny
Przyszły historyk i archiwista urodził się 18 lutego 1944 roku w Nieświeżu w rodzinie nauczycielskiej. Po repatriacji z terenów, które znalazły się w następstwie porozumień zawartych w Jałcie w granicach Białorusi, zamieszkiwał od końca 1945 r. w Bierzglinie w powiecie wrzesińskim. W miejscowości tej rozpoczął naukę w pięcioklasowej szkole podstawowej. Do ostatnich dwóch klas szkoły podstawowej uczęszczał w pobliskim Gutowie Małym. Od września 1956 r. kontynuował naukę w Liceum Ogólnokształcącym we Wrześni. Ukończył je w maju 1960 r. po czym po kilkumiesięcznych studiach na wydziale mleczarskim Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie, a następnie półrocznym okresie pracy w charakterze referenta w Państwowym Zakładzie Ubezpieczeń we Wrześni, w październiku 1961 rozpoczął studia na kierunku historia wydziału filozoficzno-historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Na czwartym roku studiów wstąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Podczas ostatniego rok studiów pracował jako wychowawca świetlicy w Zasadniczej Szkole Zawodowej przy Zakładach Przemysłu Metalowego H. Cegielski w Poznaniu.
Pracę magisterską pt. „Stosunek Polskiej Partii Socjalistycznej do polskiej polityki zagranicznej w latach 1921-1923 w świetle „Robotnika” napisał pod kierunkiem prof. dra Janusza Pajewskiego. We wrześniu 1966 r. z rekomendacji prof. dra Antoniego Czubińskiego podjął pracę w archiwum Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Poznaniu. Od 1972 r. pełnił funkcje kierownika tej placówki. Wprowadził nowatorskie metody opracowania zespołów akt PZPR szczebla wojewódzkiego i jednostek podległych upowszechnione w całej Polsce. Zaawansowanie stanu opracowania akt przechowywanych przez archiwum KW PZPR w Poznaniu stawiało w końcu lat osiemdziesiątych tę placówkę w bardzo wąskim gronie najlepiej pod tym względem działających archiwów wojewódzkich PZPR w kraju. Równolegle kontynuował rozpoczęte jeszcze podczas studiów prace badawcze nad historią ruchu młodzieżowego w Wielkopolsce. W kwietniu 1974 r. obronił pracę doktorską „Działalność Związku Młodzieży Polskiej w Wielkopolsce” napisaną pod kierunkiem prof. dra Antoniego Czubińskiego na wydziale filozoficzno-historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Systematycznie rozszerzał zainteresowania badawcze historią Wielkopolski ze szczególnym uwzględnieniem ruchu młodzieżowego, stosunków politycznych w regionie oraz różnych aspektów dziejów poszczególnych miast i mikroregionów. W efekcie jest autorem czterech samodzielnych prac: książki na temat stosunków politycznych w Wielkopolsce w latach 1945-1948 oraz mających charakter monografii historyczno-socjologicznych poświęconych działalności Związku Młodzieży Polskiej, Związku Młodzieży Wiejskiej oraz PZPR w tymże regionie. A. Choniawko jest również współautorem dziesięciu znaczących prac zbiorowych o charakterze monograficznym, z których wydana w 1988 r. „Robotnicy wielkopolscy w XIX i XX wieku” pod redakcją prof. dra Czesława Łuczaka uzyskała w 1990 r. nagrodę honorową ministra edukacji narodowej Henryka Samsonowicza. Ponadto opublikował około trzydziestu artykułów na łamach czasopism popularno-naukowych: Kroniki Wielkopolskiej, Kroniki Miasta Poznania, Rocznika Wielkopolski Wschodniej, Rocznika Kaliskiego, Rocznika Konińskiego, Rocznika Leszczyńskiego, Rocznika Nadnoteckiego, Kwartalnika Komisji Historycznej Rady Głównej Federacji Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej, Rocznika Historycznego Ruchu Młodzieżowego, Z Dziejów Ruchu Młodzieżowego; pism społeczno-literackich Nurt, Radar, Student oraz w osobnych zbiorowych wydawnictwach książkowych. W Kronice Wielkopolskiej, Kwartalniku Z Pola Walki, Roczniku Historycznym Ruchu Młodzieżowego, Z Dziejów Ruchu Młodzieżowego; seryjnym wydawnictwie Młodzież Wieś Kultura, Miesięczniku Teoretyczno-Politycznym Młodzieży Pokolenia oraz tygodniku Polityka publikował oprócz tego pełne polemicznej pasji recenzje. Na łamach Miesięcznika Teoretyczno-Politycznego Młodzieży Pokolenia, Roczniku Historycznym Ruchu Młodzieżowego oraz w osobnych zbiorowych wydawnictwach książkowych zajmował się też historią organizacji młodzieżowych w wymiarze ogólnokrajowym oraz metodologią badań nad ruchem młodzieżowym. Nie zaniedbywał badań z zakresu biografistyki. Publikował biogramy w Wielkopolskim Słowniku Biograficznym, Słowniku Biograficznym Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego oraz Encyklopedii Konspiracji Wielkopolskiej 1939-1945. Doświadczeniami w zakresie metod pracy nad opracowywaniem akt PZPR i działalności archiwum KW PZPR w Poznaniu na rzecz upowszechniania wiedzy historycznej dzielił się na łamach Kwartalnika Z Pola Walki oraz wydawanego przez Centralne Archiwum KC PZPR biuletynie Archiwa Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Artykuły o charakterze historycznym publikował też w poznańskich dziennikach: Gazecie Poznańskiej, Gazecie Zachodniej oraz Głosie Wielkopolskim.
Szczególne miejsce w zainteresowaniach badawczych A. Choniawki zajęły pionierskie studia nad przebiegiem rewolty robotniczej w Poznaniu w czerwcu 1956 r. Kwestionując publicznie w 1981 r. dotychczasowe odbiegające od prawdy historycznej ustalenia stał się przedmiotem ostrych artykułów polemicznych na łamach Żołnierza Wolności oraz śledztwa Naczelnej Prokuratury Wojskowej mającego wyjaśnić kulisy rzekomego rozpowszechniania przez niego fałszywych informacji.
Po zakończeniu działalności PZPR A. Choniawko został z dniem 1 marca 1990 r. zatrudniony jako pracownik administracyjno-techniczny, a od 1 czerwca 1990 r. jako archiwista Rady Wojewódzkiej Socjaldemokracji Polskiej w Poznaniu. W związku z likwidacją etatu archiwisty rozwiązano z nim umowę o pracę po czym od 15 sierpnia 1990 r. został zatrudniony w charakterze kustosza zasobu archiwalnego w Archiwum Państwowym w Poznaniu.
Zainteresowania badawcze A. Choniawki uległy po 1990 r. istotnej zmianie. Coraz więcej miejsca zajmowały publikacje z zakresu archiwoznawstwa ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania techniki komputerowej w opracowywaniu archiwaliów. Artykuły na temat tej problematyki zamieszczał w Poznańskim Roczniku Archiwalno-Historycznym, Archeionie, Tekach Archiwalnych oraz wydawnictwach będących plonem konferencji naukowych Toruńskie Konfrontacje Archiwalne w 2003 i 2007 roku. Wiedzę w tym zakresie wykorzystywał pełniąc w latach 1997-2002 z nominacji Naczelnej Dyrektor Archiwum Państwowych funkcję przewodniczącego Zespołu naukowego ds. usprawnienia opracowywania zasobu archiwalnego przechowywanego w archiwach państwowych.
W osobnym wydawnictwie na temat spuścizn w zbiorach poznańskich archiwów i bibliotek zamieścił artykuł poświęcony ocenie wartości źródłowej spuścizny profesora Stanisława Nawrockiego.
Pozostając przy historii Wielkopolski i Poznania, co znalazło wyraz w postaci niewielkiej książki 50 lat Spółdzielni Rzemieślniczej Rzemiosł Drzewnych w Poznaniu; współautorstwa monografii: Instytut Zachodni w dokumentach, 500 lat dziejów cechu rzemiosł drzewnych w Poznaniu, Dzieje Tarnowa Podgórnego, tomu IV bezprecedensowego w dziedzinie polskiej regionalistyki wydawnictwa Dzieje gminy Tarnowo Podgórne; artykułów w pracach zbiorowych: Wielka Księga Miasta Poznania, Śladami Mistrza poświęconej prof. drowi Antoniemu Czubińskiemu, Pieniądz i banki w Wielkopolsce, Millenium polskie, haseł w Zarysie encyklopedycznym Niemcy współczesne oraz artykułów i wyborach źródeł na łamach Kroniki Miasta Poznania, Przeglądu Zachodniego i Rocznika Leszczyńskiego. W Przeglądzie Zachodnim ogłaszał ponadto obszerne przekrojowe analizy krytyczne z zakresu historiografii, metodologii historii, polityki historycznej wykraczające swymi odniesieniami daleko poza problematyką regionalną. W problematykę historiograficzną wpisywał się też artykuł poświęcony reinterpretacjom dziejów Polski w latach 1914-1989 na przykładzie wybranych syntez historycznych opublikowany w wydawnictwie będącym pokłosiem sesji zorganizowanej w Radzyniu Podlaskim w grudniu 2006 r. Publikowanie recenzji pojedynczych opracowań A. Choniawko kontynuował na łamach Przeglądu Zachodniego i Poznańskiego Rocznika Archiwalno-Historycznego. Podczas sesji naukowej zorganizowanej przez Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie w 2009 r. Kultura fizyczna w zbiorach polskich bibliotek, archiwów i kolekcji prywatnych przedstawił referat Baza źródłowa dotycząca sportu i kultury fizycznej w zbiorach Archiwum Państwowego w Poznaniu. Materiały sesji zostały wydane w postaci płyty CD.
Po przejściu z dniem 1 marca 2009 r, na emeryturę kontynuował jeszcze pracę w Archiwum Państwowym. Ostateczne rozwiązanie umowy o pracę z A. Choniawką w tej instytucji nastąpiło z dniem 15 listopada 2011 r. [Na podstawie wstępu do inwentarza autorstwa Andrzeja Choniawki]
Zespół zawiera prace własne A. Choniawki tj.: opracowania, recenzje, kwerendy archiwalne, utwory literackie, wydawnictwa źródłowe ; materiały obrazujące działalność twórcy archiwum osobistego jak recenzje prac własnych, udział w konferencjach naukowych, informacje prasowe, proces sądowy, materiały warsztatowe tzn. kopie dokumentów i notatki własne oraz dokumentacje elektroniczną. Dok. elektroniczna: nab. nr 4311/2015

Amount of archival material

60

60

0

0.40

0.40

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -