Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Archiwum Państwowe w Radomiu

Archiwum Państwowe w Radomiu
Previous archive Next archive
4250.08 4367.47
1050.8 30
- brak danych - - brak danych -

http://www.bip.ap.gov.pl/dokument.php?iddok=420&idmp=552&r=o

Historia Archiwum Państwowego w Radomiu jest związana ściśle z dziejami placówek archiwalnych, istniejących w mieście w XIX i pierwszych dziesięcioleciach XX wieku. W źródłach staropolskich notowane jest archiwum grodzkie, mieszczące się w odrestaurowanej części radomskiego zamku. Komórki zajmujące się przechowywaniem dokumentów istniały również w strukturach licznych urzędów i instytucji, mających siedziby w Radomiu w okresie przynależności miasta do monarchii austriackiej i dobie Księstwa Warszawskiego. W 1816 r. Radom uzyskał rangę stolicy województwa sandomierskiego, zarządzanego przez komisję o tej samej nazwie. Komisja Województwa Sandomierskiego posiadała sprawnie funkcjonujące archiwum, czego świadectwem jest m.in. instrukcja z 1821 r., omawiająca zasady prowadzenia tej placówki oraz tryb przekazywania do niej akt. W późniejszych latach, w związku ze zmianami administracyjnymi, gromadzeniem, porządkowaniem i udostępnianiem akt do celów urzędowych zajmowały się archiwa Rządu Gubernialnego Radomskiego, Urzędu Powiatowego oraz archiwum miejskie. W 1825 r. w Radomiu powołano również Archiwum Akt Dawnych. Jak informują źródła, wszystkie wymienione placówki borykały się okresowo z trudnościami lokalowymi, posiadając jednak wykwalifikowany i kompetentny personel. Na przełomie XIX i XX wieku w Radomiu działał także Zarząd Rolnictwa i Dóbr Państwowych Guberni Radomskiej, Kieleckiej, Lubelskiej i Siedleckiej, który przejął jako czynną sukcesję ogromne ilości, niezbędnych do bieżących prac, materiałów archiwalnych z kilkunastu urzędów administracji państwowej. Wysoka ranga administracyjna Radomia w dobie zaborów, a także konieczność odpowiedniego zabezpieczenia spuścizny aktowej dziesiątków zlikwidowanych urzędów i instytucji, spowodowała podjęcie przez władze odrodzonej Rzeczypospolitej decyzji o powołaniu w Radomiu Archiwum Państwowego. Odpowiedni dekret w tej sprawie został wydany w lutym 1920 r. Ogromne trudności lokalowe spowodowały jednak, że prace organizacyjne (prowadzone z ramienia Wydziału Archiwum Państwowych w Warszawie m.in. przez Antoniego Rybarskiego) przeciągnęły się aż do maja 1921 r.

Wtedy właśnie archiwum rozpoczęło działalność. Początkowo placówka znalazła siedzibę w kilkupokojowym lokalu przy ul. Lubelskiej (dziś: Żeromskiego) 41, ale jeszcze w 1921 r. przeniosła się do byłej siedziby archiwum Rządu Gubernialnego Radomskiego przy ul. Lubelskiej 53.

Pierwszym kierownikiem placówki został wybitny historyk, muzealnik i działacz oświatowy ks. Józef Rokoszny. Nawał obowiązków duszpasterskich i społecznych spowodował jednak, iż po pewnym czasie był zmuszony zrezygnować ze stanowiska. W kwietniu 1924 r. zastąpił go emerytowany podpułkownik Ferdynand Krone. W okresie jego kierownictwa, w archiwum rozpoczęto pierwsze prace nad opracowaniem zasobu. Nasiliły się one wyraźnie od 1935 r., kiedy to kierownikiem placówki został Władysław Prawdzik - historyk i archiwista, pracujący wcześniej m.in. w Archiwum Skarbowym w Warszawie.

W okresie okupacji archiwum nie zaprzestało działalności, choć ograniczyło bardzo poważnie swe funkcje. Pomimo przemieszczenia akt do zastępczych lokali przy ul. Staszica 7 i Pierackiego 12, zasób archiwum przetrwał wojnę bez większych uszczerbków. Było to w dużej mierze zasługą kierownika i pracowników placówki, m.in. wybitnego historyka Franciszka Paprockiego.
Oni też już w kilka godzin po zakończeniu walk o miasto, zajęli się zabezpieczeniem resztek akt Gubernatora Dystryktu Radomskiego i innych urzędów okupacyjnych, których Niemcy nie zdołali ewakuować. Już w lutym 1945 r. podjęto starania u władz miejskich o przyznanie archiwum lokalu o powierzchni magazynowej, pozwalającej na scalenie rozproszonego zasobu. Niestety, nie zakończyły się one sukcesem. We wspomnianym roku placówka zdołała jednak uruchomić prowizoryczną pracownię naukową. Przez blisko 20 lat po zakończeniu wojny radomskie archiwum borykało się z ogromnymi problemami lokalowymi. Rozproszenie zasobu liczącego ok. 1500 m.b. i fatalne warunki przechowywania znacznej jego części, wpływały negatywnie na efektywność wykonywanych działań. Kłopoty te udawało się jednak pokonywać dzięki wysiłkowi pracowników, ich wysokim kompetencjom i dużej wiedzy merytorycznej. Archiwiści przeprowadzali kwerendy zlecone przez administrację państwową, udostępniali akta dla badań naukowych, opracowywali systematycznie kolejne zespoły. W 1950 r. nastąpiła też poważna zmiana w statusie placówki. Została ona Oddziałem Powiatowym (w rok później Oddziałem Terenowym) Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Kielcach, a Władysław Prawdzik łączył przez pewien czas funkcje dyrektora archiwów w Kielcach i Radomiu.

W końcu lat pięćdziesiątych władze miejskie zaproponowały oddanie na potrzeby archiwum zabytkowego gmachu dawnego ratusza w radomskim rynku. Propozycja ta została przyjęta, jednak z powodu poważnych zniszczeń obiektu i konieczności jego adaptacji, pierwsza faza remontu zakończyła się dopiero w 1963 r.Władysław Prawdzik

Prace te nadzorował Władysław Prawdzik, a po jego śmierci w 1959 r. nowy kierownik placówki - Helena Kisiel. Zyskanie przez archiwum odpowiedniej powierzchni magazynowej i dobrych warunków pracy pozwoliło na intensyfikację działań nad opracowaniem zasobu. W ciągu następnych lat archiwum współorganizowało także wiele sesji naukowych, wystaw i innych przedsięwzięć popularyzatorskich, współpracując na tym polu ściśle z ośrodkami akademickimi, stowarzyszeniami regionalnymi oraz lokalnymi władzami.

Wprowadzenie w życie w 1976 r. reformy administracyjnej kraju i uzyskanie przez Radom statusu miasta wojewódzkiego, było znaczącym wydarzeniem także dla dalszych losów archiwum. We wspomnianym roku dawny Oddział Terenowy został przekształcony w samodzielne Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Radomiu. W 1983 r., na mocy ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwaliach, nazwę zmieniono na: Archiwum Państwowe
w Radomiu. W takim brzmieniu obowiązuje ona do dziś. W ciągu dwóch ostatnich dekad instytucja zwiększyła znacznie zakres swych działań, przede wszystkim w związku z poważnym wzrostem wielkości zasobu, zwiększeniem się liczby zlecanych kwerend, a także bieżącym udostępnianiem przechowywanych materiałów. Po przejściu w 1986 r. Heleny Kisiel na emeryturę, dyrektorem placówki został Henryk Szostek.
Ratusz - była siedziba archiwumW okresie tym nasilono prace remontowe na terenie obiektu, co pozwoliło na stworzenie lepszych warunków pracy i zwiększenie powierzchni magazynowej. W początkach lat dziewięćdziesiątych, oprócz bieżących działań związanych z opracowywaniem zasobu, troską o jego odpowiednie przechowywanie i sprawne udostępnianie, rozpoczął się również proces komputeryzacji archiwum. Systematyczny wzrost liczby komputerów i ich różnorodne wykorzystanie, ułatwiło przeprowadzenie prac ewidencyjnych, pozwalając też na sprawne tworzenie pomocy wyższego rzędu (indeksy, skorowidze, bazy danych itp.).

Obecnie Archiwum Państwowe w Radomiu zatrudnia na pełnych etatach 23 pracowników, pracujących w trzech oddziałach. Funkcję dyrektora pełni Kazimierz Jaroszek.

List of archive's collections

Liczba zespołów na stronie:
Number Name Dates Number of scans
58/1/0 Akta miasta Radomia 1796-1950 [1950-1959] 0
58/2/0 Radomskie Towarzystwo Kredytowe Miejskie 1898-1950 0
58/3/0 Urząd Skarbowy Akcyz i Monopolów Państwowych w Radomiu [1914] 1920-1936 0
58/3/1 Delegacja Ministerstwa Skarbu Wydział Poborów Niestałych 1919-1919 0
58/4/0 Gimnazjum Żeńskie w Radomiu 1865-1919 0
58/5/0 Gimnazjum Męskie w Radomiu 1889-1919 0
58/6/0 Seminarium Nauczycielskie Koedukacyjne w Radomiu 1918-1919 0
58/7/0 Seminarium Nauczycielskie Żeńskie w Radomiu 1918-1936 0
58/8/0 Seminarium Nauczycielskie Męskie w Radomiu 1919-1936 0
58/9/0 Państwowe Liceum Pedagogiczne w Radomiu 1945-1961 0
58/10/0 Państwowy Kurs Nauczycielski w Radomiu [1945]1956-1959 0
58/11/0 Studium Nauczycielskie w Radomiu [1947-1957] 1958-1971 0
58/12/0 Komisja Rejonowa Kształcenia Nauczycieli przy Państwowym Liceum Pedagogicznym w Radomiu 1947-1958 0
58/13/0 Państwowe Liceum dla Wychowawczyń Przedszkoli w Radomiu 1950-1957 0
58/14/0 Komisja Rejonowa Kształcenia Czynnych Niewykwalifikowanych Wychowawczyń Przedszkoli przy Państwowym Liceum dla Wychowawczyń Przedszkoli w Radomiu [1946]1950-1955 0
58/15/0 Szkoły Zawodowe Żeńskie Polskiego Katolickiego Stowarzyszenia Opieki nad Dziewczętami w Radomiu 1928-1950 0
58/16/0 Państwowe Żeńskie Szkoły Zawodowe w Radomiu 1930-1947 0
58/17/0 Państwowe Liceum Rachunkowości Rolnej w Wośnikach 1947-1953 0
58/18/0 Szkoła Powszechna im. A. Asnyka w Radomiu 1920-1943 0
58/19/0 Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Radomiu [1930] 1950-1973 0
58/20/0 Szkoła Powszechna im. St. Jachowicza w Radomiu 1920-1944 0
58/21/0 Szkoła Powszechna im. B. Joselewicza w Radomiu 1933-1940 0
58/22/0 Szkoła Powszechna im. J. Kochanowskiego w Radomiu 1921-1939 0
58/23/0 Szkoła Powszechna im. M. Konopnickiej w Radomiu 1926-1947 0
58/24/0 Szkoła Powszechna Żeńska im. T. Kościuszki 1915-1933 0
58/25/0 Szkoła Podstawowa nr 8 im. Tadeusza Kościuszki w Radomiu 1916-2012 0
58/26/0 Państwowa Komisja egzaminów nadzwyczajnych w szkołach powszechnych w Radomiu 1926-1939 0
58/27/0 Szkoła Wieczorowa dla Dorosłych w Radomiu 1934-1939 0
58/28/0 Szkoła Powszechna im. J. Krasickiego w Radomiu 1937-1946 0
58/29/0 Szkoła Powszechna im. A. Mickiewicza w Radomiu 1916-1944 0
58/30/0 Szkoła Powszechna im. M. Mireckiego w Radomiu 1933-1944 0
58/31/0 Szkoła Powszechna im. S. Okrzei w Radomiu 1932-1967 0
58/32/0 Szkoła Powszechna im. B. Prusa w Radomiu 1915-1944 0
58/33/0 Szkoła Powszechna w Firleju 1936-1944 0
58/34/0 Szkoła Powszechna w Gołębiowie 1920-1944 0
58/35/0 Miejskie Kursy Dokształcające w Radomiu 1928-1932 0
58/36/0 Rada Szkolna Miejska w Radomiu [1915] 1916-1937 0
58/37/0 Rada Główna Opiekuńcza - Polski Komitet Opiekuńczy Radom - Miasto 1940-1945 0
58/38/0 Centralny Komitet Opieki Społecznej Miejski Komitet Opieki Społecznej w Radomiu [1944] 1945-1949 0
58/39/0 Rada Szczegółowa Opieki Szpitala Starozakonnych w Radomiu 1848-1870 0
58/40/0 Komitet Miejski Radomski Opieki nad Trzeźwością Ludową 1900-1909 0
58/41/0 Miejska Ochotnicza Straż Pożarna w Radomiu 1877-1940 0
58/42/0 Zbiór dyplomów i dokumentów rzemieślniczych w zasobie Archiwum Państwowego w Radomiu 1865-1927 0
58/43/0 vacat - Akta Oddziału II - zbiór szczątków zespołów; vacat - Zakłady Garbarskie "Nowość" w Radomiu przeniesiono do zespołów nr 1254 Zakłady Garbarskie "Nowość" w Radomiu 0
58/43/1 vacat - Apteka J. Kasprzyckiego i spadkobierców - przeniesiono do zespołu nr 1250 - Akta miasta Szydłowca 0
58/43/2 vacat - Miejski Komitet dla Spraw Bezrobocia w Radomiu - przeniesiono do zespołów nr 1285 - Miejski Komitet dla Spraw Bezrobocia w Radomiu i nr 1286 Miejski Komitet Funduszu Pracy w Radomiu 0
58/43/3 vacat - Radomskie Towarzystwo Kursów Technicznych w Radomiu przeniesiono do zespołów nr 1251 Radomskie Towarzystwo Kursów Technicznych w Radomiu 0
58/43/4 vacat - Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Radomiu przeniesiono do zespołów nr 1252 0
58/43/5 vacat - Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w Radomiu, przekazano do wybrakowania 0
58/43/6 vacat - Zakłady Garbarskie "Lewezon" w Radomiu przeniesiono do zespołów nr 1253 Zakłady Garbarskie "Lewezon" w Radomiu 0
58/43/7 vacat - Zakłady Garbarskie "Nowość" w Radomiu przeniesiono do zespołów nr 1254 Zakłady Garbarskie "Nowość" w Radomiu 0
58/43/8 vacat - Komitet Budowy Pomnika Strażaka w Radomiu przeniesiono do zespołów nr 698 Zbiór materiałów różnej proweniencji 0
58/44/0 Zarząd Rolnictwa i Dóbr Państwowych Guberni Radomskiej, Kieleckiej, Lubelskiej, Siedleckiej [1773-1884] 1885-1918 0
58/45/0 Rząd Gubernialny Radomski [1808] 1815-1866 [1898] 0
58/46/0 Rząd Gubernialny Radomski [1854-1866] 1867-1917 0
58/47/0 Kancelaria Gubernatora Radomskiego [1864-1866] 1867-1917 0
58/48/0 Kancelaria Tymczasowego Generał-Gubernatora Guberni Radomskiej 1905-1909 0
58/49/0 Zarząd Naczelnika Wojennego Oddziału Radomskiego 1861-1866 707
58/50/0 Akta miasta Kozienic 1817-1950 20277
58/51/0 Zarząd Żandarmerii Guberni Radomskiej 1887-1917 0
58/52/0 Zarząd Żandarmerii Powiatów Sandomierskiego, Opatowskiego i Iłżeckiego Guberni Radomskiej 1904-1915 0
58/53/0 Zarząd Żandarmerii Powiatów Radomskiego, Kozienickiego, Opoczyńskiego i Koneckiego Guberni Radomskiej 1901-1915 0
58/54/0 Komisja Szkolna Ziemi Radomskiej 1915-1918 0
58/55/0 Sąd Okręgowy Radomski [1834] 1876-1915 [1961] 0
58/56/0 Królewsko-Polski Sąd Okręgowy w Radomiu 1917-1918 0
58/57/0 Akta Sądów Gminnych, Pokoju i Zjazdów Sędziów Pokoju guberni radomskiej [1869] 1876-1915 [1945] 0
58/58/0 Wydział Hipoteczny przy Sądzie Pokoju w Kozienicach 1851-1951 [1954] 0
58/59/0 Prokurator Sądu Okręgowego Radomskiego 1903-1917 0
58/60/0 Sędzia Śledczy Sądu Okręgowego Radomskiego 1905-1917 0
58/61/0 Kontrola Skarbowa Dochodów Stemplowych w Radomiu 1824-1869 [1873] 0
58/62/0 Akta notariusza kozienickiego Słotwińskiego Gabriela 1810-1818 0
58/63/0 Akta notariusza kozienickiego Wroczyńskiego Filipa [1810] 1819-1841 0
58/64/0 Akta notariusza kozienickiego Chodorowicza Michała 1842-1845 0
58/65/0 Akta notariusza kozienickiego Kowalskiego Walentego Faustyna 1846-1848 0
58/66/0 Akta notariusza kozienickiego Sulkowskiego Jana 1849-1853 0
58/67/0 Akta notariusza kozienickiego Sekułowicza Józefa 1854-1855 0
58/68/0 Akta notariusza kozienickiego Karasiewicza Filipa 1856-1886 0
58/69/0 Akta notariusza kozienickiego Bujnickiego Florentyna [1876] 1887-1914 0
58/70/0 Akta notariusza kozienickiego Bezego Aleksandra 1918-1933 [1939] 0
58/71/0 Akta notariusza kozienickiego Pomarańskiego Zygmunta [1928] 1934-1938 0
58/72/0 Akta notariusza radomskiego Bielawskiego Michała 1818-1819 0
58/73/0 Akta notariusza radomskiego Burgharda Stanisława 1911-1926 0
58/74/0 Akta notariusza radomskiego Chmielewskiego Mieczysława 1886-1915 0
58/75/0 vacat - Akta notariusza radomskiego Czajkowskiego - włączono do zespołu nr 90 0
58/76/0 Urząd Stanu Cywilnego Okręgu Bóżniczego Klwów 1875-1923 961
58/77/0 Akta notariusza radomskiego Damięckiego Adama 1862-1865 [1872] 0
58/78/0 Akta notariusza radomskiego Ettingera Bolesława 1871-1876 0
58/79/0 Akta notariusza radomskiego Hassmana Tomasza 1828-1866 0
58/80/0 Akta notariusza radomskiego Jabłonowskiego Piotra 1824-1833 0
58/81/0 Akta notariusza radomskiego Jasickiego Franciszka [1899] 1901-1914 0
58/82/0 Akta notariusza radomskiego Karwadzkiego Pawła 1866-1884 [1887] 0
58/83/0 Akta notariusza radomskiego Kinickiego Władysława 1876-1880 0
58/84/0 Akta notariusza radomskiego Kłosowskiego Stanisława [1862] 1864-1876 0
58/85/0 Akta notariusza radomskiego Kołakowskiego Marcina 1831 0
58/86/0 Akta notariusza radomskiego Kosteckiego Aleksandra 1904-1933 [1946] 0
58/87/0 Akta notariusza radomskiego Kulczyckiego Włodzimierza 1883-1904 0
58/88/0 Akta notariusza radomskiego Lassanowskiego Marcina 1835-1851 0
58/89/0 Akta notariusza radomskiego Nalepińskiego Michała 1832-1876 0
58/90/0 Akta notariusza radomskiego Piaseckiego Adama 1876-1910 [1913] 0
58/91/0 Akta notariusza radomskiego Piaskowskiego Antoniego 1904-1914 0
1 2 3 ... 16 17
X

Zapraszamy do testowania nowej odsłony serwisu na szukajwarchiwach.gov.pl!

Przed nami kolejny etap modernizacji. Weź w nim udział – prześlij nam swoje propozycje zmian i nowych funkcjonalności.

Nasz adres znajdziesz w zakładce "Kontakt" na szukajwarchiwach.gov.pl.