Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta Gminy Czarna powiat Dębica

Archiwum Państwowe w Rzeszowie
- brak danych - 1937-1953
- brak danych - 1937 - 1953
- brak danych - tak
administracja ogólna - akta gmin i gromad polski
inwentarz książkowy No - brak danych -
16 Yes - brak danych -
Ustrój gmin w latach 1933 - 1939 regulowała ustawa samorządowa z marca 1933 r. o częściowej zamianie ustroju samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 35, poz. 294). Na mocy wymienionej ustawy zostały utworzone gminy zbiorowe. Organem stanowiącym i kontrolującym w gminach wiejskich była rada gminna, do której należało powoływanie organu zarządzającego i kontrola jego działalności, a także zarządzanie sprawami gminy. Organem wykonawczym w gminach wiejskich był zarząd gminny składający się z wójta, podwójciego i 2 - 3 ławników wybieranych przez radnych. Zarząd działał kolegialnie w sprawach dotyczących ustalania budżetu. Przewodniczący kolegium - wójt był kierownikiem administracji gminnej. Do jego zakresu działania należało: wykonywanie uchwał rady gminnej, zarząd majątkiem gminnym w ramach zasad ustalanych przez radę, prowadzenie przedsiębiorstw gminnych i nadzór nad nimi, układanie preliminarza budżetowego, zarządzanie dochodami i wydatkami gminy oraz rozkładanie podatków i powinności gminy. Czynności kancelaryjne normowała instrukcja kancelaryjna z roku 1933, która była stosowana w zarządach gminnych do 1950 roku oraz rzeczowy układ akt. Bezpośrednio po utracie niepodległości administracja gminna zorganizowana była tradycyjnie tak jak do 1939 roku. W dniu 28 listopada 1939 roku w oparciu o zarządzenie Generalnego Gubernatora Hansa Franka samorząd gminy został zlikwidowany. Wprowadzono nowa organizację - na czele Zarządu Gminnego stał wójt mianowany przez starostę. Realizował zarządzenia i wytyczne władzy zwierzchniej. Był kierownikiem administracji gminnej, zwalniał i przyjmował pracowników. Do celów administracyjnych stosowana była nadal instrukcja kancelaryjna z 1933 roku. Wyzwolenie powiatu dębickiego spod okupacji niemieckiej nastąpiło w pierwszej połowie sierpnia 1944 roku i na początku stycznia 1945 roku. Od sierpnia do stycznia linia frontu utrzymywała się na linii rzeki Wisłoki dzieląc powiat na dwie części. Gmina Czarna znajdowała się w wyzwolonej części powiatu. Zorganizowano zarząd gminny na podstawie ustawy z 1933 roku. Gminna Rada Narodowa w Czarnej została utworzona w pierwszym kwartalne 1945 roku na mocy ustawy o radach narodowych z 18 września 1944 roku. Gminna Rada Narodowa była organem stanowiącym i uchwałodawczym, do jej kompetencji należało: planowanie działalności publicznej, a w szczególności ustalanie budżetu oraz planu świadczeń w naturze, kontrola działalności organów wykonawczych (państwowych i samorządowych) z punktu widzenia legalności, celowości i zgodności z zasadniczą linia działalności Krajowej Rady Narodowej, powoływanie samorządowych organów wykonawczych, zawieranie umów w sprawie zaciągnięcia pożyczki, zbycia, zmiany lub obciążenia majątku nieruchomego. Członkowie gminnej Rady Narodowej wybierali ze swego grona Prezydium złożone z przewodniczącego, zastępcy oraz trzech członków. Prezydium kierowało pracą Rady, reprezentowało ją na zewnątrz oraz sprawowało bieżącą kontrolę społeczną oraz przede wszystkim nadzór nad wykonywaniem jej uchwał. Ponadto koordynowało i pomagało w działalności komisji. Prezydium rozpoczęło swoją działalność w pierwszej połowie 1945 roku. Komisje radzieckie były organem pomocniczym i kontrolującym. Zadaniem komisji było opracowanie określonych zagadnień, inicjowanie uchwał rady i Prezydium, formułowanie postulatów w sprawach należących do ich kompetencji. W 1945 powołano komisje kontrolne, administracyjne, przedsiębiorstw. W 1946 roku komisje te zostały zlikwidowane, na ich miejsce powołano - komisję kontroli społecznej, komisję oświaty i kultury, zdrowia, pracy i pomocy społecznej, rolna finansowo - budżetową i drogową. Organem wykonawczym Gminnej Rady Narodowej był Zarząd Gminny. Zakres działania określała ustawa samorządowa z 23 marca 1933 roku, z wyjątkiem postanowień artykułu 43 - 47, które określał dekret PKWN z dnia23 listopada 1944 roku. Na czele Zarządu stał wójt. Dla celów administracji gromad wchodzących w skład gminy, wójtowi podlegali sołtysi i podsołtysi - wybrani przez ogólne zebranie gromady. Brali oni udział w posiedzeniach Zarządu Gminnego z głosem doradczym, jedynie w przypadku, gdy przedmiotem obrad były sprawy dotyczące danej gromady. Obsługę wszystkich organów kolegialnych prowadził aparat administracyjny Zarządu Gminnego. Organizacja biura w Zarządzie gminnym opierała się na statutach etatów stanowisk służbowych i statutach organizacji w biurach zarządów gminnych. Statuty nie przewidywały podziału biura na komórki organizacyjne, a jedynie podział funkcji przewidzianych ustawa gminna z a1933 roku. Całość spraw załatwianych w Zarządzie Gminnym dzielono na działy rzeczowe określone instrukcją kancelaryjna opracowana w 1933 roku. Statuy przewidywały następujące stanowiska służbowe w zarządach gminnych: sekretarz, kancelista, rachmistrz, egzekutor, referent wojskowy, referent podatkowy, urzędnik stanu cywilnego. Reforma ustroju administracji państwowej miała miejsce w połowie 1950 roku. Zniesiony został samorząd gminny i wprowadzono jednolity system władzy państwowej przenosząc część funkcji uchwałodawczych i kontrolnych na rady gminne. Prezydium Gminnej rady Narodowej, uprzednio organ pomocniczy rady stało się organem wykonawczym, przyjęło dawne funkcje zarządów gminnych. Po wspomnianej reorganizacji do zakresu działania gminnych rad narodowych należało: kierowanie na swoim terenie działalnością gospodarczą, społeczną i kulturalną, zapewnienie ochrony porządku pub licznego i czuwanie nad przestrzeganiem praworządności demokratycznej, ochrona własności prywatnej i praw obywateli, wybór i odwołanie członków Prezydium Rady Narodowej oraz powoływanie komisji rady narodowej,- kierowanie działalnością swoich organów i rozpatrywanie ich sprawozdań, uchwalanie w ramach narodowego planu gospodarczego terenowych planów gospodarczych i nadzorowanie ich wykonania, uchwalanie w ramach jednolitego budżetu państwowego terenowych budżetów i nadzorowanie ich wykonania, stanowienie o terenowych daninach, opłatach i świadczeniach w ramach uprawnień nadanych im przez ustawy, wykonywanie kontroli społecznej działalności urzędów, zakładów i instytucji. Rady obradowały na sesjach. Organem wykonawczym Rady było Prezydium składające się z: przewodniczącego, jego zastępcy i sekretarza. Prezydium sprawowało na podległym sobie terenie wszystkie funkcje wykonawcze władzy państwowej, a w szczególności realizowało uchwały Rady, zarządzenia polecenia władz zwierzchnich, kierowało działalnością przedsiębiorstw i zakładów podległych Radzie Narodowej, opracowywało projekt6 terenowego budżetu i planu gospodarczego. Powoływano następujące komisje: oświaty i kultury, finansowo - budżetową, rolnictwa, zdrowia, pracy i pomocy społecznej, drogową, urządzeń osiedli. Prezydium posiadało aparat administracyjny obsługujący tez organy kolegialne, w oparciu o uchwałę Rady ministrów z dnia 17 kwietnia 1950 r. Zostały zorganizowane następujące referaty: Ogólno - Administracyjny, Finansowo - Budżetowy, Spraw Socjalnych i Kulturalnych, Wojskowy, Spraw Rolnych. Szczegółowy zakres czynności został sprecyzowany w wytycznych drugiego zespołu Prezydium rady Ministrów z dnia 5 stycznia 1951 r. Na mocy ustawy z dnia 25 września 1954 roku o reformie podziału administracyjnego i powołaniu gromadzkich rad narodowych zniesiono Gminna Radę Narodową w Czarnej.
[autor dr Tadeusz Bieda]
I. Akta do okresu 1939 r.: 1. Zarząd Gminy w Czarnej; lata 1937 - 1939, sygn. 1 - 3; Rejestry wymiarowe podatku gruntowego; II. Akta z okresu 1939 - 1944; lata 1942 - 1943, sygn. 4 - 8; Rejestry wymiarowe podatku gruntowego gromad Czarna, Chotowa, Jawornik, Róża; III. Akta z okresu 1944 - 1954; 1. Akta Zarządu Gminnego w Czarnej: Dział Ogólno - Organizacyjny; lata 1946 - 1949, sygn. 9 - 11; Protokoły posiedzeń Rady, kontrola wewnętrzna gminy; Dział Finansowo - Budżetowy; lata 1945 - 1949, sygn. 12 - 23; Budżety Gminy 1945 - 1949; Dział Administracji Społecznej; lata 1945 - 1948, sygn. 79 - 80; Sprawy stanu oświaty i kultury; Dział Administracyjny, lata 1946, sygn. 81; Poświadczenie obywatelstwa. 2. Akta Prezydium Gminnej Rady Narodowej w Czarnej: Referat Ogólno - Administracyjny; lata 1950 - 1953, sygn. 82 - 87; Protokoły posiedzeń Rady 1950 - 1951, Prezydium 1950 - 1952, komisji 1951 - 1953, zespołu gminnego 1950 - 1951, wywłaszczenia nieruchomości 1950 r.; Referat Finansowo - Budżetowy; lata 1950 - 1952, sygn. 98 - 103, 105 - 107; Budżety za lata 1950 - 1952, sprawozdania z realizacji budżetu 1950 - 1952; Referat Spraw Socjalnych i kulturalnych; lata 1950 - 1952, sygn. 110; Sprawy oświaty dorosłych, odbudowa wsi; Referat rolnictwa; lata 1950 - 1952, sygn. 111, 119 - 122; Statystyka rolna 1951 - 1952. skontrum 1995/96 r. - brak 3 j.a. - sygn. 92, 105, 106

Amount of archival material

53

53

0

0.75

0.75

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -

X

W szukajwarchiwach.gov.pl udostępniliśmy nową wersję wyszukiwarki!

Zachęcamy do jej testowania oraz przesyłania nam propozycji kolejnych zmian i nowych funkcjonalności. Nasz adres znajdziesz w zakładce „Kontakt” na szukajwarchiwach.gov.pl.

Jednocześnie przypominamy, że serwis szukajwarchiwach.pl nie jest rozwijany od lutego 2019 r. – nowe opisy i skany publikowane są wyłącznie w szukajwarchiwach.gov.pl.