Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Fundacja Najświętszej Marii Panny w Szczecinie

Archiwum Państwowe w Szczecinie
- brak danych - 1504-1942
Marienstift in Stettin 1504 - 1942
- brak danych - tak
instytucje wyznaniowe - - niemiecki
inwentarz książkowy Yes w bazie IZA
W 1261 r. książę Barnim I założył przy kościele św. Piotra i Pawła w Szczecinie fundację, której nadał rozległe posiadłości ziemskie i przywileje. W dwa lata później przeniesiono ją do nowo wybudowanego kościoła pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny. Po reformacji fundusze fundacji uległy zwiększeniu, a składały się na nie dochody z kilku wsi podszczecińskich stanowiące dobra kościołów Mariackiego i św Ottona. Zakład posiadał także liczne domy i place w Szczecinie. Podstawowym zadaniem Fundacji było finansowanie Książęcego Pedagogium. W okresie wojny trzydziestoletniej dobra jej zostały zajęte przez Szwecję, lecz po recesie granicznym w 1653 r. przywrócona zo-stała ponownie działalność fundacji, z obowiązkiem utrzymywanie powołanego przez władze szwedzkie Królewskiego Gimnazjum Karolińskiego (Regnum Gymnasium Carolinum). Po przejęciu Szczecina przez wojska pruskie już w 1715 r. Fryderyk Wilhelm I zmienił nazwę szkoły na Gimnazjum Akademickie. Jednocześnie ograniczono autonomiczność zakładu powołując Kuratorium dla Spraw Fundacji (Marienstiftskuratorium) o charakterze państwowego nadzoru, składającego się z czterech kuratorów dysponujących majątkiem fundacji. Podstawowym zadaniem Kuratorium było finansowanie noszącego od 1869 r. nazwę Gimnazjum Fundacji Mariackiej (Marienstiftsgymnasium) i partycypowanie w budowie licznych szkół na terenie Szczecina. Fundacja w tej formie przetrwała do 1945 r.
W 1874 r. AP w Szczecinie zwróciło się do kuratorów fundacji z prośbą o przekazanie akt potrzebnych do wydania kolejnych części, drugiego tomu “Pommersches Urkundenbuch”. Do 1917 r. archiwum otrzymało w dwóch akcesach większość akt fundacji, uzupełnionych ostatnim akcesem po zakończeniu I wojny światowej. Akta te uporządkowano, zachowując układ z 1752 r. zastosowany przez archiwistę fundacji, Schultza. Zespół w 1943 r. ewakuowano do zamku Puttkammerów w Niepoględziu, skąd po zakończeniu II wojny światowej, częściowo niekompletny, wrócił do Szczecina.
1. Darowizny, przywileje, statuty 1545-1871; 103 j.a. - grupa ta zawiera przywileje, statuty, królewskie edykty i patenty, cesje danin, regulacje powinności chłopskich i danin wiejskich oraz akty własności, dokumenty dotyczące majątku fundacji, matrykuły Fundacji Mariackiej, założenia archiwum i konferencji kuratorów, umowy kupna-sprzedaży i dzierżawy, instrukcja dotycząca podróży królewskiej przez Pomorze, plany wsi i parcel oraz list przedstawiający stanowisko stanów w sprawie wizytacji.
2. Sprawy kościelne, młyny 1522-1878; 738 j.a. - akta wizytacji kościołów i szkół znajdujących się pod jurysdykcją Fundacji Mariackiej, poddanych Fundacji i ich powinności, majątki chłopskieh, dzierżawy dóbr Fundacji w poszczególnych wsiach: Marszewo (Marsdorf), Mielno (Mellen), Nowe Chrapowo (Neue Grape), Warzymice (Klein Reinkendorf). Są tu też informacje o budowie i remontach kościołów, szpitali, szkół, Pedagogium i budynków gospodarczych, beneficiach i prebendach, sołectwach oraz młynach i wiatrakach. Ponadto archiwalia dotyczą wyposażania kościoła Mariackiego w Szczecinie, inwentarza Pedagogium, założenia biblioteki i czytelni, dochodów Fundacji, szkód wyrządzonych przez pożary, sporów we wsiach należących do Fundacji, sądu wójtowskiego oraz pochówku.
3. Dochody kościoła 1550-1822; 381 j.a. - spisy dochodów i wydatków Fundacji i Pedagogium Książęcego oraz księgi rachunkowe i kwity kasowe, roczne, kwartalne i miesięczne sprawozdania finansowe.
4. Kontrybucje, ulgi w zbożu i pieniądzach 1549-1800; 30 j.a. - akta dotyczące kontrybucji i innych powinności ze wsi należących do Fundacji oraz ulg w zbożu i pieniądzach.
5. Rejestry dochodów i wydatków Fundacji 1551-1877; 242 j.a. - dokumentacja aktowa w tej grupie jest mało urozmaicona, składa się z rejestrów dochodów i wydatków Fundacji i Pedagogium Książęcego.
6. Sprawy kredytowe 1504-1827; 234 j.a. - spory sądowe o czynsze i niezapłacone kredyty.
7. Spory Fundacji z administracją państwową 1633-1815; 6 j.a. - spory z zarządem szwedzkim i pruskim w sprawach długów.
8. Sprawy policyjne, generalia 1584-1884; 58 j.a. - przepisy policyjne, przywileje, zarządzenia dotyczące ślubów, wyrobu win i piwa, zniesienie zakazu rozpalania ognisk i palenia tytoniu, sprawy wody pitnej, utrzymanie dróg i mostów, choroby zakaźne, wścieklizna.
9. Obsada stanowisk: kuratorów, diakonów, profesorów itp. 1551-1851; 247 j.a. - akta dotyczące mianowania kuratorów, diakonów, kantorów, kapitularów, predykantów, profesorów, administratorów oraz służby, ich wynagrodzeń, deputatów. Ponadto są tu informacje o wizytacjach w gimnazjum, zakupie przyborów szkolnych i przyrządów edukacyjnych, organizacji Kolegium Miejskiego w Szczecinie i otwarciu lazaretu szkolnego, egzaminach, protokołach i sprawozdaniach szkolnych. Są też akta prezentujące działalność profesorów i ich akta osobowe, świadectwa szkolne, plany lekcyjne, stypendia i pomoc socjalna uczniom oraz sprawy sporne i wystąpienia przeciw dyscyplinie.
10. Immunitety 1595-1788; 6 j.a. - przywileje nadawane kościołowi i Fundacji.
11. Jurysdykcja Fundacji 1550-1851; 140 j.a. - akta zawierają dokumenty prawa miejskiego Gustawa II Adolfa, pruskiego prawa krajowego i prawa procesowego, sprawy jurysdykcji Fundacji na wsiach oraz recesy graniczne. Ponadto występuje tu skoro akt procesowych z urzędami i urzędnikami państwowymi i miejskimi, sprawy sporne i skargi.
12. Mapy i katastry 1684-1826; 12 j.a. - akta katastralne pomiarów gruntów we wsiach należących do Fundacji pomiędzy Odrą a rzeką Rzędową oraz plany gospodarstw wiejskich.
13. Sprawy celne 1655-1724; 7 j.a. - rozporządzenia dotyczące ceł.
14. Sprawy akcyzy 1679-1770; 5 j.a. - edykty w sprawie akcyzy.
15. Militaria 1601-1816; 66 j.a. - znajdują się tutaj powołania oficerów do milicji krajowej, werbunki we wsiach fundacji oraz dokumenty dotyczące zakwaterowania wojsk. Ponadto kilka jednostek zawiera informacje o kontrybucjach i zarządzenia królewski przeciwko dezerterom.
16. Budowy prywatne 1736; 1 j.a. - jest to jednostka zawierająca umowę dotyczącą kupna domu wolnego od podatków.
17. Opuszczenie domów na terytorium wolności kościelnej 1570-1787; 11 j.a. - akta przekazania domów fundacji oraz sprawy podatkowe.
18. Dodatek 1655-1932; 76 j.a. - znajdują się w tej grupie rzeczowej akta karczmy w Maszewie, dzierżaw myśliwskich, ustanowienie sołtysów, sędziów i straży nocnej we wsiach należących do Fundacji, spraw komunalnych, straży pożarnej, policji budowlanej, porządku publicznego oraz podatków miejskich. Są też zarządzenia, patenty i edykty królewskie, sprawy własnościowe, spis przyrządów dydaktycznych do matematyki i fizyki, rachunki i sprawy sporne.
19. Mapy 1750-1912; 53 j.a. - rękopiśmienne i wielobarwne własności ziemskich fundacji (kościoła i szkoły), parcel oddanych w dzierżawę, plany wsi należących do fundacji oraz przylegających do nich gruntów, mapy terenów należących do poszczególnych rodzin chłopskich, plany dróg i mostów, plany gmachu fundacji w Szczecinie oraz kościoła i szkoły w Skolwinie (Scholwin), mapy gruntów należących do fundacji we wsiach: Karwowo (Karow), Siadło Dolne (Nieder Zahden), Smolęcin (Schmellenthin), Skolwin, Turzyn (Torney), Warzymice, Wąwelnica (Wamlitz), Pątlica (Marienwalde), Żółwia Błoć (Barfussdorf), Brzesko (Brietzig), Rzepnowo (Repenow), Stare Chrapowo, sporządzone w skali wyrażonej w prętach reńskich i stopach reńskich.
Dla map zespołowych inwentarz w bazie mapa - 53 j.i.
Units in the collection::
Number of units per page
Reference code Title Dates Number of scans
65/37/0/1/1 Dokument über den auf der Mühle zu Altengrape [Stare Chrapowo] für das Marienstift haftenden jährlichen Kanon von ro. 1831-1837 0
65/37/0/1/2 Dokument über das auf dem Bauer Tettenbornschen Büdner Gründstück zu Brietzig [Brzesko] Nr 62 für das Marienstift haftende jährliche Grundgeld von 20 Silbergroschen. 1834-1837 0
65/37/0/1/3 Dokument über die auf dem Büdner Grundstück Nr 4 in Wamlitz [Wąwelnica] für das Marienstift eingetragen jährlichen Grundabgaben von 2 29 Sil. 3 ch.u. 7 Sylb.6 ch.sowie das Verkaufsrecht. 1836-1839 0
65/37/0/1/4 Cession Vertrag über die früher von dem Kgl. Domänen Amt Stettin jetzt von der Stadt Stettin [Szczecin] an das Marienstift zu entrichtende jährliche Natural Abgabe von 64 Scheffeln 14 Metzen Roggen, ingleichen Ablösungsvertrag v.9.7.1845 1837-1845 0
65/37/0/1/5 Vertrag zwischen der Stadt Stettin [Szczecin] und dem Marienstift daselbst über die Ablösung der von letzteren an die erstere wegen Völschendorf [Wołczkowo] zu entrichtenden Rente. 1838-1838 0
65/37/0/1/6 Vertrag zwischen der Chaussee-Bau-Behörde und dem Marienstift über die Abholzung und nicht wieder Bezetzung einer Waldfläche von 5 Morgen 10 Kw. der Marienwaldschen Forst. 1838-1838 0
65/37/0/1/7 Dokument über die auf dem Büdnergrundstück Nr 16 in Wamlitz [Wąwelnica] für das Marienstift eingetragene jährliche Grunndabgabe. 1838-1839 0
65/37/0/1/8 Dokument über die auf dem Grundstück Nr 84 in Brietzig [Brzesko] für das Marienstift eingetragene jährliche Grundabgabe von 1 Rtlr. 22 Silbergr.6 ch. 1839-1839 0
65/37/0/1/9 Dokument über das auf dem Büdnergrundstück sub Nr 32 in Scholwin [Szczecin-Skolwin] für das Marienstif eingetragene jährliche Grundgeld von 2 Rtlr. 1839-1839 0
65/37/0/1/10 Dokument für das Marienstift in Stettin [Szczecin] wegen das für dasselbe auf das Grundstück Nr 49 in Altengrape [Stare Chrapowo] eingetragenen jährlichen Erbpachtzinses von 1 Rtlr. u. 10 Silbergr. 1838-1839 0
65/37/0/1/11 Dokument für das Marienstift in Stettin [Szczecin] wegen über die für dasselbe auf den Wurthgrundstück Nr 49 in Altengrape [Stare Chrapowo] eingetragene Rente von 1 Scheffel 10/37 Metzen Roggen. 1839-1839 0
65/37/0/1/12 Hypotheken Dokument über den für das Marienstift auf dem sogenannten St. Marien Kirchen Gehege bei Scholwin [Szczecin-Skolwin] eingetragenen jährlichen Erbpachtszins von 50 Rtlr. und die sonstigen Reservate. 1839-1840 0
65/37/0/1/13 Dokument über das auf dem Gründstück des Schneider Georg David Blenn sub. Nr. 14 in Repenow [Rzepnowo] für das Marienstift eingetragene jährliche Grundgeld von 1 Rtlr. 20 Silbergr. 1840-1841 0
65/37/0/1/14 Dokument über die auf dem Büdner Christian Klingbeil'schen Grundstück Nr. 46 in Altengrape [Stare Chrapowo] für das Marienstift eingetragenen Geldabgaben von resp. 2 Rtlr. und 25 Silbergroschen. 1839-1841 0
65/37/0/1/15 Dokument über das auf dem Zimmergesell Hohenwald'schen [Gleźno] Büdnerdrundstück Nr 45 in Altengrape [Stare Chrapowo] für das Marienstift eingetragene Grundgeld von 2 Rtlr. 1840-1840 0
1 2 3 4 ... 78 79 80 81 82 ... 158 159 160 161

Amount of archival material

2416

2416

0

22.20

22.20

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -

X

W szukajwarchiwach.gov.pl udostępniliśmy nową wersję wyszukiwarki!

Zachęcamy do jej testowania oraz przesyłania nam propozycji kolejnych zmian i nowych funkcjonalności. Nasz adres znajdziesz w zakładce „Kontakt” na szukajwarchiwach.gov.pl.

Jednocześnie przypominamy, że serwis szukajwarchiwach.pl nie jest rozwijany od lutego 2019 r. – nowe opisy i skany publikowane są wyłącznie w szukajwarchiwach.gov.pl.